Opracowanie
Lalka - plan wydarzeń
Plan wydarzeń „Lalki” Bolesława Prusa obejmuje wielowątkową historię Stanisława Wokulskiego, który próbuje zdobyć serce arystokratki Izabeli Łęckiej. Akcja powieści toczy się głównie w Warszawie pod koniec XIX wieku, a jej ramy wyznacza powrót głównego bohatera z Bułgarii oraz jego ostateczne, tajemnicze zniknięcie. Zestawienie obiektywnej narracji z subiektywnym pamiętnikiem Ignacego Rzeckiego tworzy szeroką panoramę polskiego społeczeństwa tamtej epoki.
Dobrze wiedzieć
Opublikowanie „Lalki” w formie książkowej w trzech tomach (1890 r.) poprzedził druk w odcinkach na łamach „Kuriera Codziennego”. Taka forma publikacji wymuszała na Prusie utrzymywanie napięcia na końcu każdego fragmentu, co tłumaczy dynamiczną, pełną zwrotów akcji fabułę i wyraźny podział wydarzeń.
Opublikowanie „Lalki” w formie książkowej w trzech tomach (1890 r.) poprzedził druk w odcinkach na łamach „Kuriera Codziennego”. Taka forma publikacji wymuszała na Prusie utrzymywanie napięcia na końcu każdego fragmentu, co tłumaczy dynamiczną, pełną zwrotów akcji fabułę i wyraźny podział wydarzeń.
Tom I
- Rozmowa w jadłodajni: Warszawscy mieszczanie dyskutują o przeszłości i majątku Stanisława Wokulskiego.
- Zarządzanie sklepem: SubiektPracownik sklepu zajmujący się obsługą klientów i sprzedażą towarów. Ignacy Rzecki prowadzi galanterię odziedziczoną po Minclowej.
- Pamiętnik starego subiekta: Pierwsze zapiski wprowadzające bogatą historię życia Rzeckiego.
- Powrót z Bułgarii: Wokulski wraca do Warszawy z majątkiem powiększonym dziesięciokrotnie na dostawach wojskowych.
- Kryzys Łęckich: Arystokratyczny ród zmaga się z widmem bankructwa.
- Wizyta w sklepie: Dumna Izabela Łęcka zjawia się po zakupy i jawnie lekceważy kupca.
- Wspomnienie z teatru: Wokulski wraca myślami do pierwszego spotkania z Izabelą, które zapoczątkowało jego obsesyjną miłość.
- Spacer po Powiślu: Bohater odwiedza najbiedniejszą dzielnicę Warszawy. Pomaga ubogiemu wozakowi Wysockiemu oraz prostytutce Mariannie.
- Wielkanocna kwesta: W kościele karmelitów Wokulski składa hojny datek na ręce kwestującej Izabeli.
- Wejście na salony: Kupiec zostaje zaproszony na arystokratyczne przyjęcie do pałacu hrabiny Karolowej.
- Spotkanie z prezesową: Rozmowa z Zasławską o jej dawnej, niespełnionej miłości do stryja Wokulskiego.
- Wspomnienia z młodości: Rzecki opisuje w pamiętniku swój udział w kampanii węgierskiejWalki w czasie Wiosny Ludów (1848–1849), w których Polacy walczyli o niepodległość Węgier. i początki przyjaźni ze Stachem.
- Spółka handlowa: Wokulski zakłada przedsiębiorstwo zrzeszające arystokrację i bogatych kupców.
- Poznanie Ochockiego: Kupiec spotyka młodego naukowca i pozytywistęZwolennik ideologii epoki, wierzący w postęp naukowy, pracę u podstaw i rozwój gospodarczy., Juliana Ochockiego.
- Tajemniczy zakup: Decyzja o odkupieniu zadłużonej kamienicy Łęckich za zawyżoną cenę.
- Wyścigi konne: Nabycie klaczy Sułtanki od barona Krzeszowskiego. Koń wygrywa wyścig, co wywołuje radość Izabeli.
- Pojedynek: Spór z Krzeszowskim kończy się strzelaniną w obronie honoru ukochanej.
- Obiad u Łęckich: Tomasz Łęcki oficjalnie zaprasza Wokulskiego do swojego domu.
Tom II
- Wizyta u Łęckich: Obiad w domu Tomasza i Izabeli. Pada propozycja wspólnego wyjazdu do Paryża.
- Przyjazd Rossiego: Włoski tragik i ulubieniec Izabeli zjawia się w Warszawie. Wokulski organizuje dla niego klakęGrupa osób wynajętych do sztucznego wywoływania braw i entuzjazmu podczas spektaklu. i obsypuje go prezentami.
- LicytacjaPubliczna sprzedaż majątku dłużnika, w której nabywcą zostaje osoba oferująca najwyższą kwotę. kamienicy: Podstawiony przez Wokulskiego Szlangbaum kupuje dom Łęckich za 90 tysięcy rubli.
- Niezadowolenie Tomasza: Łęcki narzeka na zbyt niski zarobek ze sprzedaży. Wokulski potajemnie spłaca resztę jego długów.
- Zdemaskowanie: Prawda o licytacji wychodzi na jaw. Honorowi Łęccy obrażają się na kupca.
- Wizyta Starskiego: Dawny adorator Izabeli zjawia się w Warszawie i zachowuje się wobec niej niezwykle zuchwale.
- Rozmowa po angielsku: Izabela i Starski snują plany wakacyjne, ignorując obecność Wokulskiego. Kupiec rozumie ich słowa, co staje się dla niego bolesnym ciosem.
- Nowi lokatorzy: Rzecki opisuje w pamiętniku mieszkańców kupionej kamienicy, w tym Jadwigę Misiewiczową i Helenę Stawską.
- Wyjazd do Paryża: Załamany Wokulski opuszcza kraj. Spotyka dawnego przyjaciela Suzina oraz genialnego chemika, profesora Geista.
- Propozycja Geista: Wynalazca prezentuje metal lżejszy od powietrza i namawia Polaka do poświęcenia życia nauce.
- Wyjazd do Zasławka: Po powrocie do Warszawy Wokulski przyjmuje zaproszenie do majątku prezesowej Zasławskiej.
- Nowe znajomości: Poznanie barona Dalskiego, zakochanego w młodej Ewelinie Janockiej, oraz nawiązanie przyjaźni z atrakcyjną wdową, Kazimierą Wąsowską.
- Wyprawa do ruin: Spacer z Izabelą do ruin zamku w Zasławku. Arystokratka daje Wokulskiemu nadzieję na wspólne życie.
Tom III
- Proces o lalkę: Rzecki relacjonuje w pamiętniku absurdalny proces wytoczony Helenie Stawskiej przez mściwą baronową Krzeszowską.
- Sprzedaż kamienicy: Krzeszowska odkupuje budynek od Wokulskiego.
- Plany Rzeckiego: Stary subiekt próbuje wyswatać Stacha z piękną i pracowitą panią Stawską.
- Oficjalne oświadczyny: Sytuacja finansowa Łęckich ulega poprawie, a Wokulski zostaje zaakceptowany jako kandydat na męża Izabeli.
- Śmierć prezesowej: Odchodzi Zasławska, jedna z nielicznych życzliwych Wokulskiemu arystokratek.
- Koncert Molinariego: Jawna fascynacja Izabeli włoskim skrzypkiem rani uczucia Wokulskiego.
- Podróż do Krakowa: Wokulski, Izabela i Starski jadą wspólnie pociągiem.
- Odkrycie prawdy: Izabela i Starski ponownie flirtują po angielsku. Zgubienie pamiątkowego medalionu przez arystokratkę ostatecznie demaskuje jej obłudę.
- Próba samobójcza: Zrozpaczony Wokulski opuszcza pociąg w Skierniewicach i kładzie się na torach. Ratuje go dróżnik Wysocki.
- Wycofanie z interesów: Po powrocie do Warszawy Wokulski popada w depresję. Sprzedaje sklep i spółkę Henrykowi Szlangbaumowi.
- Pożegnania: Ostatnie rozmowy bohatera. Z księciem krytykuje arystokrację, z Wąsowską rozmawia o naturze Izabeli, a Rzeckiemu dziękuje za lata przyjaźni.
- Zniknięcie: Wokulski wyjeżdża do Moskwy do Suzina, a jego dalsze losy stają się zagadką.
- Losy Stawskiej: Nadchodzi wiadomość o śmierci zaginionego męża Heleny. Kobieta przyjmuje oświadczyny Mraczewskiego.
- Nastroje społeczne: Rzecki z niepokojem notuje w pamiętniku narastający antysemityzmUprzedzenia i wrogość wobec Żydów, w „Lalce” widoczne po przejęciu handlu przez Szlangbauma. na ulicach Warszawy.
- Śmierć Tomasza Łęckiego: Zrujnowany arystokrata umiera na wieść o zerwaniu zaręczyn.
- Wysadzenie ruin: Węgiełek przysyła list z informacją o zniszczeniu ruin zamku w Zasławku. Pojawiają się plotki o śmierci Wokulskiego.
- Śmierć Rzeckiego: Stary subiekt umiera w swoim pokoju przy sklepie.
- Decyzja Izabeli: Łęcka postanawia wstąpić do klasztoru.
Dobrze wiedzieć
Zakończenie „Lalki” pozostaje otwarte. Bolesław Prus celowo nie wyjaśnił ostatecznych losów Wokulskiego. Wysadzenie ruin w Zasławku może sugerować samobójstwo, ale równie prawdopodobny jest wyjazd do Paryża i rozpoczęcie współpracy z profesorem Geistem.
Zakończenie „Lalki” pozostaje otwarte. Bolesław Prus celowo nie wyjaśnił ostatecznych losów Wokulskiego. Wysadzenie ruin w Zasławku może sugerować samobójstwo, ale równie prawdopodobny jest wyjazd do Paryża i rozpoczęcie współpracy z profesorem Geistem.
Materiały do powtórki