Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Pinokio” to klasyczna włoska powieść dla dzieci autorstwa Carlo Collodiego (to pseudonim florenckiego pisarza Carlo Lorenziniego), chyba najbardziej znany utwór we Włoszech, a z pewnością najbardziej rozpoznawalny utwór włoski na świecie. Pierwsze pełne wydanie ukazało się w 1883 roku i zostało wzbogacone ilustracjami Enrico Mazzantiego. Powieść w Polsce ukazuje się nieraz pod tytułem: „Przygody pajaca: Powieść dla dzieci” lub „Pinokio: Przygody drewnianego pajaca”.


Powieść Collodiego opowiada o historię drewnianej marionetki wyrzeźbionej przez starca zwanego Dżeppetto. Pinokio, który ożywa na początku książki, musi poprzez trudne i nieraz bolesne lekcje nauczyć się, jak być hojny. Uważa, że brakuje mu serca. W końcu Pinokio przestaje być marionetką i staje się chłopcem. Lekcja Collodiego polega na przesłaniu: „Chłopcy, którzy kochają swoich rodziców i opiekują się nimi, kiedy są starzy i chorzy, zasługują na pochwałę nawet wtedy, kiedy nie są wzorami posłuszeństwa i dobrego zachowania”.

W ciągu ostatnich stu lat historia o drewnianym chłopców była wielokrotnie wykorzystywana przez twórców kina, teatru czy musicali. Najbardziej znana adaptacja powstała w 1940 roku w studiu Walta Disneya i została pokazana niemal w każdym kraju na świecie. Dowodem wielkiego wpływu powieści, nie tylko na kulturę włoską są przysłowia i zwroty związane z Pinokiem używane przez wielu ludzi każdego dnia. Głownie wspomnieć należy o symbolu długiego nosa, jako metaforze kłamstwa. Z kolei „Kraina Zabawek” to miejsce pozornie atrakcyjne, które okazuje się pułapką.

Mówiąc o języku należy wspomnieć, że powieść Collodiego na trwałe weszła do języka. Przede wszystkim Pinokio jest symbolem kłamstwa. Ponadto istnieją na to inne dowody. Kot i Lis - stosowane do przyjaźni, które prowadzą do ruiny, Knot – symbol prawdziwego urwisa, a także Gadający Świerszcz, który symbolizuje osobę, której mądre rady nie są słuchane. We Włoszech te wszystkie postaci stały się symbolami typów ludzkich, o których mówi się w języku potocznym.

Geneza Pinokia


Twórcą Pinokia był Carlo Collodi, rozczarowany weteran armii rewolucyjnej Giuseppe Garibaldiego. Kiedy Collodi wrócił do rodzinnej Toskanii w 1861 roku, okazało się, że rewolucja pozostawiła Włochy w rękach skorumpowanej klasy rządzącej, która oferowała jedynie nieco więcej wolności, niż wcześniej panujący Austriacy. Nowy system krytykował w pismach, które założył: „Uliczna Lampa” oraz „Kontrowersje”, jednak zostały one chłodno przyjęte.

Do pisania Collodi powrócił w dojrzałym wieku. Gdy miał pięćdziesiąt lat skupił się na twórczości dla dzieci. Najpierw przetłumaczył na język włoski utwór Pierre Perraulta: „Contes de la Mere Oye”. Później zajął się pracą nad własnym materiałem. Sukces jego książki o małym Janku sprawił, że autor wydał całą serię opowieści, które zawierały lekcje dla dzieci. Collodi pod pozorem zabawnych opowieści propagował swe poglądy polityczne.

W 1881 roku redaktor nowego pisma skierowanego do dzieci „Giomale di Bambini” zaprosił Collodiego do współpracy. Początkowo jego utwór miał nosić tytuł „Historie marionetki”. Sukces bajki był wielki i szybko powstało kolejnych trzydzieści pięć odcinków. Pierwsze pełne wydanie „Przygód Pinokia” ukazało się w 1883 roku. Książka ta stanowiła zwrot we włoskiej moralizatorskiej literaturze dziecięcej, którą wcześniej praktykował Collodi. Publikacja „Pinokia” wzbudziła obawy ojców Kościoła o to, że będzie namawiać do buntu.

Utwór zyskał sobie wielką popularność. Czytelnikom łatwiej było zaakceptować postać niesfornej marionetki niż rzeczywistego dziecka, które mogłoby przypomnieć im o własnym dzieciństwie. Bajko o Pinokiu wniosła nowy powiew realizmu w dziecięcej literaturze.

Zazwyczaj utwory dla najmłodszych rozgrywały się pośród zamków, pięknych księżniczek i książąt. Collodi zaproponował zupełnie inny świat. Umieścił przygody swego bohatera wśród włoskiego pospólstwa i z ironią opisuje poszczególne społeczne typy. W rzeczywistości historia ta stała się odbiciem dzieciństwa autora.

Mapa serwisu: