lektura szkolna
| Autor | Paweł Huelle, pisarz urodzony i związany z Gdańskiem. |
| Rok wydania | 1987, czyli końcówka czasów PRL-u w Polsce. |
| Gatunek | Powieść inicjacyjna (o dorastaniu) z elementami powieści detektywistycznej. |
| Czas akcji | Głównie upalne lato 1957 roku, a także wspomnienia dorosłego narratora po latach. |
| Miejsce akcji | Gdańsk i jego okolice |
| O czym jest lektura | O grupie przyjaciół, których dzieciństwo kończy się wraz z tajemniczym zniknięciem ich niezwykłego kolegi, Dawidka Weisera. |
Latem 1957 r. w Gdańsku narrator Paweł i jego koledzy, Piotr i Szymon, poznają Dawidka Weisera.
Dawidek jest cichym, wycofanym żydowskim chłopcem, który początkowo trzyma się na uboczu.
Szybko okazuje się, że ma niezwykłe umiejętności: hipnotyzuje zwierzęta, zna się na materiałach wybuchowych i świetnie strzela.
Do grupy dołącza odważna Elka, która tworzy z Dawidkiem wyjątkową, tajemniczą więź.
Dzieci spędzają czas w niebezpiecznych miejscach: w ruinach, lasach i na starym cmentarzu.
Zabawy stają się coraz groźniejsze, a dorośli nie mają o nich pojęcia.
Chłopcy podglądają Dawidka i Elkę w starej cegielni, gdzie są świadkami tajemniczego rytuału z tańcem i lewitacją.
Gdy zostają odkryci, muszą przysiąc milczenie. Dawidek uczy ich strzelać z prawdziwego pistoletu.
Podczas ćwiczeń strzeleckich narrator Paweł zostaje ranny w nogę, a Dawidek fachowo opatruje mu ranę.
Dawidek staje się niekwestionowanym liderem grupy, a jego wyczyny budzą podziw i strach.
Zbliża się koniec wakacji, a atmosfera wokół zabaw staje się coraz bardziej napięta.
Dawidek przygotowuje swój najpotężniejszy wybuch w tunelu pod torami kolejowymi.
Po ogromnej eksplozji Dawidek znika bez śladu.
Po jakimś czasie odnajduje się nieprzytomna Elka, która traci pamięć (cierpi na amnezję).
W szkole rozpoczynają się przesłuchania chłopców przez dyrektora i prokuratora.
Koledzy milczą lub składają sprzeczne zeznania, aby chronić tajemnicę Dawidka.
Dorosły narrator po wielu latach wciąż próbuje zrozumieć, co tak naprawdę się wtedy wydarzyło.
Tytułowy bohater, dwunastoletni żydowski chłopiec, sierota wychowywany przez dziadka krawca.
Początkowo cichy i wycofany, ale szybko staje się tajemniczym liderem grupy.
zna się na wybuchach, świetnie strzela, hipnotyzuje zwierzęta, a nawet lewituje.
Jest postacią tajemniczą, nie tłumaczy swoich czynów, co fascynuje i przeraża kolegów.
Znika w niewyjaśnionych okolicznościach, stając się legendą i symbolem nierozwiązanej zagadki.
Jako dziecko jest jednym z trójki przyjaciół zafascynowanych Weiserem.
Jest wrażliwym i ciekawym świata obserwatorem, który najgłębiej przeżywa tajemnicze wydarzenia.
Jako dorosły próbuje po latach odtworzyć wydarzenia z lata 1957 roku, ale jego pamięć jest zawodna.
Jego poszukiwania prawdy o Weiserze to tak naprawdę tęsknota za utraconym dzieciństwem i magią tamtych dni.
Czuje poczucie winy z powodu milczenia podczas przesłuchań w szkole.
Najbliższa osoba dla Dawidka, jego powierniczka i uczestniczka tajemniczych rytuałów.
Jako jedyna staje w obronie Weisera, gdy inni chcą go pobić.
Po wybuchu zostaje odnaleziona, ale cierpi na amnezję i nic nie pamięta (lub udaje, że nie pamięta).
Jej milczenie sprawia, że tajemnica zniknięcia Dawidka nigdy nie zostaje rozwiązana.
Jest symbolem lojalności i wierności przyjaźni aż do końca.
Powieść pokazuje, że nie da się w pełni odtworzyć przeszłości, bo wspomnienia z czasem się zacierają.
↺To opowieść o bolesnym przejściu z beztroskiego dzieciństwa w świat dorosłych, w którym nie ma prostych odpowiedzi.
↺Historia o tym, jak społeczeństwo traktuje „obcych” – Dawidek jest inny ze względu na pochodzenie i zdolności.
↺Świat dziecięcej wyobraźni i magii zderza się z racjonalnym, surowym światem dorosłych (przesłuchania, śledztwo).
↺Książka przypomina o skomplikowanej, wielokulturowej przeszłości Gdańska, o której dorośli woleliby zapomnieć.
↺Czy prawda obiektywna w ogóle istnieje? Każdy z bohaterów pamięta wydarzenia inaczej.
↺Niewyjaśnione zniknięcie Dawidka jest główną zagadką, która napędza całą fabułę.
Zniszczone po wojnie miasto, pełne ruin i cmentarzy, jest niemym świadkiem historii i idealnym tłem dla tajemniczych wydarzeń.
Tęsknota za dzieciństwem, które było czasem magii, wolności i przygody, a które bezpowrotnie minęło.
Dawidek jest „inny” (Żyd, tajemniczy, zdolny) i przez to fascynuje, ale też budzi niepokój otoczenia.
Wybuchy organizowane przez Dawidka symbolizują przemianę, koniec etapu dzieciństwa i wejście w dorosłość.
Imiona bohaterów (Paweł, Piotr, Szymon, Dawid) mają odniesienia biblijne, co nadaje historii głębszy, uniwersalny wymiar.