Bohaterowie baśni „O krasnoludkach i sierotce Marysi”
Artykuł przedstawia szczegółową charakterystykę postaci z baśni Marii Konopnickiej. Opisuje losy tytułowej sierotki Marysi, pracowitych krasnoludków oraz ludzi i zwierząt zamieszkujących okoliczne wsie. Poznasz tu różnorodne charaktery bohaterów, ich wzajemne relacje oraz wpływ na rozwój wydarzeń.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 7 min
Spis treści
Marysia Sierotka
Marysia to córka Kukuliny, nazywana sierotąDziecko, które straciło jedno lub oboje rodziców. lub gęsiarkąDziewczyna, której głównym zajęciem było wypasanie gęsi na łąkach.. Kiedy żyła jej matka, dziewczynka miała dobrą opiekę i pełny brzuszek. Wyróżniała się jasnymi włosami i fiołkowymi oczami. Nosiła płócienną koszulę, niebieską spódniczkę i chodziła boso. Zawsze dbała o czystość.
Po śmierci matki obcy ludzie wyrzucili ją z domu. Marysia bardzo tęskniła za mamą i rodzinną chatą. Aby przetrwać, musiała podjąć ciężką pracę. Gospodyni z Głodowej Wólki kazała jej paść siedem gęsi, nosić wodę i zbierać chrust.
Dziewczynka była niezwykle sumiennaOsoba, która wykonuje swoje obowiązki bardzo dokładnie i rzetelnie.. Bardzo zżyła się ze swoimi gąskami. Kiedy lis je zadusił, z rozpaczy zemdlała. Inne dzieci często się z niej śmiały. Marysia nie potrafiła bawić się w chowanego ani szybko biegać.
Miała za to piękne serce i cudownie śpiewała. Zawsze współczuła słabszym. Po stracie gąsek odważnie wyruszyła do królowej Tatry z prośbą o pomoc. Za swoją dobroć trafiła do chaty biednego chłopa Skrobka. Szybko zaprowadziła tam porządek i zyskała miłość jego synów.
Utwór Konopnickiej to baśń. Jest to gatunek literacki, w którym świat realistyczny przenika się z magią, występują fantastyczne postacie, a dobro ostatecznie zwycięża zło.
Krasnoludki – ogólna charakterystyka
Krasnoludki to istoty bardzo niskiego wzrostu. Ludzki but wydawał im się wielkim ratuszemReprezentacyjny budynek w mieście, będący siedzibą władz miejskich., a kufel piwa głęboką studnią. Dawniej nazywano je BożętamiStara słowiańska nazwa domowych duszków, które opiekowały się domostwem. lub Skrzatami. Mieszkały wtedy w ludzkich chatach i pomagały w codziennych pracach.
Sypały koniom owies, zaganiały kury i ubijały masło. Gospodarze w zamian zostawiali im jedzenie. Z czasem ludzie zubożeli, a duszki zaczęto nazywać Ubożętami. Wszystko zmieniło się po wprowadzeniu chrześcijaństwaReligia oparta na naukach Jezusa Chrystusa. Jej przyjęcie w Polsce zmieniło dawne wierzenia..
Dźwięk kościelnych dzwonów spłoszył małe istoty. Przeniosły się w góry i do lasów. Zimą nosiły czerwone kaptury, od których zyskały nową nazwę – Krasnoludki. Na najchłodniejsze miesiące chowały się pod ziemię.
Ich król władał w Kryształowej Grocie pełnej skarbów. Krasnoludki pilnowały bogactw, aby nie wpadły w złe ręce. Były mężne i potrafiły walczyć. Latem często wracały do ludzkich domów.
Dobrym gospodyniom pomagały, a złym płatały figle. Potrafiły wrzucić muchy do barszczu lub rozsypać śmieci. Dzieciom opowiadały piękne legendy. Ceniły wolność, ciężką pracę i porządek.
W baśniach często występuje motyw antropomorfizacji, czyli nadawania zwierzętom lub istotom fantastycznym ludzkich cech. Krasnoludki u Konopnickiej pracują, smucą się i mają swoje wady, zupełnie jak ludzie.
Najważniejsze krasnoludki
Król Błystek to mądry władca krasnoludków. Nosił purpurową, choć nieco znoszoną szatę i złotą koronę. Jego berłoOzdobna laska, która obok korony jest najważniejszym symbolem władzy królewskiej. zdobił ogromny diament, który świecił w nocy jak słońce. Król był stary i brakowało mu zębów. Kiedy płakał, z jego oczu płynęły prawdziwe perły.
Koszałek-Opałek pełnił funkcję nadwornego kronikarzaOsoba zajmująca się spisywaniem ważnych wydarzeń historycznych w kolejności ich występowania.. Był łysy, nosił chodaki i palił fajkę. Zawsze miał przy sobie wielkie gęsie pióro i ogromną księgę. Zapisywał w niej dzieje krasnoludków, choć czasem lubił zmyślać. Przez naukę nie zauważał świata i był bardzo naiwny.
Podziomek to krasnoludek wiecznie odczuwający głód. Kiedyś podmieniono go za ludzkie dziecko. Gospodyni odkryła oszustwo i wyrzuciła go na śmietnik. Głód zmusił go do wyjścia na powierzchnię ziemi. Miał jednak dobre serce i pomógł Marysi dotrzeć do królowej Tatry.
Pietrzyk był najbardziej pogodnym ze wszystkich skrzatów. Ciągle się śmiał i niczym nie przejmował. To on uratował żabę Półpanka i wstawił się za biednym szczurem Wiechetkiem. Cieszył się pełnym zaufaniem króla.
Inni ważni dworzanie to skarbnik Groszyk oraz strażnicy Mikuła i Pakuła. Ci ostatni nosili hełmy z polnych dzwonków i szable z liści mieczyka. Na dworze służył też niezgrabny paź Krężołek i kanclerzWysoki urzędnik państwowy, często kierujący polityką państwa lub dworu. Kocie-Oczko. Królowi służyli również: Żagiewka, Sikorek, Biedronek, Kozubek, Purchawka, Słomiaczek i Modraczek.
Ludzie w baśni
Piotr Skrobek był bardzo biednym chłopemW dawnej Polsce rolnik pracujący na ziemi, często żyjący w bardzo skromnych warunkach.. Po śmierci żony załamał się i stracił chęci do życia. Mieszkał z synami w zrujnowanej chacie. Dopiero magiczna pieśń mistrza Sarabandy dała mu nową siłę. Kupił pługNarzędzie rolnicze używane do orania ziemi przed zasianiem nasion., oczyścił pole i dzięki pomocy krasnoludków stanął na nogi.
Kuba i Wojtek to jasnowłosi synowie Skrobka. Mimo biedy rozpierała ich energia. Zbierali w lesie chrust na opał. Kiedy król Błystek wziął ich pod opiekę, szybko zmężnieli. Bardzo pokochali Marysię i traktowali ją jak siostrę.
W baśni pojawiają się też wiejskie dzieci. Józik Srokacz, Stach Szafarczyk, Jaśko Krzemieniec, Zośka Kowalczanka i Kasia Balcerówna to pastuszkowieDziecko zajmujące się pilnowaniem pasących się zwierząt, np. krów lub gęsi.. Chętnie słuchali bajek opowiadanych przez Koszałka-Opałka na łące.
W utworze występuje narrator wszechwiedzący. To taki opowiadacz, który wie wszystko o bohaterach – zna ich myśli, uczucia i przeszłość. Dzięki niemu dokładnie poznajemy motywacje krasnoludków i ludzi.
Zwierzęta i istoty fantastyczne
Lis Sadełko był postrachem całej wsi. Ten sprytny złodziej drobiuPtaki hodowane w gospodarstwach domowych dla mięsa i jaj, np. kury, kaczki, gęsi. udawał wielkiego uczonego. Oszukał naiwnego Koszałka-Opałka i wyciągnął od niego informacje o gąskach Marysi. Bez skrupułów zadusił całe stadko. Zginął w walce z chomikiem.
Chomik mieszkał blisko pastwiska Marysi. Był niezwykle pracowity i gromadził zapasy na zimę. Dbał jednak tylko o siebie i nie lubił towarzystwa. Został rozszarpany przez lisa, ale zdążył go śmiertelnie zranić.
Gasio to mały, żółty piesek z rudą sierścią i spiczastymi uszami. Wiernie towarzyszył Marysi podczas wypasania gęsi.
Wiechetek to ubogi szczur. Zimą jego dzieci przymierały głodem, więc ukradł trochę pszenicy. Miał zostać za to surowo ukarany. Uratował go krasnoludek Pietrzyk. Od tej pory szczurza rodzina dostawała resztki z królewskiego stołu.
Półpanek był bardzo zarozumiałą żabą. Uważał się za wybitnego muzyka. Chciał zagrać tak głośno, że z wysiłku pękł mu brzuch. Uratowała go wiejska zielarkaKobieta znająca się na leczniczych właściwościach roślin, dawniej pełniąca rolę lekarki na wsi.. Zszyła go złotą nicią, przez co stał się jeszcze bardziej dumny.
Mistrz Sarabanda to wybitny muzyk, który przypominał polnego świerszcza. Był bardzo nieśmiały i uczynny. Jego niezwykłe melodie dawały ludziom siłę i chęć do ciężkiej pracy.
Królowa Tatra to potężna władczyni gór. Nosiła lodową koronę i szatęDługie, ozdobne ubranie noszone dawniej przez władców lub dostojników. z mgły. Ludzie myśleli, że ma kamienne serce. W rzeczywistości była bardzo litościwa. WskrzesiłaPrzywrócić komuś życie. W literaturze to częsty motyw magiczny lub religijny. gąski Marysi i pomogła jej znaleźć nowy dom.