Artysta – Sławomir Mrożek - bohaterowie
Opowiadanie „Artysta” Sławomira Mrożka opiera się na konfrontacji dwóch skrajnych postaw, które bezlitośnie obnażają ludzkie wady. Bohaterowie utworu to zwierzęce maski, pod którymi kryją się uniwersalne typy psychologiczne znane z codziennego życia. Krótka forma tekstu pozwala autorowi precyzyjnie wypunktować absurd wygórowanych ambicji oraz zderzenie nierealnych marzeń z pragmatyczną rzeczywistością.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Kogut
Kogut to główny bohater opowiadania i zarazem jego oś napędowa. Zgłasza się do cyrku z absurdalną propozycją – chce zostać zatrudniony jako lew. Kiedy podczas przesłuchania zamiast groźnego ryku wydaje z siebie zwykłe pianie, spotyka się z odmową. Nie zraża go to jednak i natychmiast proponuje, że zagra tygrysa, a następnie orła.
Bohater jest całkowicie głuchy na sygnały płynące z otoczenia. Jego megalomaniaPrzesadne przekonanie o własnej wartości, wybitności i nieprzeciętnym talencie. nie wynika ze złej woli, lecz z całkowitego oderwania od rzeczywistości i braku zdolności do obiektywnej oceny własnych możliwości. Kogut jest święcie przekonany o swojej wyjątkowości, choć nie potrafi wskazać żadnej realnej umiejętności, która by ją potwierdzała. Komizm tej postaci polega na niezachwianym animuszu – każdą kolejną, równie niedorzeczną propozycję przedstawia z ogromną powagą.
Mrożek wykorzystuje tu tradycję bajki zwierzęcej, w której zwierzęta uosabiają ludzkie cechy. Kogut nie jest indywidualnym portretem psychologicznym, lecz typem satyrycznym – uosabia człowieka mylącego pragnienie sukcesu z posiadaniem talentu.
Finał opowiadania doskonale podsumowuje jego charakter. Kiedy po nieudanych negocjacjach towarzyszący mu Lis pyta, dlaczego nie zaproponował, że zagra po prostu koguta, bohater oburza się i pyta: „Czy pan myśli, że ja nie mam ambicji?”. To zdanie obnaża jego największą wadę – woli żyć w świecie własnych złudzeń niż zaakceptować prawdę o sobie.
Rozwiń: Charakterystyka Koguta (czas czytania: 3 min)Dyrektor cyrku
Dyrektor cyrku to postać drugoplanowa, której głównym zadaniem jest skonfrontowanie złudzeń Koguta z twardą rzeczywistością. Jest pragmatyczny, opanowany i do bólu konsekwentny. Odrzuca kolejne propozycje bez złośliwości, ale też bez zbędnych ceregieli, kierując się wyłącznie chłodną kalkulacją i potrzebami swojego biznesu.
Mężczyzna nie wdaje się w polemikę z absurdalnymi pomysłami kandydata. Jego postawa pełni funkcję lustra, w którym groteskowośćKategoria estetyczna łącząca w sobie elementy sprzeczne, np. komizm z tragizmem lub absurd z logiką. zachowania Koguta staje się wyraźnie widoczna dla czytelnika. Dyrektor reprezentuje głos zdrowego rozsądku w tej krótkiej przypowieści. To właśnie poprzez jego stonowane, racjonalne reakcje Mrożek buduje świetny efekt satyryczny całego utworu.