lektura szkolna
| Autorka | Antonina Domańska |
| Rok wydania | 1913 |
| Gatunek | Powieść historyczna dla młodzieży |
| Czas akcji | Druga połowa XV wieku (lata 1479–1489) |
| Miejsce akcji | Głównie Kraków, a także wieś Poręba i Wilno |
| O czym jest lektura | O przygodach utalentowanego chłopca, Wawrzka, który ucieka z domu i trafia na naukę do mistrza Wita Stwosza, by spełnić marzenie o rzeźbieniu. |
Ośmioletni Wawrzek ze wsi Poręba uwielbia rzeźbić w drewnie, przez co zaniedbuje swoje obowiązki.
Pewnego dnia, bojąc się kary za to, że krowy weszły w szkodę, ucieka z domu i gubi się w puszczy.
W pobliskim miasteczku demaskuje złodzieja okradającego kościół.
Trafia do wędrownej grupy artystów (kuglarzy), gdzie jest zmuszany do nauki trudnych akrobacji.
Po pewnym czasie, dzięki pomocy żony szefa, udaje mu się uciec od okrutnych opiekunów.
W drodze do Krakowa spotyka Stanka, syna słynnego rzeźbiarza, Wita Stwosza.
Wawrzek gubi się w tłumie podczas pochodu Lajkonika w Krakowie.
Pomaga mu zakonnik, ojciec Szymon, który zaprowadza go do znanego historyka, Jana Długosza.
Długosz odkrywa wielki talent rzeźbiarski chłopca i oddaje go na naukę do mistrza Wita Stwosza.
Wawrzek staje się najlepszym uczniem i pomaga przy tworzeniu ołtarza w Kościele Mariackim.
Spotyka swojego przyjaciela z dzieciństwa, Jaśka, i pomaga mu uwolnić się od bandyty Czarnego Rafała.
Podczas wyprawy do Wilna otrzymuje od królewicza Kazimierza w prezencie wymarzone żółte ciżemki.
Po dziesięciu latach Wawrzek, już jako szanowany artysta, wraca do rodzinnej wsi Poręba.
Rodzice witają go ze łzami w oczach, a jego przyjaciel Jasiek żeni się z jego siostrą, Marysią.
Nadchodzi dzień uroczystego odsłonięcia ołtarza mariackiego (15 sierpnia 1489 roku).
W ostatniej chwili Wawrzek zauważa, że jedna z figur nie ma pastorału.
Wspina się na ołtarz, by go naprawić, i przypadkowo gubi jedną ze swoich żółtych ciżemek.
But wpada za ołtarz, gdzie zostanie odnaleziony dopiero po 400 latach.
Wartość pasji i ciężkiej pracy, które prowadzą do spełnienia marzeń i osiągnięcia sukcesu.
↺Droga do dorosłości, czyli pokonywanie trudności, nauka samodzielności i podejmowanie ważnych decyzji.
↺Siła przyjaźni i rodziny, które dają wsparcie w najtrudniejszych chwilach.
↺Walka dobra ze złem, reprezentowana przez uczciwego Wawrzka i przestępcę Czarnego Rafała.
↺Obraz dawnej Polski – powieść w ciekawy sposób uczy o życiu, zwyczajach i historii XV-wiecznego Krakowa.
↺Rola sztuki i wiary w życiu człowieka – ołtarz powstaje na chwałę Boga i jest celem życia artystów.
↺Symbol spełnionych marzeń, nagrody za talent i wytrwałość, a także pamiątka łącząca przeszłość z teraźniejszością.
To nie tylko fizyczna podróż, ale też droga do dojrzałości, zdobywania doświadczeń i odnalezienia swojego miejsca w świecie.
Motyw tworzenia wielkiego dzieła (ołtarza), które wymaga poświęcenia, talentu i wielu lat pracy.
Miejsce wielkich szans i możliwości, ale także licznych zagrożeń dla przybysza ze wsi.
Prawdziwe postacie i wydarzenia mieszają się z fikcją, ucząc o przeszłości Polski w pasjonujący sposób.
Opowieść o losach utalentowanego dziecka, które musi samo radzić sobie w świecie dorosłych.