Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wszyscy wiedzieli, że potępiałem decyzje Rady [Miejskiej]. Wydawało się, że Rada nie poprzestanie na usunięciu mnie ze swego grona, lecz podejmie surowsze środki. Przez kilka poprzednich nocy nie zmrużyłem oka. Aresztowania odbywały się zwykle po zachodzie słońca.


Szczypiorski stworzył nawet powieściowe symbole ówczesnej sytuacji, reprezentowanej w Mszy… przez Alberta, który nie toleruje trzeźwego spojrzenia na swoje postępowanie (grabia de Saxe ofiarą prześladowań), tylko godzi się na prześladowanie Żydów, przez narratora Jana, który reprezentuje świadomych zła intelektualistów.

Opowiadanie Szczypiorskiego jest zatem niezwykle aktualne, opisuje pewne relacje i mechanizmy powtarzające się co jakiś czas na przestrzeni dziejów. Także dziś mamy do czynienia z polowaniami na czarownice, z ludźmi, którzy aby zdobyć władzę i wynieść z niej prywatne korzyści, wykorzystują wiarę lub lokalny patriotyzm. Każdy chyba zna przynajmniej jedną taką osobę - niestety…

„Msza za miasto Arras” - bohaterowie


Głównymi bohaterami potęgującego się z każdą stroną dramatu Szczypiorskiego są mieszkańcy miasta. Zarówno ci pierwszo-, jak i drugoplanowi pełnią w utworze ważne role, z ciągle zmieniającym się, dojrzewającym w toku akcji narratorem Janem na przedzie.

Jan – jest narratorem, z relacji którego czytelnik poznaje szczegóły wypadków w Arras. Postać zmienia się w toku akcji. Jako młody dworzanin przybył do Arras w wieku 20 lat, nie miał ukończonej żadnej szkoły, nie umiał pisać, nie znał reguł dobrego zachowania, ponieważ nie musiał - w Gandawie otaczał się bogatą, wiecznie ucztującą młodzieżą, miał swojego mentora Chastella, przyjaźnił się biskupem Utrechtu Dawidem - bastardem księcia burgundzkiego Filipa Dobrego. Przybywszy do Arras, nie znał nikogo. Przez pierwsze dni cały czas się modlił i pościł. Na szczęście duchowny Albert, sprawujący nad miasteczkiem rząd dusz, wziął go pod swoje skrzydła. Pod wpływem siły autorytetu starszego współpracownika jego podatna na wpływy psychika została ukierunkowana w „odpowiedni” sposób, na koniec zaś jest człowiekiem świadomych swoich decyzji i ich konsekwencji, nie zasłania się boskimi wyrokami.

Albert - jest duchownym, autorytetem dla Jana, przeciwieństwem biskupa Dawida czy grabiego de Saxe. Marzy o wyzwoleniu Arras, o uratowaniu miasta od grzechu, dlatego też stosuje mało boskie metody, ujawniając w toku akcji swój groźny fanatyzm.

Grabia de Saxe – jest znudzonym szlachcicem, najlepiej urodzonym panem w całym mieście, pełni urząd w Radzie. W toku akcji okazuje się człowiekiem ceniącym wartości humanistyczne, prawym i mądrym, czego przykładem może być fakt, że podczas zarazy sprawiedliwie rozdzielał jedzenie przysyłane przez Dawida.

Obraz polskiego marca `68 w Mszy za miasto Arras


Szczypiorski, niczym antyczny Sofokles, uczynił tematem swojej powieści władzę oraz jej wpływ na wolność jednostki i społeczeństwa. Msza za miasto Arras daje przykłady ingerencji władzy w życie wolnych obywateli oraz różne typy zachowań w obliczu zagłady społeczności. Pod tym względem utwór Szczypiorskiego przypomina nowelkę Marii Konopnickiej Mendel Gdański czy film Fritza Langa M-morderca, w których mamy przykłady swoiste opętanie nieobliczalnego tłumu, chcącego za wszelką cenę ukarać winnego, którym okazuje się przypadkowy, niewinny człowiek.

Stąd też nasuwa się interpretacja nawiązująca do wydarzeń marcowych w Polsce w 1968 roku, gdy – podobnie jak w XV-wiecznym Arras, nasiliły się ataki na Żydów, gdy Władysław Gomułka i jego ludzie szykanowali i represjonowali intelektualistów, która była oczywista po ukazaniu się dzieła Szczypiorskiego, które jest maską historyczną, na co uwagę zwraca autor artykułu Andrzej Szczypiorski, czyli o pisarstwie tworzonym z pasją (M. Kubik, „Gazeta Uniwersytecka UŚ” 2000, nr 9):

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 - 


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij




  Dowiedz się więcej
1  Msza za miasto Arras - streszczenie