Szewczyk Dratewka jako baśń (czas, miejsce i cechy gatunku)
Utwór Janiny Porazińskiej to klasyczny przykład baśni, w której magia przeplata się z codziennością. Historia ubogiego szewca ukazuje nieokreślony czas i miejsce akcji oraz wyraźny podział na dobro i zło. Tekst realizuje najważniejsze cechy gatunku, takie jak obecność mówiących zwierząt, motyw wędrówki i szczęśliwe zakończenie.
Spis treści
Czym właściwie jest baśń?
Baśń to jeden z najstarszych gatunków literackich. Opowiada historię, w której obok zwykłych ludzi pojawiają się magiczne stworzenia i zaklęcia. Dobro zawsze walczy ze złem i ostatecznie wygrywa.
Baśń to krótki utwór fantastyczny, w którym siły nadprzyrodzone ingerują w życie ludzi, a sprawiedliwość zawsze triumfuje.
Utwór Janiny Porazińskiej idealnie pasuje do tej definicji. Główny bohater przechodzi przez trudne próby i pokonuje przeciwności losu. Zdobywa przy tym cenną nagrodę.
Nieokreślony czas i miejsce akcji
Otwierasz książkę i od razu wiesz, że to nie jest prawdziwe miejsce. Nie znajdziesz tu nazwy kraju, miasta ani konkretnej daty. Akcja toczy się gdzieś daleko i dawno temu.
Taka nieokreśloność to stała cecha baśniowego świata. Dzięki niej historia mogła wydarzyć się wszędzie. Przestrzeń w opowieści dzieli się na dwa zupełnie różne światy.
Pierwszy to zwykła, bezpieczna okolica, czyli wioska i szewska chata. Drugi to groźna siedziba czarownicy. Bohater opuszcza swój dom, co realizuje znany motyw wędrówkiCzęsty w literaturze schemat, w którym bohater wyrusza w podróż, aby coś zdobyć, kogoś uratować lub poznać samego siebie..
Prosty podział bohaterów
W baśniach postacie są proste i łatwe do oceny. Od razu wiadomo, kto jest dobry, a kto zły. Nie ma tu skomplikowanych charakterów.
- Szewczyk Dratewka to biedny, ale uczciwy chłopak. Nie ma wielkiej siły ani bogactwa. Wygrywa, ponieważ bezinteresownie pomaga innym.
- Czarownica to uosobienie czystego zła. Stanowi główną przeszkodę na drodze bohatera.
- Uwięziona panna czeka na ratunek w wieży. Jej uwolnienie to nagroda za trud i odwagę szewca.
Mówiące zwierzęta i ludzkie cechy
Ważnym elementem utworu jest uosobienieNadanie przedmiotom, zwierzętom lub zjawiskom cech typowo ludzkich, np. mowy. zwierząt. Mrówki, pszczoły i kaczki zyskują ludzkie cechy, takie jak mowa i rozum. Zwierzęta rozmawiają z Dratewką i zapamiętują jego dobre uczynki.
Kiedy szewczyk pomaga im w potrzebie, one odwdzięczają się w najważniejszym momencie. To pokazuje główną zasadę moralną baśni. Bezinteresowna dobroć zawsze do nas wraca.
Magiczna liczba trzy
W baśniach bardzo często pojawia się liczba trzy. Mamy tu trzech braci, trzy życzenia albo trzy próby. To tak zwana zasada trójpodziałuOpieranie fabuły na liczbie trzy, co buduje napięcie i nadaje opowieści rytm..
Porazińska chętnie korzysta z tego schematu. Szewczyk Dratewka musi wykonać trzy trudne zadania wymyślone przez czarownicę. Każda kolejna próba jest trudniejsza od poprzedniej.
Dopiero trzecie zadanie przynosi ostateczne rozwiązanie i zwycięstwo. Trójka nadaje historii rytm i sprawia, że opowieść trzyma w napięciu.
Magia jako część codzienności
W świecie baśni magia nikogo nie dziwi. Czarownica rzuca zaklęcia, a zwierzęta mówią ludzkim głosem. To zupełnie normalna część rzeczywistości.
Tym właśnie baśń różni się od horroru czy fantasyGatunek literatury, w którym magia i niezwykłe zjawiska są często źródłem zaskoczenia dla samych bohaterów.. U Porazińskiej magia napędza całą akcję. Zaklęcie uwięziło pannę, a magiczni pomocnicy pomagają ją uwolnić.
Szczęśliwe zakończenie
Każda baśń kończy się sprawiedliwie. Dobry bohater dostaje nagrodę, a zły ponosi surową karę. Szewczyk Dratewka ratuje pannę i pokonuje czarownicę.
Morał to pouczenie płynące z utworu literackiego. W baśniach zazwyczaj mówi o tym, że dobro zawsze zwycięża zło.
Taka przewidywalność daje czytelnikowi poczucie bezpieczeństwa. Utwór niesie ze sobą proste, ale ważne przesłanie. Zawsze warto być dobrym, ponieważ dobro ma ogromną moc.