lektura szkolna
| Autor | Carlo Collodi (prawdziwe nazwisko: Carlo Lorenzini), pisarz z Włoch. |
| Rok wydania | 1883 rok (jako książka), wcześniej w odcinkach w gazecie od 1881 roku. |
| Gatunek | Powieść, baśń, powiastka dydaktyczna (utwór, który ma na celu uczyć). |
| Czas akcji | XIX wiek, wydarzenia trwają łącznie ponad dwa lata. |
| Miejsce akcji | Włochy, realistyczne miasteczka oraz fantastyczne krainy (np. Kraina Zabawek, Kraj Pracowitych Pszczół). |
| O czym jest lektura | O drewnianym pajacyku, który przeżywa wiele przygód i uczy się, jak być dobrym, aby w nagrodę stać się prawdziwym chłopcem. |
Biedny stolarz Dżeppetto rzeźbi z magicznego drewna pajacyka o imieniu Pinokio.
Pinokio od razu ożywa, jest niegrzeczny i ucieka z domu, przez co Dżeppetto trafia do więzienia.
Pajacyk ignoruje rady Gadającego Świerszcza i przypadkowo go zabija.
Sprzedaje elementarz kupiony przez ojca, by pójść do teatru marionetek.
Dyrektor teatru, Ogniojad, lituje się nad nim i daje mu 5 złotych monet dla ojca.
Pinokio spotyka oszustów – Lisa i Kota, którzy namawiają go do podróży na Pole Cudów.
Lis i Kot, przebrani za zbójców, napadają na Pinokia i wieszają go na dębie.
Ratuje go dobra Wróżka o Błękitnych Włosach, która staje się jego opiekunką.
Gdy Pinokio kłamie Wróżce, jego nos rośnie do ogromnych rozmiarów.
Pajacyk znów daje się oszukać Lisowi i Kotu, traci monety i trafia do więzienia za głupotę.
Po wyjściu na wolność szuka Dżeppetta, który wypłynął na morze, by go odnaleźć.
Trafia na Wyspę Pracowitych Pszczół, gdzie znów spotyka Wróżkę i obiecuje poprawę.
Pinokio ucieka z kolegą Knotem do Krainy Zabawek, gdzie leniwe dzieci bawią się cały czas.
Za karę obaj chłopcy zamieniają się w osły. Pinokio trafia do cyrku, a potem zostaje wrzucony do morza.
W morzu ryby zjadają jego oślą skórę i znów staje się pajacykiem, ale połyka go ogromny rekin.
W brzuchu rekina odnajduje swojego ojca, Dżeppetta, który żył tam od dwóch lat.
Pinokio ratuje ojca, uciekając z paszczy potwora, a potem ciężko pracuje, by go utrzymać.
W nagrodę za dobre serce i pracowitość, Wróżka zamienia go w prawdziwego chłopca.
Na początku jest nieposłuszny, leniwy, naiwny i często kłamie.
Jego charakterystyczną cechą jest nos, który wydłuża się, gdy kłamie.
Przeżywa wiele niebezpiecznych przygód, które uczą go odpowiedzialności i empatii.
Przechodzi głęboką przemianę – z egoistycznego urwisa staje się troskliwym synem.
Jego historia pokazuje, że każdy może naprawić swoje błędy i stać się dobrym człowiekiem.
Stary stolarz, który stworzył Pinokia i pokochał go jak syna. Jest symbolem bezwarunkowej miłości ojcowskiej i poświęcenia.
Magiczna opiekunka, która staje się dla Pinokia zastępczą matką. Jest mądra, sprawiedliwa i uczy go odróżniać dobro od zła.
Mądry owad, który pełni rolę głosu sumienia Pinokia. Na początku jest ignorowany, ale jego przestrogi zawsze się sprawdzają.
Para sprytnych oszustów udających kaleki. Namawiają Pinokia na Pole Cudów, by ukraść mu pieniądze. Symbolizują fałsz i chciwość.
Leniwy kolega ze szkoły, który namawia Pinokia do ucieczki do Krainy Zabawek. Uosabia złe towarzystwo i pokusę łatwego życia.
Właściciel wozu do Krainy Zabawek. Wykorzystuje lenistwo dzieci, które zamieniają się w osły, a on je sprzedaje.
Groźnie wyglądający dyrektor teatru marionetek, który w głębi serca okazuje się dobry. Pokazuje, że pozory mylą.
Lektura pokazuje, że dorastanie to trudny proces nauki na własnych błędach i brania odpowiedzialności za innych.
↺Pinokio musi nauczyć się odróżniać dobro (rady Dżeppetta i Wróżki) od zła (pokusy Lisa, Kota i Knota).
↺Autor przekonuje, że tylko uczciwa praca i nauka prowadzą do szczęścia, a lenistwo zawsze kończy się karą.
↺Miłość Dżeppetta jest bezwarunkowa i to ona motywuje Pinokia do ostatecznej przemiany.
↺Książka uczy, że kłamstwo zawsze wychodzi na jaw i przynosi tylko wstyd i kłopoty.
↺Autor pokazuje też problemy XIX-wiecznych Włoch: biedę, niesprawiedliwe sądy i wykorzystywanie naiwnych.
↺Pinokio zmienia się z drewnianej, bezdusznej kukiełki w czującego, odpowiedzialnego człowieka.
Podróż Pinokia to jego droga do dojrzałości. Każda przygoda jest dla niego ważną lekcją życia.
Najbardziej znany symbol w książce. Oznacza, że kłamstwo jest widoczne i nie da się go ukryć.
Symbol fałszywego raju i pokusy łatwego życia, która prowadzi do zguby.
Symbol sumienia, czyli wewnętrznego głosu, który podpowiada, co jest dobre, a co złe.
Symbolizuje człowieka niedojrzałego, który jest "pociągany za sznurki" przez własne zachcianki i złe towarzystwo.