lektura szkolna
| Autor | Ferenc Molnár, pisarz węgierski. |
| Rok wydania | 1906 (w odcinkach w gazecie), 1907 (jako książka). |
| Gatunek | Powieść młodzieżowa. |
| Czas akcji | Marzec 1889 roku. |
| Miejsce akcji | Budapeszt, stolica Węgier. |
W Budapeszcie rywalizują dwie grupy: Chłopcy z Placu Broni i Czerwone Koszule.
Czerwone Koszule, dowodzone przez Feriego Acza, chcą przejąć Plac Broni, ulubione miejsce zabaw drugiej grupy.
Konflikt narasta, gdy bracia Pastorowie siłą zabierają kulki małemu Nemeczkowi (tzw. „einstand”).
Feri Acz osobiście wkracza na Plac Broni i kradnie chorągiewkę, co jest symbolicznym wypowiedzeniem wojny.
W odpowiedzi Chłopcy z Placu Broni wybierają na swojego przywódcę mądrego i sprawiedliwego Janosza Bokę.
Boka, Nemeczek i Czonakosz idą na zwiady do Ogrodu Botanicznego, czyli bazy wroga.
Odkrywają, że ich kolega, Deżo Gereb, zdradził ich i przeszedł na stronę Czerwonych Koszul.
Podczas ucieczki Nemeczek wpada do lodowatej wody, co jest początkiem jego ciężkiej choroby.
Nemeczek samotnie wraca do obozu wroga, by bronić honoru przyjaciół, gdy Gereb nazywa ich tchórzami.
Za karę zostaje ponownie wrzucony do stawu. Jego odwaga imponuje nawet Feri Aczowi.
Obie grupy przygotowują się do wielkiej bitwy o Plac Broni, ustalając honorowe zasady walki.
W decydującym momencie ciężko chory Nemeczek ucieka z domu i zjawia się na placu.
Resztkami sił powala na ziemię potężnego Feriego Acza, zapewniając zwycięstwo swojej drużynie.
Radość z wygranej jest krótka. Wycieńczony chorobą Nemeczek umiera w otoczeniu rodziny i przyjaciół.
Na koniec Boka dowiaduje się, że ich ukochany Plac Broni i tak zostanie sprzedany pod budowę kamienicy.
Prawdziwa przyjaźń wymaga poświęceń i jest ważniejsza niż wszystko inne.
↺Walka musi być uczciwa, a prawdziwa odwaga nie zależy od siły fizycznej.
↺Nawet zwykły plac zabaw może być jak ojczyzna, której warto bronić.
↺Największym bohaterem często zostaje ten, kto wydaje się najsłabszy.
↺Koniec dzieciństwa to bolesne zderzenie z dorosłym światem, w którym nie zawsze wszystko jest sprawiedliwe.
↺Każdy może popełnić błąd, ale zasługuje na drugą szansę, jeśli szczerze żałuje.
↺Symbol małej ojczyzny, wolności, przyjaźni i beztroskiego dzieciństwa.
Dziecięca zabawa, która zamienia się w prawdziwą próbę charakterów, odwagi i lojalności.
Symbol wrogiej siły, ale też honoru i rywalizacji fair play.
Symbol prawa silniejszego i niesprawiedliwości, która zapoczątkowała konflikt.
Tajne stowarzyszenie, które pokazuje, jak łatwo jest niesprawiedliwie kogoś osądzić.
Symbol najwyższego poświęcenia w imię wartości i tragicznego końca dzieciństwa.