Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Księga III Kapitulum VI punkt 2. Szkoda się o to frasować, co się wrócić nie może
Mądrość polega na tym, żeby nie tylko umieć pocieszyć innych, ale przede wszystkim aby się samemu umieć radować. Radość, nawet pod koniec życia, jest bardzo ważna, bo życie ma największą wartość. Dlatego szlachcic powinien żyć tak, aby niczego nie żałować. Starość nie jest też dana po to, aby człowiek się zamartwiał i rozpamiętywał rzeczy przeszłe. Rej ponownie zwraca uwagę na rolę przyjaźni.

Księga III Kapitulum IX punkt 6. Nierozmyślnym śmierć strach, rozmyślnym krotofila
Najtrudniej jest umrzeć bogaczowi. Jego życie opierało się na gromadzeniu skarbów. Teraz jednak cóż one mogą pomóc w przeprawie na drugą stronę? Człowiek, który poświęcił życie na radosnym czerpaniu z wolności, na przykładnym wypełnianiu obowiązków i spokojnym życiu dla rodziny – nie boi się śmierci. Cnota jest największym skarbem człowieka poczciwego. Dlatego nie jest ważne to, że nikt nie wie, kiedy umrze. Niewiedza ta przyczynia się także do wzbogacenia duszy ludzkiej w radość i szlachetność.

Renesansowy charakter utworu


O odrodzeniowym charakterze utworu decydują przede wszystkim: temat utworu, punkt widzenia narratora, charakter dzieła.

Żywot człowieka poczciwego jest dowodem zainteresowania się człowiekiem i sprawami ludzkimi. To człowiek jest w centrum Bożego świata. Ma on poznawać piękno i dobro Ziemi oraz nauki Kościoła tylko po to, aby samemu osiągnąć szczęście, aby zostawić po sobie wielkie dzieło życia. Życie ludzkie ma największą wartość. Szlachcic nie żałuje niczego, co uczynił, ponieważ postępował w zgodzie ze swoim sumieniem, zdobył cnoty i może uczciwie stanąć przed Bogiem na końcu życia.

Punkt widzenia narratora zawęża się do obrębu klasy społecznej, której bohater jest przedstawicielem. Jest to również stan społeczny samego Reja.

Charakter utworu jest wolny od średniowiecznych wymogów ze względu na swoją świeckość, zainteresowanie sprawami ziemskimi. Nie ma w utworze walk bohatera między abstrakcyjnym dobrem a złem, nie ma świętości w sensie katolickim i poświęcenia całego życia sprawom wiary. Bóg obecny w życiu człowieka poczciwego daje mu nagrodę za jego cnoty ludzkie, ojcowskie, gospodarskie, obywatelskie. Działanie człowieka ma się skupiać na osiągnięciu szczęścia i dobra ludzkiego, bo taka też jest na pewno wola Boża.

Narracja utworu, język, obrazowanie


Sposób opowiadania Reja w Żywocie... jest przede wszystkim plastyczny, żywy, obrazowy, skupia się na szczególe. Może to być szczegół krajobrazu wiejskiego, przedmiot czynności codziennej, element domu, ogrodu, wygląd lub charakter ludzki, szczegół pojęciowy lub konkret postawy czy przykład zdarzenia. Rozważania pisarza nie mają charakteru uogólniającego, chociaż pokazanie wzoru szlachcica służy naśladowaniu go przez różnych czytelników. Nie zapominajmy, że księga była ważnym elementem w odrodzeniowym kształtowaniu się etykiety szlacheckiej i kreowaniu postaw w ogóle w kulturze polskiej. Takie metody pisarskie wynikają z doświadczeń samego Reja-szlachcica oraz z jego oczytania i świadomości poziomu kultury oraz potrzeb renesansowej społeczności polskiej.

Żywot... nazywany jest encyklopedią spraw gospodarczo-towarzyskich. Rej ujawnia się w utworze jako moralista i realista. Odtwarzanie przykładów z życia, konkretów rzeczywistości odwołuje się do zmysłów czytelnika. Rej posługuje się zapachem, smakiem, dotykiem, wzrokiem, słuchem. Obrazowość polega również na poruszeniu zmysłów u czytelnika Rejowego dzieła. Wiele jest w utworze portretów i opisów typów zachowań, m.in. portret pijanicy z księgi II czy sylwetka osoby nieustannie przeklinającej, również z tej księgi. Autor posługuje się sprawnie stylizacją i opisem psychologicznym. Język Reja czerpie głównie z mowy potocznej, gdyż autor uważa za najpiękniejszą polszczyznę żywą, mówioną, zrozumiałą dla ówczesnej szlachty i dworu. Czasem zauważyć można styl kaznodziejski, styl przysłów, styl biblijny. Nie obce są pisarzowi takie środki artystyczne, jak: porównanie, uosobienie, metafora, alegoria. Charakterystyczne w języku Żywota są także zdrobnienia: rzodkieweczki, ogóreczki, rzeżuszka, czeladka, żonka, żoneczka, pniaczek, kamyczek itp. Służą one podkreśleniu afirmacji życia i wsi, pomnożeniu wszechobecnej radości, przybliżeniu czytelnikowi opisywanego świata.

Arkadyjski obraz wsi w Żywocie człowieka poczciwego


Arkadia, czyli kraina, gdzie żyje się doskonale, w pełnej harmonii z otoczeniem, bez trosk, bólu, krzywd – taki świat marzył się człowiekowi od zawsze. Według wielu religii człowiek żył kiedyś w Arkadii, ale utracił ją przez swoje niegodziwe czyny. Renesansowi twórcy nie zapominają o tej antycznej krainie. W epoce skupienia się na sprawach ludzkich Arkadia nabiera nowego wymiaru. Rej widzi taką szczęśliwą krainę w stanie szlacheckim i na ojczystej wsi. Ziemiański dworek, opisywany przez pisarza w Żywocie człowieka poczciwego, jest miejscem, gdzie człowiek zdobywa wszelkie potrzebne do życia i po śmierci cnoty, gdzie spełnia się i dochodzi do szczęścia, gdzie realizuje renesansowe ideały harmonii z naturą.

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij




  Dowiedz się więcej
1  Krótka rozprawa między Panem, Wójtem a Plebanem - streszczenie, opracowanie
2  Ideał szlachcica i ziemianina w Żywocie człowieka poczciwego (wzorzec osobowy)
3  Źwierzyniec, Figliki - opracowanie