lektura szkolna
| Autor | Roald Dahl, brytyjski pisarz znany z literatury dziecięcej. |
| Rok wydania | 1988. |
| Gatunek | Powieść dla dzieci i młodzieży z elementami fantastyki i czarnego humoru. |
| Czas akcji | Druga połowa XX wieku, czasy współczesne autorowi. |
| Miejsce akcji | Małe miasteczko w Anglii. |
Matylda Piołun to pięcioletnia geniuszka, której rodzice zupełnie nie zauważają.
W wieku trzech lat sama uczy się czytać z gazet, a jako czterolatka chodzi do biblioteki i czyta powieści dla dorosłych.
Jej ojciec, nieuczciwy sprzedawca aut, uważa czytanie za stratę czasu i nazywa ją głuptasem.
Matylda postanawia karać dorosłych za ich podłość i ignorancję.
Planuje sprytne psikusy: przykleja ojcu kapelusz do głowy i straszy rodziców papugą ukrytą w kominie, udając ducha.
Matylda idzie do szkoły i poznaje swoją wychowawczynię, dobrą i łagodną pannę Miodek.
Nauczycielka od razu odkrywa niezwykły talent Matyldy i chce przenieść ją do starszej klasy.
Na drodze staje okrutna dyrektorka, Agata Pałka – była sportsmenka, która nienawidzi dzieci.
Pałka stosuje przerażające kary: zmusza ucznia do zjedzenia gigantycznego tortu i rzuca dziećmi jak lalkami.
Jej najgorszą karą jest zamykanie uczniów w „Dusiołku” – ciasnej szafie nabitej gwoździami.
Niesłusznie oskarżona przez Pałkę, Matylda w złości odkrywa, że potrafi poruszać przedmiotami siłą umysłu (telekineza).
Dowiaduje się, że dyrektorka Pałkato ciotka panny Miodek, która ukradła jej dom i pieniądze.
Podczas lekcji Matylda używa swojej mocy, by kreda sama napisała na tablicy wiadomość od rzekomego ducha.
Przerażona dyrektorka ucieka z miasta na zawsze, a panna Miodek odzyskuje swój majątek.
Gdy rodzice Matyldy muszą uciekać z kraju przed policją, dziewczynka prosi, by mogła zostać z panną Miodek, która z radością ją adoptuje.
Walka dobra ze złem, w której inteligencja i spryt wygrywają z brutalną siłą.
↺Konflikt świata dzieci ze światem dorosłych, który pokazuje, że dorośli często się mylą i bywają niesprawiedliwi.
↺Ogromna siła wiedzy i czytania – książki są dla Matyldy ucieczką, bronią i sposobem na zrozumienie świata.
↺Krytyka złego systemu edukacji, który zamiast rozwijać, tłamsi indywidualność uczniów.
↺Prawdziwa rodzina to nie więzy krwi, ale miłość, szacunek i wzajemne wsparcie.
↺symbol mądrości, ucieczki od złej rzeczywistości i siły w walce z głupotą.
przedstawiona jako pole bitwy między tyranią (Pałka) a empatią (Miodek).
kontrast między toksyczną rodziną biologiczną a kochającą rodziną z wyboru.
dziecko, które jest mądrzejsze i bardziej dojrzałe od otaczających je dorosłych.
Matylda za pomocą sprytu i mocy wymierza karę tym, którzy krzywdzą słabszych.
metafora potęgi umysłu, który nie znajduje innego ujścia dla swojej energii.