Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Akt pierwszy składa się z trzech odsłon, a każda ukazuje w różnych sytuacjach sprawę niemiecką w okresie okupacji.

Pierwsza scena rozgrywa się w małym miasteczku w okupowanej Polsce. Poruszone tu zostały dwie kwestie: próba, jakiej zostaje poddane człowieczeństwo żandarma Hoppa oraz ważący się los schwytanego żydowskiego dziecka. Z jednej strony odbiorca poznaje młynarza Schultza, pozbawionego jakichkolwiek uczuć humanitarnych, z drugiej Hoppa w pewnym stopniu uczulonego na ludzką krzywdę, ojca trojga dzieci, który musi dokonać wyboru między wypuszczeniem chłopca a przepisami.

Ostatecznie zabija dziecko, tłumacząc to troską o własną rodzinę. Żandarm jest centralną postacią pierwszej sceny.
Kruczkowski na przykładzie jego postaci ukazał psychikę człowieka, który został siłą wciągnięty w wir hitlerowskiej machiny. Jest to postawa prostego człowieka, który uległ okrutnej przemocy, lecz nie został do końca pozbawiony ludzkich odruchów.

To właśnie z jego ust odbiorca dzieła dowiaduje się po raz pierwszy o profesorze Sonnenbruchu. Elementy akcji pierwszej sceny, ukazane w atmosferze narastającej grozy, przedstawiają tragiczną rzeczywistość okresu okupacji Europy i stanowią ekspozycję właściwego dramatu. Druga odsłona przedstawia dwie antagonistyczne postacie: SS-mana Willego Sonnenbrucha i panią Soerensen.

Willi, wychowany w szeregach Hitlerjugend, reprezentuje wyrafinowane, pozbawione wszelkich ludzkich odruchów okrucieństwo, zachowując pozory bycia praworządnym i dobrze ułożonym. Jedynym ludzkim uczuciem, do którego jest jeszcze zdolny młody mężczyzna, uczuciem egoistycznym i ślepym, jest miłość do matki. Potrafi on wygodnie urządzić się w okupowanej Norwegii, wykazując bezwzględność w przechodzeniu do porządku dziennego nad tragediami, których był sprawcą. Jego przeciwieństwem jest pani Soerensen, nieszczęśliwa matka, która zjawia się u Sonnenbrucha z prośbą o ocalenie aresztowanego syna.

Kobieta z łatwością potrafi przejrzeć perfidną grę gestapowca, który myśli o wyłudzeniu od niej naszyjnika. W imię miłości do syna pani Soerensen składa w ofierze cenny przedmiot, stara się być opanowana i spokojna, choć wewnętrznie przeżywa ogromną tragedię i cierpienie. Nie potrafi jednak przewidzieć potwornego wyrafinowania Willego – nie wyczuwa jego kłamstwa, które sprawia, że choć przez chwilę jest szczęśliwa. Perfidne okrucieństwo Niemca w pełni ukazuje rozmowa z Mariką po spotkaniu z Norweżką, kiedy wyznaje kochance prawdę o śmierci skatowanego chłopca.



Z kolei akcja odsłony trzeciej przenosi się do okupowanej Francji, wzbogacając wiedzę odbiorcy o hitlerowskich rządach w Europie. Fanchette reprezentuje siły oporu, natomiast tchórzliwy Tourterelle czeka, aż Niemcy „wcześniej czy później rozbiją sobie głowy i uznają, że słońce świeci dla wszystkich”.

Do oberży wkracza Ruth Sonnenbruch, artystka żądna mocnych wrażeń – kolejna postać z kręgu głównego bohatera dramatu, która podobnie jak Willi i Hoppe zmierza do Getyngi, aby wziąć udział w jubileuszowych uroczystościach profesora. Dziewczyna, która robi wszystko, na co ma ochotę i daje radość ludziom na swych koncertach, decyduje się iść na egzekucję Francuzów, wśród których jest także ojciec Fanchette. Nie wiadomo jednak, czym kieruje się, dokonując takiego wyboru – litością dla barmanki, buntem przeciwko wszechogarniającemu złu czy po prostu chęcią uczestniczenia w czymś, co mogło jej zapewnić mocne wrażenia.

W akcie drugim rozpoczyna się akcja właściwa „Niemców”. Akcja przenosi się do willi profesora Sonnenbrucha w momencie, kiedy jego rodzina przygotowuje się do wyjazdu na uniwersytet, by wziąć udział w uroczystym bankiecie, wydanym z okazji trzydziestolecia jego pracy naukowej.

Wymiana zdań między Ruth a ojcem, który nie chce przyjąć przywiezionego dla niego koniaku z Francji, zarysowuje podstawowe zagadnienie sztuki: problem „uczciwego Niemca”. Sonnenbruch stara się za wszelką cenę całkowicie odizolować od otaczającej go rzeczywistości, skupiając się wyłącznie na pracy naukowej. Jego stwierdzenie, że jest uczciwym Niemcem ostro krytykuje żona, Berta, która żyje wojennymi sukcesami Niemiec. Nawet śmierć syna jest powodem narodowej dumy kobiety. Profesor Sonnenbruch dostrzega bezsens prowadzonej wojny i walki Niemców o władzę nad światem. Współczuje zaślepionej żonie i przewiduje klęskę swojego narodu. Ruth swoją postawą przypomina ojca.

Podobnie jak on ogranicza się wyłącznie do tego, co sama chce widzieć, a reszta niewiele ją interesuje. U profesora pojawia się żandarm Hoppe ze swoim najstarszym synem. Wyrzuty sumienia najwyraźniej dręczą mężczyznę, co potwierdza jego zachowanie w chwili, kiedy Sonnenbruch podaje chłopcu jabłko. Następnie nadchodzi Willi, z czułością witając ukochaną matkę. Młodzieniec, podobnie jak Berta, wierzy w zwycięstwo Niemiec i podobnie jak ona jest negatywnie nastawiony do poczynań ojca. Nazywa profesora tchórzem.


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Niemcy - streszczenie szczegółowe
2  Charakterystyka pozostałych postaci
3  Geneza dramatu „Niemcy”



Streszczenia książek
Tagi: