Dekameron - Sokół - bohaterowie
Nowela o sokole z Dekameronu przedstawia losy czwórki bohaterów uwikłanych w tragiczną, ale ostatecznie szczęśliwą historię miłosną. Głównymi postaciami są zubożały szlachcic Federigo degli Alberighi oraz cnotliwa wdowa Giovanna. Ich losy dopełniają postacie drugoplanowe, takie jak chorujący syn Giovanny oraz jej bracia, którzy reprezentują ówczesne konwenanse społeczne.
Spis treści
Federigo degli Alberighi
Federigo to florencki szlachcic i główny bohater noweli. Początkowo jest człowiekiem niezwykle zamożnym, hojnym i szanowanym w towarzystwie. Zakochuje się bez pamięci w Giovannie. Kobieta ma już męża i zupełnie nie odwzajemnia jego uczuć. Federigo nie rezygnuje. Wydaje fortunę na turnieje, wystawne uczty i kosztowne prezenty, aby tylko zwrócić na siebie uwagę ukochanej. Szybko traci cały majątek.
Postawa Federiga na początku noweli to klasyczny przykład miłości dworskiej. Zgodnie ze średniowiecznym kodeksem rycerz musiał bezgranicznie wielbić wybraną damę, nawet jeśli uczucie z góry skazane było na niespełnienie. Boccaccio zderza ten stary ideał z nową, pragmatyczną rzeczywistością epoki.
Zrujnowany szlachcic przenosi się na wieś, gdzie żyje w skrajnym ubóstwie, pracując fizycznie na własne utrzymanie. Jego jedynym luksusem pozostaje znakomity ptak myśliwski – sokół. Kiedy Giovanna odwiedza go, by prosić o ptaka dla umierającego syna, Federigo nie ma jej czym ugościć. Bez wahania zabija sokoła i podaje go na obiad. Ten tragiczny, a zarazem piękny gest stanowi szczyt jego szlachetności. Mężczyzna nie kalkuluje zysków i strat. Działa zgodnie z honorem oraz zasadami gościnności.
Ostatecznie los go nagradza. Giovanna, poruszona jego poświęceniem, przyjmuje oświadczyny. Federigo uosabia renesansowy ideał virtùRenesansowa koncepcja cnoty oznaczająca dzielność, energię, przedsiębiorczość i siłę charakteru, niezależną od pochodzenia.. W tej wizji świata o wartości człowieka decyduje jego wnętrze, a nie odziedziczone bogactwo.
Giovanna
Florencka dama, wokół której toczy się cała akcja noweliKrótki utwór epicki o zwartej kompozycji, jednowątkowej fabule i mocno zarysowanym punkcie kulminacyjnym.. Początkowo poznajemy ją jako szczęśliwą mężatkę. Pozostaje całkowicie obojętna na zaloty Federiga. Jej powściągliwość nie wynika z chłodu emocjonalnego, ale z wierności małżeńskiej i wysokiego poczucia moralności. Po nagłej śmierci męża zostaje bogatą wdową z małym synem.
Choroba dziecka zmusza ją do przełamania społecznych barier. Giovanna musi osobiście udać się do skromnego domu zrujnowanego Federiga, aby prosić go o oddanie ukochanego sokoła. Kiedy dowiaduje się, że ptak został dla niej upieczony, przeżywa wewnętrzne rozdarcie. Z jednej strony czuje żal z powodu utraty jedynego ratunku dla syna, z drugiej – głęboki podziw dla bezinteresownego poświęcenia gospodarza.
Śmierć dziecka uwalnia ją od dotychczasowych zobowiązań. Bracia naciskają, by ponownie wyszła za mąż za kogoś z odpowiednim majątkiem. Giovanna podejmuje jednak w pełni świadomą, niezależną decyzję. Wybiera Federiga. Reprezentuje w ten sposób kobiecą mądrość i dojrzałość. Potrafi dostrzec prawdziwą wartość człowieka tam, gdzie inni widzą wyłącznie biedę.
Syn Giovanny
Postać drugoplanowa, która pełni w tekście kluczową funkcję fabularną. To właśnie jego ciężka choroba napędza główne wydarzenia utworu. Chłopiec zaprzyjaźnia się z Federigiem podczas wakacyjnego pobytu na wsi. Szybko zaczyna fascynować się jego sokołem. Wierzy, że zdobycie wspaniałego ptaka w magiczny sposób przywróci mu zdrowie.
Jego dramatyczna prośba zmusza matkę do wizyty w domu dawnego adoratora. Chłopiec umiera niedługo po tym, gdy dowiaduje się o śmierci sokoła. Z punktu widzenia konstrukcji fabuły jego odejście usuwa ostatnią przeszkodę do ponownego zamążpójścia Giovanny. Nadaje to całej historii mocno tragiczny, ale i ironiczny wymiar, prowadząc do punktu kulminacyjnegoMoment najwyższego napięcia w utworze literackim, w którym ważą się losy bohaterów. W tej noweli to scena wyznania prawdy o zjedzonym sokole..
Bracia Giovanny
Pojawiają się dopiero w końcowej części utworu. Pełnią rolę strażników społecznych konwenansówOgólnie przyjęty w danym środowisku zwyczaj lub norma zachowania, często sztuczna i ograniczająca swobodę jednostki.. Usilnie namawiają owdowiałą siostrę do małżeństwa z zamożnym kandydatem. Kierują się wyłącznie chłodnym rachunkiem ekonomicznym i pozycją społeczną.
Ich postawa stanowi wyraźny kontrast dla ostatecznej decyzji Giovanny. Dzięki argumentom braci czytelnik lepiej rozumie, jak bardzo wybór zubożałego Federiga był w tamtych czasach odważny i nieoczywisty. Mężczyźni ci są typowymi reprezentantami mieszczańskiego pragmatyzmu epoki renesansu. Dla nich stan konta zawsze znaczy więcej niż szlachetny charakter.