lektura szkolna
| Autor | Juliusz Słowacki. |
| Rok wydania | 1839 (napisana w 1834). |
| Gatunek | Dramat romantyczny |
| Czas i miejsce akcji | Baśniowe, dawne czasy w okolicach jeziora Gopło oraz w Gnieźnie. |
Książę Kirkor szuka żony i za radą Pustelnika trafia do chaty ubogiej Wdowy.
Poznaje tam dwie siostry: dobrą i pracowitą Alinę oraz mroczną i ambitną Balladynę.
Matka sióstr proponuje konkurs: ta, która pierwsza zbierze dzban pełen malin, zostanie żoną księcia.
W lesie Balladyna, widząc, że przegrywa z siostrą, zabija Alinę nożem.
Na czole Balladyny pojawia się krwawa plama – niezmywalne znamię zbrodni.
Balladyna wraca z malinami, poślubia Kirkora i przenosi się do jego zamku.
W zamku Balladyna szybko wyrzeka się swojej matki i wiejskiego pochodzenia.
Gdy Kirkor wyrusza na wojnę, Balladyna i jej kochanek, rycerz Fon Kostryn, planują przejęcie władzy.
Razem popełniają kolejne zbrodnie, m.in. zabijają posłańca Gralona.
Aby zdobyć legendarną koronę Lecha, Balladyna w nocy morduje pijanego Grabca.
Balladyna doprowadza do śmierci swojego męża, Kirkora, w bitwie pod Gnieznem.
Na koniec, aby rządzić samodzielnie, truje swojego wspólnika Kostryna zatrutym chlebem.
Jako nowa królowa, Balladyna musi, zgodnie z tradycją, osądzić zaległe sprawy karne.
Nie wie, że oskarżyciele mówią o jej własnych zbrodniach.
Wydaje wyrok śmierci za otrucie Kostryna.
Wydaje wyrok śmierci za zabójstwo Aliny.
Wydaje wyrok śmierci na wyrodną córkę, która wygnała i torturowała matkę.
Po wydaniu trzeciego wyroku na samą siebie, ginie na tronie rażona piorunem.
Ma czarne włosy i oczy oraz bladą cerę, co symbolizuje jej mroczny charakter.
Jest ambitna, bezwzględna, chciwa i żądna władzy.
Dla korony i bogactwa jest gotowa zabić każdego, kto stanie jej na drodze.
Dręczą ją wyrzuty sumienia, które objawiają się jako wizje ducha Aliny.
Ostatecznie ponosi karę za swoje zbrodnie, ginąc od uderzenia pioruna.
Ma jasne włosy i fiołkowe oczy, co symbolizuje jej dobroć i niewinność.
Jest pracowita, szczera, radosna i bardzo kocha matkę.
Zostaje zamordowana przez Balladynę podczas konkursu zbierania malin.
Jej postać uosabia dobro, uczciwość i miłość rodzinną.
Po śmierci staje się symbolem niewinnej ofiary zbrodni.
Chce poślubić prostą dziewczynę z ludu, wierząc w jej szczerość.
Jego celem jest przywrócenie na tron prawowitego króla – Pustelnika (Popiela III).
Nieświadomy zbrodni i zdrady swojej żony, ginie w bitwie zorganizowanej przez nią.
Pada ofiarą swoich wzniosłych ideałów i okrutnej intrygi.
Jego postać pokazuje, że dobroć może przegrać w starciu z bezwzględnym złem.
Jest postacią fantastyczną, która swoimi czarami ingeruje w świat ludzi.
Zakochuje się w prostym wieśniaku, Grabcu, i z zazdrości o Balladynę plącze losy bohaterów.
To jej działania rozpoczynają całą lawinę tragicznych wydarzeń.
Gdy widzi skutki swoich czynów, czuje się winna i odlatuje z kluczem żurawi.
Symbolizuje siłę natury, która może być zarówno piękna, jak i niszczycielska.
O żądzy władzy, która niszczy człowieka i zmusza go do najgorszych zbrodni.
↺O winie i karze – lektura pokazuje, że za każde zło trzeba zapłacić, a sprawiedliwość zawsze zwycięży.
↺O walce dobra ze złem, którą widać w kontraście między Aliną a Balladyną.
↺O naturze człowieka – o tym, jak ambicja i chciwość mogą zniszczyć nawet więzi rodzinne.
↺O roli natury, która nie jest tylko tłem – reaguje na czyny bohaterów, osądza ich i wymierza karę.
↺symbol rywalizacji, pożądania i pierwszej zbrodni, która pociąga za sobą kolejne.
"znamię kainowe", czyli widoczny znak zbrodni i dręczących wyrzutów sumienia.
symbol prawowitej władzy, o który toczy się walka na śmierć i życie.
symbol boskiej sprawiedliwościlub sił natury, które wymierzają ostateczną karę zbrodniarce.
pokazuje, że na los człowieka wpływają siły, których nie da się kontrolować.
znany z baśni motyw walki między siostrami, który kończy się tragicznie.