Opowiadania Marek Hłasko - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

W opowiadaniu „Pierwszy krok w chmurach” trzej znudzeni mężczyźni z warszawskiego Marymontu podglądają młodą parę podczas ich pierwszego zbliżenia. Brutalnie przerywają schadzkę, niszcząc rodzące się uczucie i sprowadzając je do poziomu własnego, wulgarnego świata. „Lombard złudzeń” ukazuje młodą dziewczynę, która dowiaduje się od żony pisarza, że miłosne wyznania mężczyzny były jedynie wyuczoną formułką. Rozgoryczona bohaterka próbuje przekonać przypadkowego chłopca, by w przyszłości opisał jej zawód miłosny. Z kolei „Najświętsze słowa naszego życia” to historia chłopaka, który po spędzeniu nocy z ukochaną Baśką odkrywa, że dziewczyna powtarzała te same czułe słowa wielu innym mężczyznom. Ostatni, najobszerniejszy utwór, czyli „Pętla”, to zapis ostatniej doby z życia Kuby Kowalskiego. Mężczyzna próbuje zerwać z alkoholizmem i czeka na narzeczoną, by pójść do poradni odwykowej. Nie wytrzymuje jednak napięcia, wychodzi z domu i po serii upokarzających spotkań upija się w barze. Po powrocie do mieszkania i nocnych halucynacjach, o poranku wiesza się na kablu telefonicznym.

Streszczenie szczegółowe

Pierwszy krok w chmurach - streszczenie

Trwa sobotnie, leniwe popołudnie. Na warszawskim MarymoncieDawniej robotnicza, peryferyjna dzielnica Warszawy, znana z biedy i surowych obyczajów. z braku lepszego zajęcia ludzie wylegają przed domy, by obserwować życie innych. Wśród nich znajdują się pan Gienek – malarz pokojowy, jego sąsiad Maliszewski oraz szwagier tego ostatniego, Heniek. Za namową Maliszewskiego mężczyźni udają się do pobliskich ogródków działkowychWydzielone tereny zielone w miastach, służące do uprawy roślin i rekreacji, często miejsce spotkań towarzyskich., by podglądać kochających się młodych ludzi.

Uroda i niewinność pary prowokują intruzów do chamskich żartów i brutalnych wyzwisk, kierowanych zwłaszcza pod adresem dziewczyny. Między młodym chłopakiem a Heńkiem dochodzi do bójki. Wracając, mężczyźni rozmawiają o całym zajściu. Maliszewski ujawnia, że zna oboje nastolatków. Łączy ich prawdziwe, szczere uczucie, a co gorsza – był to ich pierwszy raz. Żaden z oprawców nie umie wyjaśnić, dlaczego postąpili w tak okrutny sposób. Wspominają, że każdego z nich spotkało w młodości coś podobnego i oznaczało to koniec uczucia. Po chwili zaczynają rozmawiać o zmieniającej się pogodzie („W niedzielę zawsze pada deszcz”) i idą na piwo.

Problematyka opowiadania „Pierwszy krok w chmurach”

Opowiadanie ukazało się w maju 1956 roku w debiutanckim tomie pod tym samym tytułem, nakładem wydawnictwa „Czytelnik”. Historia dwójki zakochanych, przyłapanych na miłosnej schadzce przez grupę pijaków, zbudowana na kontraścieZestawienie przeciwieństw w celu uwydatnienia różnic między nimi. między nieskazitelnością a wulgarnością, cieszyła się ogromną popularnością. Książkę dwukrotnie wznawiano w wysokich nakładach.

Sukces czytelniczy przełożył się na uznanie krytyków. O twórczości Hłaski wypowiadali się najznakomitsi ówcześni pisarze. Gustaw Herling-Grudziński tuż po przeczytaniu utworu napisał:

Czytałem to opowiadanie dwukrotnie, za każdym razem ze ściśniętym sercem, i nie mogłem się oprzeć wrażeniu, że oprócz czysto realistycznego ma ono jeszcze inne, znacznie głębsze dno.

Utwór zaczyna się sarkastycznymZłośliwa ironia, szyderstwo ukryte pod pozornie neutralną wypowiedzią., trzeźwym opisem sobotniego popołudnia w centrum miasta. Hłasko zawarł tu wszystkie charakterystyczne elementy swej prozy: opustoszałe ulice, wyludnione parki i tętniące życiem bary, w których unoszą się opary alkoholu. Narrator konstatuje: W sobotę miasto traci swoją pracowitą twarz (...) W sobotę miasto ma pijaną mordę.

Świat przedstawiony w opowiadaniu nie przypomina pejzaży z literatury socrealizmuKierunek w sztuce i literaturze narzucony przez władze komunistyczne, ukazujący wyidealizowany obraz klasy robotniczej.. Roześmianych robotników i silne traktorzystki Hłasko zastąpił szarymi obrazami ludzi, którymi nie kieruje szlachetna motywacja. Wegetują jedynie po to, by pić. Na peryferiachDzielnice oddalone od centrum miasta, często charakteryzujące się gorszą infrastrukturą. miasta atmosfera beznadziei gęstnieje. Z takiego środowiska wyłaniają się główni bohaterowie, kierujący się prymitywnymi instynktami.

Momentem kulminacyjnym jest scena na działkach. Trzej wulgarni mężczyźni z nudów podglądają młodą parę. Ordynarnie komentują ich zachowanie, brutalnie przerywają akt, bijąc chłopaka i wyzywając dziewczynę. Piękne uczucie zostaje sprowadzone do poziomu otoczenia, ośmieszone i splugawione. Tytułowy pierwszy krok w chmurach przynosi gorycz. Oni teraz już nie będą się kochać. Będą siebie mieli dosyć na zawsze – te słowa pana Gienka kończą opowieść.

Hłasko zburzył mitFałszywe, wyidealizowane wyobrażenie o kimś lub o czymś, funkcjonujące w świadomości społecznej. doskonałego robotnika. Odszedł od głębokiej introspekcjiWgląd we własne wnętrze, analizowanie swoich myśli i uczuć. psychologicznej bohaterów. Zastosował behawiorystycznyTechnika literacka polegająca na opisywaniu postaci wyłącznie przez ich zewnętrzne zachowania i dialogi, bez wnikania w psychikę. zapis zachowań. Stworzył sugestywneDziałający na wyobraźnię, przekonujący, plastyczny. postaci cechujące się prymitywizmem i chamstwem. Ich wina jest oczywista, choć sami mają świadomość popełnionej zbrodni wobec młodych.

Pisarz stworzył legendę straconego pokolenia. Brutalna rzeczywistość odebrała młodym nadzieję na zbudowanie własnego szczęścia. Klęska w miłości staje się zapowiedzią klęski w życiu. Prawdziwa szlachetność przegrywa w zetknięciu z szarością otoczenia.

Lombard złudzeń - streszczenie

W kawiarni na końcu jednej z warszawskich ulic siedzi młody pisarz z dziewczyną. Mężczyzna właśnie wyznał jej miłość. Ona, choć zaskoczona, uwierzyła w szczerość jego słów. Pisarz zostawia ją na chwilę, by załatwić swoje sprawy.

W czasie jego nieobecności do stolika przysiada się zmęczona życiem kobieta. Okazuje się być żoną pisarza. Krok po kroku ujawnia dziewczynie, że piękne deklaracje są w istocie pustą formułką, którą mężczyzna powtarzał już wielu kobietom. Oszołomiona i odarta ze złudzeń dziewczyna wychodzi z lokalu. Idzie nad Wisłę.

Nieopodal miejsca, w którym siada, mały chłopiec czyta książkę. Dziewczyna proponuje mu pieniądze na kino w zamian za obietnicę. Chce, by w przyszłości został pisarzem i napisał książkę o miłości zwykłej dziewczyny do zdolnego twórcy oraz o tym, że owa miłość jest tylko iluzjąZłudzenie, błędne postrzeganie rzeczywistości, wiara w coś, co nie istnieje.. Dzieciak odmawia. Marzy o byciu marynarzem, podróżach i opowiadaniu ludziom ciekawych historii.

Rozżalona dziewczyna nazywa go durniem. Tłumaczy, że opowieści pisarza miałyby o wiele więcej odbiorców niż historie marynarza, a dzieci uczyłyby się o nim w szkołach. Odchodzi. Chłopiec krzyczy za nią, że zgadza się zostać pisarzem, ale dziewczyna nie reaguje i zaczyna biec przed siebie.

Najświętsze słowa naszego życia - streszczenie

Dziewczyna i chłopak budzą się razem po wspólnie spędzonej nocy. Oboje są bardzo szczęśliwi i zakochani. Umawiają się na wieczór, a chłopak idzie do pracy. Po drodze spotyka kolegę, Heńka, który proponuje mu wspólną wódkę przy adapterzeDawne urządzenie do odtwarzania płyt gramofonowych, popularne w czasach PRL.. Chłopak odmawia, wspominając, że jest umówiony z Baśką.

To imię przywołuje wspomnienia Heńka, którego Baśka kiedyś rzuciła. Mężczyzna opowiada, jak dziewczyna do niego mówiła. Chłopak reaguje gwałtownie i zarzuca mu kłamstwo. Słowa Heńka potwierdzają jednak dwaj inni koledzy: Malinowski (Fanfan) i mocno skacowany pan Ceniek. Oni również byli w przeszłości związani z Baśką i słyszeli od niej dokładnie te same, czułe słowa.

Rozgoryczony pan Ceniek wspomina, że po wojnie wiele kobiet powtarzało mężczyznrom bajeczkę o tym, że są „drudzy”, bo ich pierwszy mężczyzna był partyzantemCzłonek zbrojnej formacji nieregularnej, walczący z okupantem z ukrycia, często w lasach. i zginął w lesie lub zamordowała go ubecjaUrząd Bezpieczeństwa – tajna policja polityczna w komunistycznej Polsce, znana z brutalnych represji.. Baśka była zbyt młoda na takie kłamstwa, ale oszukiwała słodkimi słówkami. Chłopak jest zrozpaczony. Postanawia nie iść do pracy. Rzuca tylko uwagę, że jednak spotkają się wieczorem na wódkę. Zaniepokojony pan Ceniek stwierdza, że powinni znaleźć mu fajną dziewczynę, która powiedziałaby mu coś dobrego, coś świętego.

Pętla - streszczenie

Opowiadanie to zapis jednego dnia z życia alkoholika, stanowiące dogłębne studium przypadkuSzczegółowa analiza jednostkowego zjawiska lub osoby, mająca na celu wyciągnięcie szerszych wniosków..

Część I

Kuba postanawia zerwać z nałogiem. Z pomocą swojej kobiety, Krystyny, ma udać się do poradni. Musi tylko przeczekać w domu, dopóki ona nie wróci z pracy. Mężczyzna bardzo się boi, ale jest zdecydowany wytrwać. Po porannym telefonie od Krystyny następuje seria połączeń od znajomych. Gratulują mu abstynencjiCałkowite powstrzymanie się od spożywania alkoholu lub innych używek. i życzą powodzenia. Kuba przekonuje sam siebie, że nie może się poddać. Telefon uparcie dzwoni. Doprowadzony do ostateczności, wybiega z domu.

Część II

Na ulicy spotyka dozorcę, który proponuje mu wspólną flaszkę. Kuba odmawia. Kolejno napotykani przechodnie biorą go za pijanego, choć jest trzeźwy. Po drodze mija tłum gapiów skupionych wokół miejsca wypadku spowodowanego przez pijanego kierowcę. Ludzie domagają się surowych kar. Wzbudza to w Kubie niepokój. Wydaje mu się, że wszyscy szepczą, namawiając go do wypicia kieliszka. Aby się uspokoić, idzie do kawiarni. Spotyka tam kobietę, którą kiedyś z wzajemnością kochał. Uczucie nie spełniło się, bo ostrzegana przed jego skłonnościami kobieta nie ujawniła swoich uczuć. Teraz ma męża, którego zdradza. Kuba gorzkimi słowami niszczy wspomnienia i odchodzi. Jest godzina pierwsza.

Część III

Na ulicy ponownie spotyka mężczyzn, którzy wcześniej wzięli go za pijanego. Dochodzi do bójki. Wszyscy trafiają na komisariatJednostka organizacyjna milicji (obecnie policji), do której trafia główny bohater po bójce.. Kuba bierze winę na siebie i zostają wypuszczeni. Mężczyźni proponują wspólne picie. Jakub odmawia i rusza biegiem. Ogarnia go przemożne pragnienie wódki. Udaje się do baru „Pod Orłem”, gdzie wypija kilka „setek”. Z pełną świadomością myśli o tym, co właśnie zrobił.

Część IV

Przyłącza się do niego Władek. Piją razem. Kiepski harmonista gra rzewne melodie, a Kuba snuje rwane wspomnienia ze swego zapijaczonego życia. Żałuje utraconej pracy, matki, kobiet i przyjaciół. Władek zdradza, że był utalentowanym saksofonistą. Snuje ponure refleksje, że od alkoholizmu nie można się wyzwolić, a kolejne kuracje nie leczą z nałogu. Kuba rzuca się na niego w pijackim szale, próbuje go udusić i zostaje wyrzucony z lokalu. Jest po siedemnastej.

Część V

Przewracając się i dręczony halucynacjamiZaburzenia postrzegania polegające na widzeniu lub słyszeniu rzeczy, których nie ma w rzeczywistości., próbuje wrócić do domu. Uświadamia sobie, że nie ma już dla niego ratunku. Leżącego przed kinem znajduje szofer Kostek, szwagier dozorcy, i odwozi go do mieszkania. Pod drzwiami czeka Krystyna. Otacza go opieką i przekonuje, że rano zaprowadzi go do lekarza. Kuba prosi, by z nim została, ale kobieta musi wracać do chorej matki.

Część VI

Kuba budzi się w nocy. Źle się czuje. Demolując sprzęty, idzie do kuchni po cytrynę. Znajduje butelkę wódki. Chce wylać zawartość do zlewu, ale w tej samej chwili dzwoni telefon. Znajomy robi mu wyrzuty, bo ktoś widział pijanego Kubę przed kinem. Kuba rozłącza się. Patrzy w rozlaną kałużę wódki i wydaje mu się, że widzi w niej Krystynę. Szydzi z jej naiwnej miłości. Opowiada „Krystynie”, jak będzie wyglądało jej życie, jeśli z nim zostanie. Przyznaje, że w głębi duszy nienawidzi jej za dobroć, która budzi w nim nadzieję. Nastaje ranek. O ósmej rozlega się trzykrotny dzwonek do drzwi – umówiony sygnał od Krystyny. Przerażony Kuba wiesza się na kablu telefonicznym.

Problematyka „Pętli” - alkoholizm, samotność, samobójstwo

Opowiadanie opublikowane w 1956 roku w miesięczniku „Twórczość” porusza problemy uzależnienia, samotności i samobójstwa. Ich uniwersalizmCecha dzieła sztuki sprawiająca, że jego przesłanie jest aktualne niezależnie od czasu i miejsca. sprawia, że utwór jest ponadczasowy. Sugestywny film nakręcony na jego podstawie w 1958 roku przez Wojciecha Jerzego Hasa, z doskonałą rolą Gustawa Holoubka, nadal zmusza do refleksji.

To enigmatyczneTajemniczy, zagadkowy, trudny do jednoznacznego zrozumienia. opowiadanie jest swoistym studium alkoholizmu. Hłasko, mając zaledwie 22 lata, sportretował człowieka, któremu wydaje się, że w każdej chwili może zerwać z nałogiem. Ukazał także stosunek społeczeństwa do ludzi pragnących wyjść z uzależnienia. Gratulacje kolegów są w rzeczywistości dowodem nieufności i wścibstwa, pogrążając Kubę już na początkowym etapie walki.

Problem samotności doskonale widać w relacjach Kuby z Krystyną. Alkoholik zawsze jest sam, nie licząc milczącej towarzyszki – wódki. Tytułowa pętla zaciska się na szyi bohatera w miarę rozwoju akcji. Miasto okazuje się oazą alkoholików, zaklętym kołem, z którego nie ma ucieczki.

Hłasko jest wierny realizmowiKierunek w literaturze dążący do wiernego, obiektywnego odtwarzania rzeczywistości.. Nie ubarwia nałogu. Bohaterowie cierpią na paranojęZaburzenie psychiczne charakteryzujące się występowaniem urojeniowych myśli, często o charakterze prześladowczym., nękają ich omamy, dręczy depresja i delirium tremensMajaczenie drżenne – ostry stan zaburzeń świadomości u alkoholików po nagłym odstawieniu trunku.. Jedyną ucieczką okazuje się samobójstwo.

Charakterystyka Kuby, bohatera Pętli

Kuba Kowalski to młody, wysoki blondyn. Przed poddaniem się nałogowi ten wrażliwy i inteligentny mężczyzna pracował jako inżynier. Stracił posadę, gdy przestał walczyć z alkoholizmem. Nałóg zmieniał go w osobę agresywną, kradnącą i przepijającą wszystkie pieniądze.

Ostatnie godziny jego życia stanowią kanwęPodstawa, tło lub główny motyw, na którym opiera się fabuła utworu. opowiadania. W ciągu doby zdąży obiecać Krystynie zażycie antabusuLek stosowany w leczeniu alkoholizmu, wywołujący silne zatrucie po spożyciu alkoholu., uciec z domu, włóczyć się po ulicach, wylądować w rynsztoku, przejść przez męki delirium, dokonać rozrachunkuPodsumowanie dotychczasowego życia, ocena własnych błędów i osiągnięć. z życiem i powiesić się w przedpokoju.

Kuba to człowiek poddany ostracyzmowiWykluczenie z towarzystwa lub środowiska, bojkotowanie danej osoby przez społeczność.. Pragnie, by nikt już nie nazywał go pijakiem. Chce wrócić do społeczeństwa jako wartościowy obywatel. Szuka akceptacjiUznanie i przyjęcie kogoś takim, jakim jest, bez prób zmieniania go. i wsparcia, ale nałóg okazuje się silniejszy. Wszystko, co otacza go w stanie trzeźwości, jest nie do zniesienia. Świat staje się znośny dopiero po wypiciu kolejnego kieliszka.

Bohater popełnia samobójstwo, ponieważ napotkany w barze mężczyzna uświadamia mu, że nigdy nie wyrwie się ze szponów nałogu. Pozbawiony złudzeń, pragnąc oszczędzić Krystynie dalszego poniżenia, Kuba zaciska pętlę na szyi. Przegrywa szansę na życie u boku ukochanej kobiety.