lektura szkolna
| Autor | Mark Twain (właściwie Samuel Langhorne Clemens). |
| Rok wydania | 1876. |
| Gatunek | Powieść przygodowa z elementami kryminału. |
| Czas akcji | Lata 40. XIX wieku, od wiosny do jesieni. |
| Miejsce akcji | Fikcyjne miasteczko St. Petersburg nad rzeką Missisipi w USA. |
Tomek Sawyer to sierota wychowywany przez ciotkę Polly, który nie lubi szkoły i ciągle wpada w kłopoty.
Za karę musi pomalować płot, ale sprytnie przekonuje kolegów, by zrobili to za niego w zamian za drobne skarby.
Chłopiec zakochuje się w nowej uczennicy, Becky Thatcher, i próbuje jej zaimponować.
Pewnej nocy Tomek i jego przyjaciel Huck Finn idą na cmentarz.
Są tam świadkami morderstwa – Indianin Joe zabija doktora Robinsona i zrzuca winę na pijanego Muffa Pottera.
Przerażeni chłopcy przysięgają sobie, że nikomu nie zdradzą tajemnicy.
Tomek, Huck i Joe Harper uciekają z domów i zostają piratami na Wyspie Jacksona.
Mieszkańcy miasteczka myślą, że chłopcy utonęli i organizują im pogrzeb.
Chłopcy wracają w trakcie mszy żałobnej, wywołując sensację i stając się bohaterami.
Tomek ma wyrzuty sumienia z powodu niewinnie uwięzionego Muffa Pottera.
Podczas procesu sądowego Tomek łamie przysięgę milczenia i zeznaje prawdę.
Indianin Joe ucieka z sali sądowej, a Muff Potter odzyskuje wolność.
Tomek i Huck postanawiają odnaleźć skarb, który widzieli u Indianina Joego w nawiedzonym domu.
Podczas szkolnego pikniku Tomek i Becky gubią się w ogromnych jaskiniach.
Błąkając się po jaskini, Tomek spotyka ukrywającego się tam Indianina Joego.
Po wielu dniach Tomkowi udaje się znaleźć wyjście i uratować siebie i Becky.
Wejście do jaskini zostaje zamknięte, a Indianin Joe umiera w środku z głodu.
Tomek i Huck wracają do jaskini i odnajdują ukrytą przez bandytę skrzynię ze złotem, stając się bogaczami.
Sprytny, inteligentny i obdarzony bujną wyobraźnią.
Nienawidzi szkoły i obowiązków, kocha wolność i przygody.
Marzy o byciu bohaterem i zdobyciu sławy.
Mimo że jest psotnikiem, ma dobre serce, jest odważny i lojalny wobec przyjaciół.
W kluczowych momentach potrafi zachować się szlachetnie (ratuje Becky i Muffa Pottera).
Żyje na ulicy, nie chodzi do szkoły i jest symbolem absolutnej wolności dla innych chłopców.
Jest samodzielny, zaradny i bardzo przesądny.
Wierny i lojalny przyjaciel, nigdy nie zdradza powierzonych mu tajemnic.
Ratuje wdowę Douglas przed napadem Indianina Joego.
Na końcu zostaje adoptowany przez wdowę, ale z trudem przyzwyczaja się do „cywilizowanego” życia.
Początkowo jest dumna, uparta i łatwo się obraża.
Bywa kapryśna i mściwa, np. gdy próbuje wzbudzić w Tomku zazdrość.
Jest pilną uczennicą, która boi się kary w szkole.
Tomek ratuje ją przed chłostą, biorąc na siebie winę za podartą książkę.
Przygoda w jaskini zbliża ją do Tomka i pokazuje jej wrażliwą stronę.
Jest surowa i stara się wychować Tomka na porządnego człowieka, często karząc go za psoty.
W głębi serca bardzo kocha siostrzeńca, choć rzadko to okazuje.
Często daje się nabrać na sztuczki Tomka, co pokazuje jej naiwność.
Wierzy w różne domowe sposoby leczenia i dziwaczne medykamenty.
Jej relacja z Tomkiem to mieszanka miłości i ciągłej walki z jego temperamentem.
Jest mściwy – nienawidzi doktora Robinsona i wdowy Douglas za dawne urazy.
Na cmentarzu morduje doktora i wrabia w to Muffa Pottera.
Jest przebiegły – ukrywa się w miasteczku w przebraniu głuchego Hiszpana.
Ukrywa skarb w nawiedzonym domu, a później w jaskini.
Ginę z głodu, uwięziony w jaskini, co stanowi w powieści symbol sprawiedliwości.
Konflikt świata dzieci i dorosłych – marzenia o wolności kontra nudne zasady i obowiązki.
↺Dojrzewanie – Tomek z beztroskiego urwisa zmienia się w odpowiedzialnego chłopca, który potrafi stawić czoła złu.
↺Siła przyjaźni i lojalności – relacja Tomka i Hucka pokazuje, że prawdziwa przyjaźń nie zważa na pochodzenie społeczne.
↺Odwaga cywilna – historia uczy, że trzeba stanąć w obronie prawdy i niewinnych ludzi, nawet jeśli wiąże się to z ryzykiem.
↺Krytyka społeczeństwa – autor z humorem wyśmiewa fałszywą pobożność, sztywne zasady szkolne i wiarę w zabobony.
↺Pochwała wyobraźni – książka pokazuje, że wyobraźnia jest kluczem do wspaniałej zabawy i sposobem na radzenie sobie z problemami.
↺symbol wolności, przygody i ucieczki od cywilizacji.
symbol niebezpieczeństwa, tajemnicy, ale też miejsce, w którym bohaterowie dojrzewają.
symbol marzeń o bogactwie i nagrody za odwagę i spryt.
miejsce, gdzie beztroskie dzieciństwo zderza się z brutalnym światem dorosłych, złem i śmiercią.
symbol sprytu Tomka i jego umiejętności manipulacji; pokazuje, jak można zamienić karę w sukces.
motyw buntu przeciwko dorosłym i poszukiwania własnego, idealnego świata.