Sokół - opracowanie
Nowela o sokole stała się fundamentem klasycznej teorii kompozycji literackiej, w której jeden symboliczny przedmiot organizuje całą fabułę. Dzieło Giovanniego Boccaccia stanowi jednocześnie doskonałą realizację renesansowego humanizmu, ukazując pełne spektrum ludzkich zachowań i emocji. Uniwersalność tych opowieści sprawiła, że po wiekach po motywy z „Dekameronu” sięgnęli najwybitniejsi twórcy kina, tacy jak Federico Fellini czy Pier Paolo Pasolini.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Teoria sokoła
Niemiecki pisarz Paul Heyse w 1871 roku sformułował słynną teorię sokoła. Badacz oparł swoje wnioski właśnie na utworze Giovanniego Boccaccia. Zgodnie z tą koncepcją klasycznie zbudowana nowelaKrótki utwór epicki o zwartej akcji, jednowątkowej fabule i mocno zarysowanym punkcie kulminacyjnym. opiera się na jednym, dominującym motywie. Zwykle jest to konkretny przedmiot, który w miarę rozwoju akcji nabiera głębokiego, symbolicznego znaczenia.
Tytułowy ptak z opowiadania Boccaccia organizuje całą fabułę i skupia wokół siebie działania bohaterów. W literaturze polskiej identyczną funkcję pełni tytułowy element garderoby w „Kamizelce” Bolesława Prusa.
„Dekameron” jako wyraz renesansowego humanizmu
Zbiór stu opowiadań Boccaccia to literacka realizacja antycznej maksymy Terencjusza: „Człowiekiem jestem i nic, co ludzkie, nie jest mi obce”. Pisarz zrezygnował ze średniowiecznego moralizatorstwa na rzecz humanizmuPrąd filozoficzny epoki renesansu, stawiający w centrum zainteresowania człowieka, jego potrzeby, emocje i rozwój.. Autor portretuje życie we wszystkich jego odcieniach.
Na kartach księgi przeplatają się historie tragiczne, wzniosłe, komiczne, a nierzadko wręcz frywolne. Boccaccio wykazuje się przy tym ogromnym znawstwem ludzkiej psychiki. Obserwuje charaktery i obyczaje z typowo renesansową ciekawością świata, nie oceniając surowo słabości swoich bohaterów.
„Dekameron” na ekranie kinowym
Wielowymiarowe historie z „Dekameronu” inspirowały nie tylko pisarzy, ale również wybitnych reżyserów filmowych. Włoscy mistrzowie kina przenieśli renesansowe opowieści na ekran, nadając im nowoczesny kontekst.
W 1962 roku powstał czteroczęściowy, nowelowy film „Boccaccio '70”. Producenci żartowali, że ze względu na śmiałą erotykę obraz nie zostanie dopuszczony do kin przed 1970 rokiem - stąd wziął się jego tytuł. Poszczególne segmenty wyreżyserowali giganci europejskiego kina: Mario Monicelli, Federico Fellini, Luchino Visconti oraz Vittorio De Sica. Na ekranie pojawiły się gwiazdy formatu Sophii Loren, Anity Ekberg i Romy Schneider. Największy rozgłos zdobył epizod Viscontiego. Romy Schneider zagrała w nim sfrustrowaną hrabinę, która postanawia świadczyć usługi publiczne, a jej pierwszym klientem okazuje się własny mąż.
„Dekameron” posiada tzw. kompozycję ramową. Grupa dziesięciorga młodych florentczyków ucieka przed zarazą na wieś i przez dziesięć dni opowiada sobie historie dla zabicia czasu. Taka struktura ułatwiała reżyserom wybieranie i ekranizowanie pojedynczych wątków bez burzenia spójności całego dzieła.
Z renesansowym tekstem zmierzył się także Pier Paolo Pasolini. Jego „Dekameron” z 1971 roku zdobył Srebrnego Niedźwiedzia na festiwalu w Berlinie. Reżyser wybrał dziewięć opowiadań, tworząc z nich drapieżną, nasyconą erotyką mozaikę.
Obraz ten otwiera słynną trylogię życiaCykl trzech filmów Pasoliniego, celebrujących ludzką cielesność i naturalną radość życia, opartych na klasycznych tekstach literackich.. W kolejnych latach Pasolini uzupełnił ją ekranizacjami „Opowieści kanterberyjskich” (1972) oraz „Kwiatu tysiąca i jednej nocy” (1974).