lektura szkolna
| Autor | Henryk Sienkiewicz, laureat Nagrody Nobla. |
| Rok wydania | 1911 (najpierw w odcinkach w gazecie). |
| Gatunek | Powieść przygodowa i podróżnicza dla młodzieży. |
| Czas akcji | Lata 1884–1885, w czasie powstania Mahdiego w Sudanie. |
| Miejsce akcji | Afryka Północno-Wschodnia (Egipt, Sudan, Abisynia). |
Staś i Nel mieszkają z ojcami w Port-Saidzie w Egipcie.
Zostają podstępnie porwani przez Arabów: Chamisa, Idrysa i Gebhra.
Porywacze chcą wymienić dzieci na rodzinę jednego z przywódców powstania.
Karawana przemierza Pustynię Libijską w strasznych warunkach.
W obozie przywódcy powstania, Mahdiego, Staś odważnie odmawia przyjęcia islamu.
Dzieci zostają wysłane w dalszą, jeszcze cięższą podróż do Faszody.
Podczas podróży drogę w wąwozie zagradza im lew.
Staś dostaje od porywaczy broń (sztucer) i zabija lwa, a zaraz potem porywaczy.
Dzieci odzyskują wolność, a razem z nimi dwójka niewolników: Kali i Mea.
Zakładają obóz w ogromnym baobabie, który nazywają „Krakowem”.
Oswajają uwięzionego w skalnej pułapce słonia, którego Nel nazywa Kingiem.
Niestety, Nel zapada na śmiertelną chorobę — febrę (malarię).
Zrozpaczony Staś odnajduje obóz umierającego podróżnika, Henryka Lindego.
Dostaje od niego chininę — jedyne lekarstwo, które ratuje życie Nel.
Wędrowcy docierają do rodzinnej wioski Kalego i pomagają jego plemieniu wygrać wojnę.
Ostatni etap to przeprawa przez bezwodną pustynię, gdzie grozi im śmierć z pragnienia.
W ostatniej chwili ratuje ich angielska ekspedycja, która znalazła wysyłane przez Stasia latawce z prośbą o pomoc.
Dzieci wracają do ojców, a po dziesięciu latach biorą ślub.
Na początku jest nieco zarozumiały, ale bardzo inteligentny i odważny.
Zna wiele języków, świetnie pływa i strzela.
Porwanie zmusza go do błyskawicznego dorośnięcia.
Staje się odpowiedzialnym opiekunem Nel i przywódcą małej karawany.
Jego odwaga i pomysłowość pozwalają wszystkim przetrwać.
Jest delikatna, wrażliwa i chorowita, wszyscy nazywają ją „aniołkiem”.
Bardzo kocha zwierzęta, jej najlepsi przyjaciele to pies Saba i słoń King.
Mimo strachu i choroby, w trakcie podróży staje się coraz dzielniejsza.
Jej dobroć i łagodność zjednują jej sympatię afrykańskich plemion.
Staś jest gotów zrobić dla niej wszystko.
Czarnoskóry chłopiec z plemienia Wa-hima, syn króla. Był okrutnie traktowanym niewolnikiem Gebhra. Po uwolnieniu staje się najwierniejszym towarzyszem Stasia. Jest odważny, zna się na życiu w dżungli i tropieniu zwierzyny.
Młoda dziewczyna z plemienia Dinka, która zostaje opiekunką Nel. Jest cicha, pracowita i bardzo troskliwa wobec małej Angielki.
Dorastanie w ekstremalnych warunkach i branie odpowiedzialności za innych.
↺Siła przyjaźni, która potrafi pokonać różnice wieku, płci i koloru skóry.
↺Odwaga i wierność własnym zasadom, nawet w obliczu śmiertelnego niebezpieczeństwa.
↺Walka dobra ze złem, gdzie dobroć i spryt wygrywają z brutalną siłą.
↺Zderzenie cywilizacji europejskiej z kulturami afrykańskimi.
↺Potęga natury, która może być zarówno piękna, jak i śmiertelnie groźna.
↺przymusowa wędrówka, która staje się drogą do dojrzałości.
gwałtowna przemiana z dziecka w dorosłego pod wpływem ciężkich przeżyć.
relacja Stasia i Nel, a także ich więź z Kalim, Meą i zwierzętami (Saba, King).
Afryka jako groźna, ale i fascynująca kraina, która jest tłem i bohaterem powieści.
ciągła walka o uwolnienie się z niewoli i powrót do domu.
postawa Stasia, który przeciwstawia się Mahdiemu i ratuje przyjaciół.