Opracowanie

Lalka - plan wydarzeń

Plan wydarzeń „Lalki” Bolesława Prusa obejmuje wielowątkową historię Stanisława Wokulskiego, który próbuje zdobyć serce arystokratki Izabeli Łęckiej. Akcja powieści toczy się głównie w Warszawie pod koniec XIX wieku, a jej ramy wyznacza powrót głównego bohatera z Bułgarii oraz jego ostateczne, tajemnicze zniknięcie. Zestawienie obiektywnej narracji z subiektywnym pamiętnikiem Ignacego Rzeckiego tworzy szeroką panoramę polskiego społeczeństwa tamtej epoki.

Autor: Karolina Marlęga Czas czytania: 5 min
Dobrze wiedzieć
Opublikowanie „Lalki” w formie książkowej w trzech tomach (1890 r.) poprzedził druk w odcinkach na łamach „Kuriera Codziennego”. Taka forma publikacji wymuszała na Prusie utrzymywanie napięcia na końcu każdego fragmentu, co tłumaczy dynamiczną, pełną zwrotów akcji fabułę i wyraźny podział wydarzeń.

Tom I

  • Rozmowa w jadłodajni: Warszawscy mieszczanie dyskutują o przeszłości i majątku Stanisława Wokulskiego.
  • Zarządzanie sklepem: SubiektPracownik sklepu zajmujący się obsługą klientów i sprzedażą towarów. Ignacy Rzecki prowadzi galanterię odziedziczoną po Minclowej.
  • Pamiętnik starego subiekta: Pierwsze zapiski wprowadzające bogatą historię życia Rzeckiego.
  • Powrót z Bułgarii: Wokulski wraca do Warszawy z majątkiem powiększonym dziesięciokrotnie na dostawach wojskowych.
  • Kryzys Łęckich: Arystokratyczny ród zmaga się z widmem bankructwa.
  • Wizyta w sklepie: Dumna Izabela Łęcka zjawia się po zakupy i jawnie lekceważy kupca.
  • Wspomnienie z teatru: Wokulski wraca myślami do pierwszego spotkania z Izabelą, które zapoczątkowało jego obsesyjną miłość.
  • Spacer po Powiślu: Bohater odwiedza najbiedniejszą dzielnicę Warszawy. Pomaga ubogiemu wozakowi Wysockiemu oraz prostytutce Mariannie.
  • Wielkanocna kwesta: W kościele karmelitów Wokulski składa hojny datek na ręce kwestującej Izabeli.
  • Wejście na salony: Kupiec zostaje zaproszony na arystokratyczne przyjęcie do pałacu hrabiny Karolowej.
  • Spotkanie z prezesową: Rozmowa z Zasławską o jej dawnej, niespełnionej miłości do stryja Wokulskiego.
  • Wspomnienia z młodości: Rzecki opisuje w pamiętniku swój udział w kampanii węgierskiejWalki w czasie Wiosny Ludów (1848–1849), w których Polacy walczyli o niepodległość Węgier. i początki przyjaźni ze Stachem.
  • Spółka handlowa: Wokulski zakłada przedsiębiorstwo zrzeszające arystokrację i bogatych kupców.
  • Poznanie Ochockiego: Kupiec spotyka młodego naukowca i pozytywistęZwolennik ideologii epoki, wierzący w postęp naukowy, pracę u podstaw i rozwój gospodarczy., Juliana Ochockiego.
  • Tajemniczy zakup: Decyzja o odkupieniu zadłużonej kamienicy Łęckich za zawyżoną cenę.
  • Wyścigi konne: Nabycie klaczy Sułtanki od barona Krzeszowskiego. Koń wygrywa wyścig, co wywołuje radość Izabeli.
  • Pojedynek: Spór z Krzeszowskim kończy się strzelaniną w obronie honoru ukochanej.
  • Obiad u Łęckich: Tomasz Łęcki oficjalnie zaprasza Wokulskiego do swojego domu.

Tom II

  • Wizyta u Łęckich: Obiad w domu Tomasza i Izabeli. Pada propozycja wspólnego wyjazdu do Paryża.
  • Przyjazd Rossiego: Włoski tragik i ulubieniec Izabeli zjawia się w Warszawie. Wokulski organizuje dla niego klakęGrupa osób wynajętych do sztucznego wywoływania braw i entuzjazmu podczas spektaklu. i obsypuje go prezentami.
  • LicytacjaPubliczna sprzedaż majątku dłużnika, w której nabywcą zostaje osoba oferująca najwyższą kwotę. kamienicy: Podstawiony przez Wokulskiego Szlangbaum kupuje dom Łęckich za 90 tysięcy rubli.
  • Niezadowolenie Tomasza: Łęcki narzeka na zbyt niski zarobek ze sprzedaży. Wokulski potajemnie spłaca resztę jego długów.
  • Zdemaskowanie: Prawda o licytacji wychodzi na jaw. Honorowi Łęccy obrażają się na kupca.
  • Wizyta Starskiego: Dawny adorator Izabeli zjawia się w Warszawie i zachowuje się wobec niej niezwykle zuchwale.
  • Rozmowa po angielsku: Izabela i Starski snują plany wakacyjne, ignorując obecność Wokulskiego. Kupiec rozumie ich słowa, co staje się dla niego bolesnym ciosem.
  • Nowi lokatorzy: Rzecki opisuje w pamiętniku mieszkańców kupionej kamienicy, w tym Jadwigę Misiewiczową i Helenę Stawską.
  • Wyjazd do Paryża: Załamany Wokulski opuszcza kraj. Spotyka dawnego przyjaciela Suzina oraz genialnego chemika, profesora Geista.
  • Propozycja Geista: Wynalazca prezentuje metal lżejszy od powietrza i namawia Polaka do poświęcenia życia nauce.
  • Wyjazd do Zasławka: Po powrocie do Warszawy Wokulski przyjmuje zaproszenie do majątku prezesowej Zasławskiej.
  • Nowe znajomości: Poznanie barona Dalskiego, zakochanego w młodej Ewelinie Janockiej, oraz nawiązanie przyjaźni z atrakcyjną wdową, Kazimierą Wąsowską.
  • Wyprawa do ruin: Spacer z Izabelą do ruin zamku w Zasławku. Arystokratka daje Wokulskiemu nadzieję na wspólne życie.

Tom III

  • Proces o lalkę: Rzecki relacjonuje w pamiętniku absurdalny proces wytoczony Helenie Stawskiej przez mściwą baronową Krzeszowską.
  • Sprzedaż kamienicy: Krzeszowska odkupuje budynek od Wokulskiego.
  • Plany Rzeckiego: Stary subiekt próbuje wyswatać Stacha z piękną i pracowitą panią Stawską.
  • Oficjalne oświadczyny: Sytuacja finansowa Łęckich ulega poprawie, a Wokulski zostaje zaakceptowany jako kandydat na męża Izabeli.
  • Śmierć prezesowej: Odchodzi Zasławska, jedna z nielicznych życzliwych Wokulskiemu arystokratek.
  • Koncert Molinariego: Jawna fascynacja Izabeli włoskim skrzypkiem rani uczucia Wokulskiego.
  • Podróż do Krakowa: Wokulski, Izabela i Starski jadą wspólnie pociągiem.
  • Odkrycie prawdy: Izabela i Starski ponownie flirtują po angielsku. Zgubienie pamiątkowego medalionu przez arystokratkę ostatecznie demaskuje jej obłudę.
  • Próba samobójcza: Zrozpaczony Wokulski opuszcza pociąg w Skierniewicach i kładzie się na torach. Ratuje go dróżnik Wysocki.
  • Wycofanie z interesów: Po powrocie do Warszawy Wokulski popada w depresję. Sprzedaje sklep i spółkę Henrykowi Szlangbaumowi.
  • Pożegnania: Ostatnie rozmowy bohatera. Z księciem krytykuje arystokrację, z Wąsowską rozmawia o naturze Izabeli, a Rzeckiemu dziękuje za lata przyjaźni.
  • Zniknięcie: Wokulski wyjeżdża do Moskwy do Suzina, a jego dalsze losy stają się zagadką.
  • Losy Stawskiej: Nadchodzi wiadomość o śmierci zaginionego męża Heleny. Kobieta przyjmuje oświadczyny Mraczewskiego.
  • Nastroje społeczne: Rzecki z niepokojem notuje w pamiętniku narastający antysemityzmUprzedzenia i wrogość wobec Żydów, w „Lalce” widoczne po przejęciu handlu przez Szlangbauma. na ulicach Warszawy.
  • Śmierć Tomasza Łęckiego: Zrujnowany arystokrata umiera na wieść o zerwaniu zaręczyn.
  • Wysadzenie ruin: Węgiełek przysyła list z informacją o zniszczeniu ruin zamku w Zasławku. Pojawiają się plotki o śmierci Wokulskiego.
  • Śmierć Rzeckiego: Stary subiekt umiera w swoim pokoju przy sklepie.
  • Decyzja Izabeli: Łęcka postanawia wstąpić do klasztoru.
Dobrze wiedzieć
Zakończenie „Lalki” pozostaje otwarte. Bolesław Prus celowo nie wyjaśnił ostatecznych losów Wokulskiego. Wysadzenie ruin w Zasławku może sugerować samobójstwo, ale równie prawdopodobny jest wyjazd do Paryża i rozpoczęcie współpracy z profesorem Geistem.
Lalka · 12 kroków do poznania lektury