lektura szkolna
| Autor | Kornel Makuszyński, jeden z najpopularniejszych pisarzy dla młodzieży. |
| Rok wydania | 1937, czyli okres dwudziestolecia międzywojennego w Polsce. |
| Gatunek | Powieść młodzieżowa, obyczajowa. |
| Czas akcji | Lata trzydzieste XX wieku. |
| Miejsce akcji | Głównie Warszawa, ale początek w małym miasteczku na prowincji. |
Mała Basia podróżuje z mamą pociągiem. Jej mama ginie w tragicznym wypadku na stacji.
Dziewczynką tymczasowo opiekuje się żona lekarza, pani Budziszowa.
Basia zostaje wysłana pociągiem do Warszawy, do przyjaciółki mamy.
Podczas podróży kartonik z adresem zostaje zalany mlekiem i staje się nieczytelny.
Na dworcu nikt na nią nie czeka. Opiekę nad nią przejmuje przypadkowy aktor, Antoni Walicki.
Walicki z kolegą błędnie odczytują adres i oddają Basię pod opiekę pisarza, Stanisława Olszowskiego.
Pisarz Olszowski, początkowo zdziwiony, szybko zakochuje się w dziewczynce i nie chce jej oddać.
Prawdziwa opiekunka, Stanisława Olszańska, dowiaduje się o zaginięciu Basi i rozpoczyna poszukiwania.
Gdy prawda wychodzi na jaw, dochodzi do kłótni o to, kto ma wychowywać dziecko.
Dorośli widzą, jak bardzo Basia przywiązała się do pisarza i decydują się na wspólną opiekę.
Poważna choroba Basi zbliża do siebie Stanisława i Stasię.
Opiekunowie zakochują się w sobie, biorą ślub i adoptują dziewczynkę, tworząc prawdziwą rodzinę.
Po latach nastoletnia Basia dowiaduje się, że jej biologiczny ojciec, Adam Bzowski, zaginął podczas wyprawy w Ameryce Południowej.
Dziewczyna dziedziczy duży spadek po swojej francuskiej babci.
Niespodziewanie przychodzi wiadomość, że jej ojciec żyje, ale w wyniku wypadku stracił pamięć.
Basia wyrusza do Francji, by zaopiekować się chorym ojcem.
Dzięki jej miłości, cierpliwości i opiece, mężczyzna powoli odzyskuje zdrowie i pamięć.
Ojciec i córka wracają do Polski, by rozpocząć nowe, wspólne życie.
Wcześnie traci matkę, a jej ojciec jest zaginiony.
Jest radosna, pełna życia i ma wielkie, dobre serce.
Swoim uśmiechem i ufnością potrafi zdobyć serce każdego dorosłego.
Jest odważna i ofiarna – ratuje koleżankę z pożaru, sama doznając poparzeń.
Bardzo dojrzała jak na swój wiek, co udowadnia, opiekując się chorym ojcem.
Początkowo jest samotnikiem, kawalerem ceniącym spokój i porządek.
Przez pomyłkę staje się opiekunem Basi.
Szybko odkrywa w sobie ojcowskie uczucia i bardzo przywiązuje się do dziewczynki.
Zmienia całe swoje życie, by stworzyć Basi prawdziwy dom.
Ostatecznie żeni się ze Stanisławą Olszańską i adoptuje Basię.
To on znajduje Basię samą na dworcu i zabiera ją ze sobą.
Pod maską gbura kryje się wrażliwe i złote serce.
Traktuje Basię jak własną córkę i jest jej oddanym przyjacielem.
Jego postać uczy, by nie oceniać ludzi po wyglądzie.
Umiera na zapalenie płuc, do końca trzymając Basię za rękę.
Jest piękną, młodą i wykształconą kobietą.
Początkowo planuje karierę i niezależne życie na wsi.
Gdy dowiaduje się o losie Basi, rezygnuje ze swoich planów, by się nią zaopiekować.
Jest gotowa do poświęceń i stawia dobro dziecka na pierwszym miejscu.
Zakochuje się w Stanisławie Olszowskim i zostaje jego żoną oraz przybraną matką Basi.
Siła bezinteresownej dobroci – obcy ludzie pomagają sierocie, nie oczekując nic w zamian.
↺Ludzka solidarność – bohaterowie potrafią się zjednoczyć, by zapewnić dziecku szczęście.
↺Radość i smutek w życiu – autor pokazuje, że trudne chwile przeplatają się ze szczęśliwymi.
↺Znaczenie rodziny – rodzina to nie tylko więzy krwi, ale przede wszystkim miłość i troska.
↺Nie oceniaj po pozorach – groźnie wyglądający aktor okazuje się najczulszym opiekunem.
↺Dojrzewanie i odpowiedzialność – Basia z małego dziecka staje się opiekuńczą młodą kobietą.
↺los dziecka, które traci rodziców, ale dzięki dobrym ludziom zyskuje nową rodzinę.
podróż pociągiem staje się punktem zwrotnym, który zmienia życie bohaterów.
błędnie odczytany adres uruchamia całą lawinę nieoczekiwanych, ale szczęśliwych zdarzeń.
przekonanie, że radość i życzliwość dziecka mają moc zmieniania świata dorosłych na lepsze.
tęsknota Basi za tatą i walka o jego odnalezienie i powrót do zdrowia.
na końcu to córka opiekuje się bezradnym jak dziecko ojcem.