lektura szkolna
| Autor | Edmund Niziurski. |
| Rok wydania | 1964. |
| Gatunek | Powieść młodzieżowa z elementami humoru. |
| Czas akcji | Rok szkolny 1960/1961. |
| Miejsce akcji | Męskie Liceum im. Samuela Lindego w Warszawie (dzielnica Żoliborz). |
| O czym jest lektura | O grupie uczniów, którzy kupują tajny sposób na nauczyciela historii, co prowadzi do zupełnie nieoczekiwanych skutków. |
Uczniowie klasy ósmej A, zwłaszcza Ciamciara, Zasępa, Słaby i Pędzel, to najgorsi uczniowie w szkole.
Nauczyciele postanawiają wprowadzić rygor i zaczynają sypać się złe oceny.
Starszy kolega Alibaba daje im miesiąc na uspokojenie nauczycieli, bo psują opinię całej szkole.
Chłopcy postanawiają zdobyć od starszych kolegów tajne "sposoby" na nauczycieli.
Po kilku nieudanych próbach (porwanie Szekspira, blef z rakietą) udaje im się zebrać pieniądze.
Kupują od boksera Wątłusza Pierwszego najtańszy sposób — SPONĘ, czyli Sposób na Alcybiadesa.
Szekspir wyjaśnia im zasady SPONY: NUPUM ("Nie uczyć się, a pozornie umieć") i historyczny "Dryf".
"Dryf" polega na zadawaniu mądrych pytań, by nauczyciel zaczął opowiadać i zapomniał o pytaniu.
Pierwsze próby są nieudane, chłopcy dostają jedynki.
Zakładają kółko historyczne i próbują zdobyć eksponaty, np. na wycieczce do zamku w Czersku.
Alcybiades, zachwycony ich rzekomym zainteresowaniem, zawiera z klasą "historyczny triumwirat".
Lekcje historii zamieniają się w pasjonujące dyskusje, a oceny całej klasy się poprawiają.
W kwietniu Alcybiades ogłasza, że klasa ósma A oprowadzi po Warszawie wycieczkę z Ełku.
Chłopcy wpadają w panikę, bo myślą, że nic nie umieją i skompromitują nauczyciela.
Próbują przyznać się Alcybiadesowi do oszustwa, ale ten im nie wierzy.
Podczas wycieczki okazuje się, że dzięki "dryfowaniu" nieświadomie nauczyli się mnóstwa rzeczy.
Znakomicie oprowadzają gości, a Ciamciara wygłasza niemal naukowy wykład.
Chłopcy rozumieją, że "sposób na nauczyciela" okazał się tak naprawdę sposobem na nich samych.
Główny bohater i narrator. Leniwy, ale wrażliwy i z talentem literackim.
Lider grupy, inteligentny i pomysłowy. To on wpada na pomysł zdobycia SPONY.
Najsilniejszy w klasie. Jego pasją jest filatelistyka (zbieranie znaczków).
Sprzedaje części do motoru brata, by zdobyć pieniądze na SPONĘ. Razem tworzą zgraną paczkę, która wspólnie wpada w kłopoty i szuka z nich wyjścia.
Uczniowie nadali mu przezwisko "Alcybiades" na cześć starożytnego wodza, którego sam nie lubił.
Jest uosobieniem dobroci i roztargnienia; nosi pogniecione ubrania i grube okulary.
Ma nietypowe metody nauczania – wierzy w "dryfowanie historyczne", czyli swobodne opowieści.
Początkowo uważany za słabego pedagoga, okazuje się mądrym wychowawcą.
Jego łagodne podejście sprawia, że uczniowie nieświadomie pokochali historię.
Szkolny aktor i prymus. To on wyjaśnia chłopakom szczegóły SPONY.
Uczeń 11 klasy, który każe ósmoklasistom uspokoić nauczycieli.
Szkolny bokser i poeta, od którego chłopcy kupują SPONĘ.
Surowy, dba o dyscyplinę i tradycję szkoły.
Wychowawca klasy i polonista, stosuje surowe metody i nie wierzy w przemianę chłopców.
Zderzenie świata dorosłych (nauczycieli) i młodzieży (uczniów).
↺Tradycyjna, oparta na dyscyplinie, kontra nowoczesna, oparta na pasji i zaufaniu.
↺Powieść pokazuje, że oszustwo i lenistwo na dłuższą metę się nie opłacają.
↺Chłopcy działają razem i wspierają się w trudnych chwilach.
↺Bohaterowie uczą się odpowiedzialności za swoje czyny i zmieniają podejście do nauki.
↺Dobry nauczyciel to nie ten, który krzyczy, ale ten, który potrafi zarazić pasją.
↺Szkoła jako miejsce rywalizacji, przyjaźni, buntu i dorastania.
Alcybiades z poczciwego belfra zmienia się w prawdziwego mentora.
Paczka chłopaków trzyma się razem na dobre i na złe.
Uczniowie buntują się przeciwko nudnej szkole i surowym zasadom.
Historia z nudnego przedmiotu staje się fascynującą przygodą.
To, co wydaje się sprytnym planem, okazuje się pułapką, a słaby nauczyciel okazuje się geniuszem.