lektura szkolna
| Autor | Carlo Collodi (prawdziwe nazwisko: Carlo Lorenzini), pisarz z Włoch. |
| Rok wydania | 1883 rok (jako książka), wcześniej w odcinkach w gazecie od 1881 roku. |
| Gatunek | Powieść, baśń, powiastka dydaktyczna (utwór, który ma na celu uczyć). |
| Czas akcji | XIX wiek, wydarzenia trwają łącznie ponad dwa lata. |
| Miejsce akcji | Włochy, realistyczne miasteczka oraz fantastyczne krainy (np. Kraina Zabawek, Kraj Pracowitych Pszczół). |
| O czym jest lektura | O drewnianym pajacyku, który przeżywa wiele przygód i uczy się, jak być dobrym, aby w nagrodę stać się prawdziwym chłopcem. |
Biedny stolarz Dżeppetto rzeźbi z magicznego drewna pajacyka o imieniu Pinokio.
Pinokio od razu ożywa, jest niegrzeczny i ucieka z domu, przez co Dżeppetto trafia do więzienia.
Pajacyk ignoruje rady Gadającego Świerszcza i przypadkowo go zabija.
Sprzedaje elementarz kupiony przez ojca, by pójść do teatru marionetek.
Dyrektor teatru, Ogniojad, lituje się nad nim i daje mu 5 złotych monet dla ojca.
Pinokio spotyka oszustów – Lisa i Kota, którzy namawiają go do podróży na Pole Cudów.
Lis i Kot, przebrani za zbójców, napadają na Pinokia i wieszają go na dębie.
Ratuje go dobra Wróżka o Błękitnych Włosach, która staje się jego opiekunką.
Gdy Pinokio kłamie Wróżce, jego nos rośnie do ogromnych rozmiarów.
Pajacyk znów daje się oszukać Lisowi i Kotu, traci monety i trafia do więzienia za głupotę.
Po wyjściu na wolność szuka Dżeppetta, który wypłynął na morze, by go odnaleźć.
Trafia na Wyspę Pracowitych Pszczół, gdzie znów spotyka Wróżkę i obiecuje poprawę.
Pinokio ucieka z kolegą Knotem do Krainy Zabawek, gdzie leniwe dzieci bawią się cały czas.
Za karę obaj chłopcy zamieniają się w osły. Pinokio trafia do cyrku, a potem zostaje wrzucony do morza.
W morzu ryby zjadają jego oślą skórę i znów staje się pajacykiem, ale połyka go ogromny rekin.
W brzuchu rekina odnajduje swojego ojca, Dżeppetta, który żył tam od dwóch lat.
Pinokio ratuje ojca, uciekając z paszczy potwora, a potem ciężko pracuje, by go utrzymać.
W nagrodę za dobre serce i pracowitość, Wróżka zamienia go w prawdziwego chłopca.
Lektura pokazuje, że dorastanie to trudny proces nauki na własnych błędach i brania odpowiedzialności za innych.
↺Pinokio musi nauczyć się odróżniać dobro (rady Dżeppetta i Wróżki) od zła (pokusy Lisa, Kota i Knota).
↺Autor przekonuje, że tylko uczciwa praca i nauka prowadzą do szczęścia, a lenistwo zawsze kończy się karą.
↺Miłość Dżeppetta jest bezwarunkowa i to ona motywuje Pinokia do ostatecznej przemiany.
↺Książka uczy, że kłamstwo zawsze wychodzi na jaw i przynosi tylko wstyd i kłopoty.
↺Autor pokazuje też problemy XIX-wiecznych Włoch: biedę, niesprawiedliwe sądy i wykorzystywanie naiwnych.
↺Pinokio zmienia się z drewnianej, bezdusznej kukiełki w czującego, odpowiedzialnego człowieka.
Podróż Pinokia to jego droga do dojrzałości. Każda przygoda jest dla niego ważną lekcją życia.
Najbardziej znany symbol w książce. Oznacza, że kłamstwo jest widoczne i nie da się go ukryć.
Symbol fałszywego raju i pokusy łatwego życia, która prowadzi do zguby.
Symbol sumienia, czyli wewnętrznego głosu, który podpowiada, co jest dobre, a co złe.
Symbolizuje człowieka niedojrzałego, który jest "pociągany za sznurki" przez własne zachcianki i złe towarzystwo.