Kamień na kamieniu

Znaczenie tytułu i motto powieści

Myśliwski zamknął na kartach powieści świat, którego już nie ma. Tytuł dzieła pochodzi z fragmentu ludowej piosenki. To ulubiona przyśpiewka głównego bohatera, Szymona Pietruszki, a zarazem motto całej książki:

Kamień na kamieniu,
na kamieniu kamień,
a na tym kamieniu
jeszcze jeden kamień.

Tytułowy kamień symbolizuje odwieczność i fundament polskiej wsi. Mimo historycznych zawirowań wiejska społeczność trwa, kultywując dawne tradycje. Kamień odnosi się również do ludzkiego przemijania. Na wiejskich cmentarzach to właśnie z kamieni układa się nagrobki, symbolizujące pamięć o przodkach i ciągłość pokoleń.

Wiesław Myśliwski – sylwetka twórcy

Polski prozaik i dramaturg Wiesław Myśliwski urodził się w 1932 roku. Jako jedyny polski pisarz dwukrotnie otrzymał Nagrodę Literacką NikeNagroda Literacka Nike Najbardziej prestiżowa polska nagroda literacka, przyznawana od 1997 roku za najlepszą książkę roku.. Wyróżniono w ten sposób jego powieści Widnokrąg (1997) oraz Traktat o łuskaniu fasoli (2007).

Zadebiutował w 1967 roku powieścią Nagi sad. Tym utworem zapoczątkował w swojej twórczości nurt chłopskiNurt chłopski Kierunek w literaturze polskiej XX wieku, skupiający się na kulturze, mentalności i problemach mieszkańców wsi.. Myśliwski nie pisze jednak prostych opowieści obyczajowych. Jego proza to głęboka refleksja nad losem człowieka, który traci pierwotną więź z naturą. Wieś w jego książkach staje się punktem wyjścia do rozważań o uniwersalnych prawdach, życiu i śmierci.

Dobrze wiedzieć
Myśliwski unika tradycyjnej, linearnej narracji. Jego powieści przypominają swobodną, ustną gawędę, w której wspomnienia bohatera mieszają się z teraźniejszością, anegdotami i filozoficznymi dygresjami. Taki styl nazywamy narracją dygresyjną.

Najważniejsze dzieła

Pisarz swobodnie żongluje konwencjami literackimi. Potrafi tworzyć prozę przesyconą liryzmem, jak w powieści Pałac, by w Kamieniu na kamieniu wrócić do surowego realizmu. Każda jego nowa książka to duże wydarzenie na polskim rynku wydawniczym.

Do najważniejszych tekstów Myśliwskiego należą powieści:

Nagi sad (1967) – zekranizowany jako Przez dziewięć mostów,
Pałac (1970),
Kamień na kamieniu (1984),
Widnokrąg (1996),
Traktat o łuskaniu fasoli (2006).

W jego dorobku znajdują się również cenione dramaty: Złodziej (1973), Klucznik (1978), Drzewo (1988) oraz Requiem dla gospodyni (2000).