lektura szkolna
| Autorzy | Zbiór opowieści ludowych spisanych m.in. przez braci Grimm (Niemcy), Charlesa Perraulta (Francja) i Hansa Christiana Andersena (Dania). |
| Czas powstania | Opowieści przekazywane ustnie od wieków, spisane głównie w XVII-XIX wieku. |
| Gatunek | Baśń |
| Czas i miejsce akcji | Nieokreślone, najczęściej "dawno, dawno temu" w odległym królestwie, ciemnym lesie lub ubogiej chacie. |
| O czym jest lektura | O walce dobra ze złem, w której szlachetni i dobrzy bohaterowie po wielu próbach ostatecznie zwyciężają, a zło zostaje ukarane. |
Kopciuszek jest sierotą, którą zmusza do ciężkiej pracy zła macocha i jej dwie córki.
Dziewczyna marzy o pójściu na królewski bal, na który wybiera się cała jej rodzina.
Z pomocą magicznej postaci (wróżki lub gołębi) dostaje piękną suknię i jedzie na zamek.
Tańczy z księciem, ale musi uciec przed północą, gubiąc na schodach szklany pantofelek.
Książę szuka właścicielki buta w całym królestwie, przymierzając go każdej pannie.
Pantofelek pasuje tylko na stopę Kopciuszka, która poślubia księcia i zostaje księżniczką.
Na wiejskim podwórku wykluwa się pisklę, które jest szare, duże i inne od reszty rodzeństwa.
Z powodu swojego wyglądu jest wyśmiewane, bite i odrzucone przez wszystkie zwierzęta.
Samotne kaczątko ucieka z podwórka i rozpoczyna trudną, samotną wędrówkę.
Cudem udaje mu się przetrwać srogą zimę, podczas której cierpi głód, zimno i strach.
Wiosną spotyka stado pięknych łabędzi i odkrywa w odbiciu w wodzie, że samo jest jednym z nich.
Wreszcie odnajduje swoje miejsce i akceptację, stając się najpiękniejszym z ptaków.
Dziewczynka z zapałkami: W mroźną noc sylwestrową biedna dziewczynka próbuje sprzedać zapałki.
Aby się ogrzać, zapala je jedna po drugiej, widząc w płomieniach wizje ciepła, jedzenia i zmarłej babci.
W ostatniej wizji babcia zabiera ją do nieba. Rano przechodnie znajdują ją zamarzniętą.
Kot w butach: Najmłodszy syn młynarza dostaje w spadku tylko kota.
Kot okazuje się niezwykle sprytny – prosi o buty i za pomocą kłamstw zdobywa dla pana bogactwo.
Pokonuje groźnego ogra, a jego pan żeni się z królewną i zostaje markizem de Carabas.
Niesprawiedliwie traktowana przez macochę i przyrodnie siostry, które ją poniżają.
Mimo doznawanych krzywd pozostaje cierpliwa i nie szuka zemsty.
Reprezentuje archetyp "szlachetnego biedaka", którego wartość leży w sercu, a nie w wyglądzie.
Jej historia pokazuje, że dobroć i wytrwałość zostają w końcu nagrodzone.
Przechodzi przemianę ze służącej w księżniczkę, odzyskując swoją godność.
Jest wrażliwe, samotne i bardzo cierpi z powodu wyśmiewania i agresji.
Symbolizuje każdą osobę, która czuje się wykluczona i niezrozumiana.
Jego wytrwałość w czasie zimowej tułaczki pokazuje ogromną siłę charakteru.
Odkrywa swoją prawdziwą tożsamość – jest pięknym łabędziem, a nie kaczką.
Jego historia uczy, że nie należy oceniać nikogo po wyglądzie i że każdy ma swoje miejsce na świecie.
Jest niezwykle sprytny, przebiegły i pewny siebie.
Działa na granicy moralności – kłamie i oszukuje, ale w dobrym celu (dla swojego pana).
Jest lojalny wobec biednego syna młynarza, któremu obiecuje odmianę losu.
Udowadnia, że inteligencja i pomysłowość mogą być potężniejsze niż siła fizyczna.
To on jest prawdziwym reżyserem wszystkich wydarzeń w baśni.
Baśnie jasno pokazują, że dobro, uczciwość i szlachetność zawsze na końcu zwyciężają.
↺Prawdziwe piękno i wartość człowieka kryją się w jego sercu, a nie w bogactwie czy wyglądzie (Kopciuszek, Brzydkie kaczątko).
↺Opowieści zwracają uwagę na problem biedy i obojętności wobec cierpienia słabszych (Dziewczynka z zapałkami).
↺Szczęście i nagroda przychodzą po przejściu trudnych prób, które kształtują charakter i udowadniają wartość bohatera.
↺Nawet w najtrudniejszej sytuacji może pojawić się pomoc (magia) lub szansa na zmianę losu.
↺Baśnie uczą ostrożności i tego, by nie ufać pozorom (Czerwony Kapturek i wilk).
↺Wróżki, mówiące zwierzęta i czarodziejskie przedmioty pomagają dobrym bohaterom i wymierzają sprawiedliwość.
Bohaterowie zmieniają się – Kopciuszek ze służącej w księżniczkę, a Brzydkie kaczątko w pięknego łabędzia.
Podróż jest symbolem poszukiwania swojego miejsca na świecie i zdobywania życiowego doświadczenia.
Często pojawiają się trzej bracia, trzy siostry lub trzy próby do przejścia, co podkreśla wagę wydarzeń.
Motyw osamotnionego dziecka, które mimo braku wsparcia musi samo walczyć o swoje szczęście (Kopciuszek).
Symbol wyjątkowości i prawdziwej tożsamości, której nie da się ukryć ani podrobić.