Opracowanie

Kwiat kalafiora - streszczenie krótkie i szczegółowe

Powieść opowiada o losach piętnastoletniej Gabrieli Borejko, która z dnia na dzień musi przejąć obowiązki domowe po tym, jak jej mama trafia do szpitala. Dziewczyna radzi sobie z opieką nad młodszymi siostrami, a w dniu imienin taty rodzina znów jest w komplecie, co zbiega się z jej pierwszymi miłosnymi uniesieniami. Głównym motywem utworu jest dorastanie, branie odpowiedzialności za bliskich oraz poszukiwanie w ludziach dobra poprzez uśmiech i życzliwość.

Autor: Redakcja klp.pl Czas czytania: 10 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja powieści rozgrywa się w Poznaniu na przełomie 1977 i 1978 roku. Główną bohaterką jest piętnastoletnia Gabriela Borejko. Dziewczyna trenuje koszykówkę i uważa się za osobę twardo stąpającą po ziemi. W sylwestra jej mama trafia do szpitala z powodu pękniętego wrzodu żołądka. Gaba musi zająć się domem i trzema siostrami: Idą, Natalią i Patrycją. Szybko przekonuje się, jak trudne jest prowadzenie gospodarstwa domowego.

Z pomocą przychodzą jej przyjaciele oraz sympatyczny chłopak, Janusz Pyziak. Wspólnie zakładają grupę ESD, czyli Eksperymentalny Sygnał Dobra. Ich celem jest sprawdzanie, jak ludzie reagują na bezinteresowny uśmiech. Działania młodzieży próbuje zepsuć wścibska sąsiadka, pani Szczepańska. Kobieta podsłuchuje Borejków przez dziurę w ścianie i pisze na nich donosy. Przyjaciele pomagają zamurować otwór. W dniu imienin pana Borejki mama wraca ze szpitala. Rodzina znów jest razem, a Gaba i Janusz wyznają sobie uczucia.

Streszczenie szczegółowe

31 grudnia 1977, sobota

Czternastoletnia Ida Borejko i jej starsza siostra Gabriela oglądają wystawę w Domu Mody „Telimena”Znana w czasach PRL sieć eleganckich sklepów odzieżowych. w Poznaniu. Nagle spotykają Janusza Pyziaka. To pewny siebie chłopak, z którym Gaba trenuje koszykówkę. Gabriela traktuje go z góry, bo uważa go za podrywacza. W sylwestrowe popołudnie czuć atmosferę święta. Gaba wybiera się na prywatkęDawne określenie domowej imprezy dla znajomych. do kuzynki Joanny, ale nie ma się w co ubrać. Rodzina Borejków jest wielodzietna i nie ma zbyt wielu pieniędzy.

W domu Gaba czyta myśli ArystotelesaJeden z najsłynniejszych starożytnych filozofów greckich. i żartuje z siostry. Mama, Mila Borejko, czuje się tego dnia bardzo źle i jest apatyczna. Rodzina mieszka w starej kamienicyDuży, wielorodzinny budynek mieszkalny w mieście, często zabytkowy.. Mieszkanie wymaga remontu, a ogrzewa się je piecami na węgiel. Po drobnej sprzeczce mama decyduje, że Ida jest za młoda na imprezę i musi zostać w domu.

Wieczorem tata wraca z zakupów z dwiema najmłodszymi córkami: Natalią (zwaną Nutrią) i pięcioletnią Patrycją (Pulpecją). W domu Borejków często brakuje pieniędzy. Gdy jest bardzo źle, sprzedają książki do antykwariatuSklep zajmujący się kupnem i sprzedażą starych, używanych książek.. Mama postanawia pomóc Gabrysi i szyje jej sukienkę ze starej, żółtej firanki. Nagle do drzwi dzwoni sąsiadka, pani Szczepańska. Skarży się na hałasy. Zna tak wiele szczegółów z życia rodziny, że Borejkowie podejrzewają ją o podsłuchiwanie. Gaba wychodzi na imprezę.

U Joanny bawią się uczniowie z liceum poligraficznegoDziedzina techniki zajmująca się drukowaniem książek i czasopism.. Młodzież je fondueSzwajcarska potrawa z gorącego, roztopionego sera, w którym macza się kawałki chleba. z garnka. Na imprezie jest też Pyziak, Aniela Kowalik oraz Robert Rojek, zwany Robrojkiem. Aniela recytuje fragmenty sztuk SzekspiraWybitny angielski dramaturg, autor m.in. „Romea i Julii”.. Pyziak próbuje podrywać Anielę, ale Gaba ratuje go z opresji i prosi do tańca. O północy Pyziak próbuje pocałować Gabrysię, co bardzo ją oburza. Nagle dzwoni telefon.

To zapłakana Ida. Prosi, by Gaba natychmiast wracała, bo pogotowie zabrało mamę. Robrojek odwozi Gabrysię swoją SyrenkąPopularny, niewielki polski samochód produkowany w czasach PRL. do domu. Dziewczyna uspokaja młodsze siostry i kładzie je spać. Okazuje się, że mama miała pęknięty wrzód żołądka. Gaba jedzie do szpitala, gdzie czeka już zdenerwowany ojciec. Operacja się udaje.

Dobrze wiedzieć
W czasach PRL (Polska Rzeczpospolita Ludowa) życie codzienne wyglądało inaczej niż dziś. W sklepach brakowało podstawowych towarów, a na wiele rzeczy trzeba było polować lub kupować je na kartki. Dlatego uszycie sukienki z firanki czy sprzedawanie książek, by mieć na jedzenie, było dla wielu rodzin smutną codziennością.

1 stycznia 1978

Gaba budzi się wcześnie rano. W domu jest zimno, bo nikt nie napalił w piecach. Dziewczyna postanawia wziąć na siebie obowiązki mamy. Myśląc o bezinteresownej pomocy Robrojka, postanawia uśmiechać się do innych. Rano znów przychodzi Szczepańska i narzeka na nocne hałasy. Gaba nie wytrzymuje i wykrzykuje jej prawdę o szpitalu.

Ojciec wraca do domu. Okazuje się, że mama miała perforację żołądkaNiebezpieczne pęknięcie ściany żołądka, które wymaga natychmiastowej operacji. i spędzi w szpitalu trzy tygodnie. Gaba próbuje ugotować obiad. Zamiast soli dodaje do ziemniaków kwasek cytrynowyPopularny, kwaśny dodatek do żywności, często używany zamiast cytryny., a morszczukChuda ryba morska, bardzo popularna i tania w czasach PRL. przypomina burą breję. Sytuację ratuje ciocia Felicja, która zaprasza wszystkich na pyszny obiad. Ciocia zarządza, że najmłodsze dziewczynki pójdą do przedszkola i półinternatuSzkolna świetlica, w której dzieci mogły zjeść obiad i odrobić lekcje po zajęciach., a Gaba będzie gotować popołudniami.

Wieczorem Borejków odwiedzają Aniela i Robrojek. Rozmawiają o dobrym postępowaniu i historii rozbitków w AndachNajdłuższe pasmo górskie na świecie, położone w Ameryce Południowej.. Wpadają na pomysł, by założyć Dyskusyjną Grupę ESD (Eksperymentalny Sygnał Dobra). Prezeską zostaje Aniela. Do grupy dołącza też Pawełek i Danka.

2 stycznia 1978

Zaczyna się poranny chaos. Ida ma zapalenie oczu i nie chce wstać. Młodsze siostry walczą o łazienkę. Dziewczynki piszą list do mamy. Każda dodaje coś od siebie. Gaba zapewnia, że wszystko jest pod kontrolą, choć w rzeczywistości jest bardzo zmęczona.

7 stycznia 1978

Gaba martwi się klasówką z fizyki. Uczy jej profesor Pieróg, którego dziewczyna bardzo nie lubi. W szkole okazuje się, że z powodu wizytacjiOficjalna kontrola w szkole przeprowadzana przez urzędników oświatowych. z kuratoriumInstytucja państwowa, która nadzoruje i kontroluje szkoły w danym regionie. sprawdzian jest odwołany. Gaba promienieje z radości. Nauczyciel wywołuje ją do odpowiedzi, a ona dostaje piątkę. Na języku polskim ulubiony nauczyciel, Dmuchawiec, rozmawia z uczniami o współczuciu. Młodzież uważa, że to słowo ma znaczenie pejoratywneMające negatywny, gorszy odcień znaczeniowy., ale nauczyciel odkrywa w nich wewnętrzne dobro.

Wieczorem Gaba idzie na szesnaste urodziny Anieli. Zakłada zwykły strój i stary kapelusz ojca, by wyglądać ekstrawagancko. Impreza jest bardzo udana, ale o dziewiątej dzwoni telefon. Okazuje się, że młodsze siostry zachorowały na świnkęZakaźna choroba wirusowa, która powoduje bolesny obrzęk ślinianek na szyi.. Gaba musi wracać do domu.

11 stycznia 1978

Ida również zapada na świnkę. Gaba podaje siostrom leki i domowy bulionCzysty, odżywczy wywar ugotowany na mięsie i warzywach.. Wieczorem, gdy w domu zapada cisza, Gaba słyszy przeraźliwy krzyk. Świeci latarką po ścianie i odkrywa duży otwór prowadzący do mieszkania pani Szczepańskiej. Działa on jak tuba. Sąsiadka wciąga Gabę do siebie i każe jej słuchać dziwnych, metalicznych odgłosów z piwnicy. Gaba ucieka przerażona.

12 stycznia 1978, czwartek

Do Borejków przychodzi Pyziak. Bawi się z chorymi dziewczynkami w pociąg, a potem odprowadza Gabę na wywiadówkęZebranie w szkole, podczas którego nauczyciel omawia z rodzicami oceny i zachowanie uczniów. do szkoły Natalii. Na spotkaniu komitet rodzicielskiGrupa rodziców reprezentująca interesy uczniów i pomagająca w organizacji życia szkoły. kłóci się o czyny społeczne, takie jak przerzucanie koksuRodzaj paliwa opałowego, które dawniej masowo wykorzystywano do ogrzewania szkół i domów.. Po zebraniu Pyziak zostaje u Borejków na kolacji.

Tymczasem ojciec pisze do mamy list. Okazuje się, że on również zapadł na świnkę. Informuje też żonę, by nie oceniała surowo Pyziaka, bo to bardzo porządny chłopak. Ida gra z kolegami w makaoBardzo popularna, prosta gra karciana polegająca na pozbywaniu się kart z ręki..

14 stycznia 1978

Dom Borejków jest pełen gości. Zbiera się cała Grupa ESD. Młodzież dyskutuje o cnotach i wadach. Gaba opowiada o swoim eksperymencie z uśmiechem. Postanawiają, że każdy przeprowadzi własne testy, a wyniki spiszą następnego dnia.

15 stycznia 1978, niedziela

Grupa podsumowuje wyniki. Okazuje się, że na uśmiech pozytywnie odpowiedziało aż 75,6% osób. Niestety, podsłuchująca ich przez dziurę w ścianie Szczepańska źle rozumie skrót ESD. Myśli, że młodzież rozprowadza narkotyk LSD. Kobieta pisze donos do dyrektora szkoły.

Dobrze wiedzieć
LSD to silny środek odurzający. W latach 70. władze i dorośli bardzo obawiali się wpływu zachodniej kultury i narkotyków na młodzież. Dlatego donos sąsiadki był traktowany przez szkołę niezwykle poważnie i mógł grozić wyrzuceniem ze szkoły.

21 stycznia 1978, sobota

Grupa ESD znów się spotyka. Zabawę przerywa niespodziewane wejście nauczycieli: Dmuchawca i Pieroga. Towarzyszy im przedstawiciel komitetu blokowegoOrganizacja mieszkańców bloku lub kamienicy, która dbała o porządek, ale często też kontrolowała sąsiadów.. Nauczyciele mówią o donosie dotyczącym narkotyków. Gaba i jej ojciec są w szoku.

Aniela wyjaśnia, czym naprawdę jest ESD i pokazuje protokoły ze spotkań. Nauczyciele rozumieją swój błąd. Pieróg obiecuje napisać pozytywne pismo do dyrekcji. Dmuchawiec informuje, że sprawa na radzie pedagogicznejOficjalne zebranie wszystkich nauczycieli pracujących w danej szkole. została zamknięta, ale radzi zawiesić działalność grupy.

28 stycznia 1978, sobota

Pyziak przynosi cegły i zaprawę. Postanawia zamurować otwór w ścianie, by sąsiadka przestała ich podsłuchiwać. Reszta grupy ESD przynosi pączki i ciasto. Tata Borejko opowiada młodzieży o Uczcie TrymalchionaSłynny fragment starożytnej powieści opisujący niezwykle wystawne i przesadzone przyjęcie. autorstwa PetroniuszaRzymski pisarz i polityk, znawca elegancji na dworze cesarza Nerona.. Dziura zostaje szybko zamurowana.

Wieczorem Gaba i Pyziak idą do kina. Podczas spaceru chłopak chce wyznać jej uczucia, ale Gaba jest oschła. Pyziak stwierdza, że dziewczyna nie jest romantycznym kwiatem, lecz zwykłym kalafiorem. Gaba obraża się i wraca sama. W piwnicy spotyka sąsiada, który prosi ją o pomoc. Odkrywają tam dyrektora i innych mężczyzn, którzy po kryjomu dzielą mięso z cielaków. To stąd brały się dziwne odgłosy.

29 stycznia 1978, niedziela

Gaba jest wściekła na Pyziaka. Odwiedza mamę w szpitalu i opowiada jej o kłótni. Mama cieszy się, że córka uwolniła się od chłopaka. Po powrocie do domu Gaba znajduje płaczącą Natalię. Okazuje się, że dziewczynka po powrocie do szkoły donosiła na kolegów, bo czuła się odtrącona. Gaba rozumie jej ból i obiecuje pomóc jej przeprosić klasę.

31 stycznia 1978, wtorek

Zbliżają się imieniny taty. Gaba postanawia upiec tort. Brakuje jej tortownicyOkrągła, metalowa forma do pieczenia ciast z odpinanym dnem., więc idzie pożyczyć ją od sąsiadów. Z pomocą przychodzi pani Szczepańska. Tort udaje się znakomicie. Gaba namawia tatę, by zaprosił na imieniny Pyziaka.

1 lutego 1978, środa

To dzień imienin pana Ignacego. Gaba pięknie się ubiera. Niespodziewanie w drzwiach staje mama, która wraca ze szpitala. W domu panuje ogromna radość. Wieczorem przychodzi Grupa ESD oraz Pyziak. Chłopak bierze Gabę w ramiona i mówi, że kalafior to przecież też kwiat. Młodzi godzą się i całują. Sielankę przerywa dzwonek do drzwi. To pani Szczepańska, która przynosi umyty talerzyk po torcie i czekoladę w prezencie dla taty.

Dobrze wiedzieć
Tytułowy „kwiat kalafiora” to metafora. Oznacza osobę, która na pierwszy rzut oka wydaje się szorstka, zwyczajna i mało romantyczna (jak kalafior), ale w głębi duszy jest wartościowa, dobra i potrafi kochać.
Kwiat kalafiora · 11 kroków do poznania lektury