Sanatorium pod Klepsydrą - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Józef wyrusza pociągiem do tajemniczego Sanatorium, gdzie przebywa jego ojciec, Jakub. Na miejscu dowiaduje się od Doktora Gotarda, że w rzeczywistości ojciec już nie żyje. W zakładzie czas został jednak cofnięty, co pozwala zmarłemu na dalszą, choć wybrakowaną egzystencjęIstnienie, życie ludzkie, często rozpatrywane w kontekście codziennych zmagań i kruchości.. Rzeczywistość w Sanatorium przypomina sen. Panuje tu wieczny półmrok, a czas płynie nieliniowo i rwie się na kawałki.

Jakub, zamiast odpoczywać, wynajmuje lokal i otwiera sklep, w którym panuje gorączkowy ruch. Józef z kolei błąka się po miasteczku, które do złudzenia przypomina jego rodzinne strony. Doświadcza absurdalnych sytuacji, takich jak otrzymanie ogromnego teleskopu zamiast zamówionej książki. Z czasem warunki w zakładzie drastycznie się pogarszają. Brakuje opieki, a ojciec opada z sił. Gdy do miasteczka wkracza wroga armia, Józef ucieka w panice, zostawiając ojca na pastwę losu i przerażającego psa, który okazuje się człowiekiem. Bohater wsiada do pociągu, z którego nie ma już powrotu. Zmienia się w ślepego, ubranego w łachmany kolejarza, który w nieskończoność podróżuje i zarabia na życie śpiewem.

Streszczenie szczegółowe

I

Józef odbywa długą podróż pociągiem. Trasa wiedzie przez zapomniane, boczne linie kolejowe. W wagonach nie ma prawie nikogo. Przez krótką chwilę towarzyszy mu jedynie dziwny człowiek w podartym mundurze kolejowca, z opuchniętym policzkiem owiniętym szmatą. W odpowiednim momencie konduktor zatrzymuje pociąg i wskazuje podróżnemu drogę. Bohater podąża przez płynny, szary, lesisty krajobraz, aż na końcu ciemnego lasu odnajduje budynek Sanatorium.

Wchodzi do korytarza zatopionego w półmroku i całkowitej ciszy. Błąka się po pustych wnętrzach. W końcu natrafia na pokojówkę, która wybiega z jednego z pokoi zdyszana i wzburzona, jakby wyrwała się z czyichś natrętnych rąk. Dziewczyna, chcąc jak najszybciej umknąć, każe Józefowi zejść do restauracji i tam poczekać na Doktora. Informuje go, że wszyscy pacjenci śpią. Zdziwiony Józef zauważa, że przecież jest dzień, na co pokojówka odpowiada, że w Sanatorium pacjenci śpią ciągle, a noc nigdy tu nie zapada.

W restauracji panuje pustka i mrok. Na stolikach leżą resztki posiłków oraz pozostawione napiwki. Józef czuje nagły przypływ łakomstwa. Gdy sięga po upatrzone ciastko, zaskakuje go pokojówka i prowadzi na spotkanie z Doktorem Gotardem. Lekarz wyjawia Józefowi wstrząsającą prawdę: jego ojciec w rzeczywistości nie żyje. Jakub nie domyśla się jednak swojej śmierci. Metoda leczenia stosowana w Sanatorium opiera się na relatywizmiePogląd filozoficzny głoszący, że wartości, prawdy i zjawiska (jak czas) są względne i zależą od punktu odniesienia. i polega na cofnięciu czasu o pewien interwałOdstęp czasu między dwoma zjawiskami lub wydarzeniami..

Reaktywujemy tu przeszły czas z jego wszystkimi możliwościami, a zatem i z możliwością wyzdrowienia.

Pacjenci mają ogólne zalecenie, by dużo spali, co pozwala oszczędzać ich energię życiową. Gotard zaprowadza Józefa do pokoju pogrążonego we śnie ojca. Wnętrze jest skromne: stoi tam tylko jedno łóżko, wszędzie zalega mnóstwo kurzu, a ku oburzeniu troskliwego syna po pokoju hulają przeciągi. Bohater patrzy przez chwilę na ojca, po czym starannie opatula go kołdrą i zasypia tuż obok.

II

Kiedy Józef się przebudza, ojciec siedzi już ubrany na łóżku i szykuje się do wyjścia. Okazuje się, że z powodu wielkiej nudy panującej w Sanatorium, Jakub wynajął lokal na sklep. Choć jest on znacznie mizerniejszy niż ten prowadzony niegdyś w rodzinnym mieście, ojciec postanawia rozkręcić interes. Twierdząc, że syn jest wciąż śpiący, każe mu wracać do łóżka, a sam wychodzi bez palta, co budzi zgrozę Józefa.

Bohater wcale nie ma ochoty na sen. Czuje za to potężny głód. Próbuje odnaleźć drogę do restauracji, by zjeść upatrzone wcześniej ciastka, ale gubi się w labiryncie korytarzy. Wychodzi do miasta w poszukiwaniu cukierni. Miasteczko do złudzenia przypomina jego rodzinne strony, z tą różnicą, że panuje tu pustka i żałobny półbrzask. W lokalu z szyldem „lody” Józef najada się świetnymi pączkami maczanymi w kawie.

Następnie zagląda do sklepu ojca. Ku jego zdziwieniu, wewnątrz panuje ogromny ruch i trwa dostawa towarów. Jakub, nie odrywając się od liczenia rachunków na kontuarzeDługi stół lub lada w sklepie, przy której obsługuje się klientów i wykłada towar., informuje syna o liście zaadresowanym do niego. Józef otwiera przesyłkę z wydawnictwa. Dowiaduje się, że nie znaleziono dla niego zamówionej „książki pornograficznej”. W zamian przysłano mu instrukcję do dołączonego refraktora astronomicznegoRodzaj teleskopu soczewkowego służącego do obserwacji nieba i odległych obiektów.. Zaintrygowany bohater natychmiast rozkłada urządzenie, które okazuje się gigantyczne. Przez soczewki dostrzega pokojówkę z Sanatorium. Dziewczyna uśmiecha się do niego, jakby stała tuż obok. Józef wychodzi ze sklepu na ulicę, budząc swoim zachowaniem wielkie zdziwienie przechodniów.

III

Czas w miasteczku upływa w sposób niezwykły. Brak mu ciągłości, rwie się i składa z fragmentów przerywanych nagłym snem. Pewnego dnia Józef idzie sennie obok Doktora Gotarda i prowadzi z nim rozmowę. Nagle otwiera oczy i orientuje się, że doktora nie ma, a on sam leży w łóżku, kompletnie nie pamiętając, jak się w nim znalazł.

Innym razem bohater widzi swojego ojca w restauracji, pogrążonego w szale obżarstwa. Chwilę później okazuje się, że Jakub od dwóch dni leży samotnie w zimnym pokoju. Ojciec, czując się zaniedbywany, atakuje syna i zarzuca mu rozwiązłość. Oskarżenia te nie mają żadnego związku z prawdą. Kobiety w miasteczku charakteryzują się niezwykłym chłodem emocjonalnym, a we wszechobecnym półmroku trudno je w ogóle od siebie odróżnić.

IV

Stosunki w Sanatorium stają się coraz bardziej nieznośne. Józef dostrzega całkowity brak opieki nad chorymi. Nikt nie dba o posiłki, świeżą pościel ani porządek. Do pokoju, który dzieli z ojcem, wciąż nie dostarczono drugiego łóżka. Jakub jest coraz bardziej zmęczony i opada z sił. Nie ma już energii na prowadzenie interesów, a do tego nabiera podejrzeń, że subiekciDawne określenie sprzedawcy, pracownika najemnego lub pomocnika sklepowego. go okradają.

Doktor Gotard staje się nieuchwytny. Pokojówki jedynie krzątają się po korytarzach, udając zapracowanie. Józef zaczyna gorzko żałować, że uwiedzeni szumną reklamą, wysłali tu ojca. Zauważa, że cofnięty czas, w którym funkcjonuje Sanatorium, jest niepełnowartościowy.

To do cna zużyty, znoszony przez ludzi czas, czas przetarty i dziurawy w wielu miejscach, przeźroczysty jak sito.

Atmosfera gęstnieje. Józef dostrzega, że ktoś wciąż idzie przed nim. Z przerażeniem uświadamia sobie, że tą osobą jest jego matka. Rzeczywistość wymyka się spod kontroli.

V

Zarząd Sanatorium trzyma na łańcuchu olbrzymiego, wściekłego wilczura. Zwierzę budzi w Józefie paraliżujące przerażenie, podczas gdy ojciec pozostaje całkowicie niewzruszony wobec jego demonicznej dzikościNiekiełznana, przerażająca i niemal nadnaturalna agresja, budząca irracjonalny lęk..

Któregoś dnia obaj mężczyźni idą do miasta. Nagle dostrzegają tłum ludzi uciekających w popłochu. Do miasteczka wtargnęła nieprzyjacielska armia. Jakub za wszelką cenę chce dostać się do swojego sklepu. Synowi każe wracać do Sanatorium, twierdząc, że nie jest mu potrzebny. Józef poddaje się tchórzostwu i ucieka przez park miejski w stronę zakładu. Tuż przed wejściem do budynku zostaje zaatakowany przez wściekłą bestię z łańcucha.

Pies zapędza go do altanki, więżąc jak w pułapce. Wtedy Józef ze zdziwieniem dostrzega, że to wcale nie jest zwierzę. To człowiek – a dokładniej pies w skórze introligatoraRzemieślnik zajmujący się ręcznym oprawianiem książek. średniego wzrostu, z ciemnym zarostem. Zamiast przeskoczyć tylną barierkę i uciec, Józef łagodnym głosem obiecuje stworzeniu wolność. Introligator natychmiast się uspokaja. Józef uwalnia go i obaj ruszają w stronę Sanatorium. Z ust introligatora wydobywa się jedynie dziwny bełkot, a na swojego wybawiciela patrzy wzrokiem pełnym natarczywego, psiego przywiązania.

Józef chce jak najprędzej pozbyć się nowego towarzysza. Wysyła go do swojego pokoju pod pretekstem przyniesienia koniaku. Sam jednak, przerażony całą sytuacją i rozpadem świata Sanatorium, ucieka na stację kolejową. Wsiada do pociągu. Przez głowę przemyka mu tylko myśl o wściekłości oszukanej bestii, która po wejściu do pokoju rzuci się na ojca. Józef pociesza się brutalną refleksją, że ojciec w gruncie rzeczy i tak już nie żyje, więc to go właściwie nie dosięga.

Od tego momentu Józef wciąż jedzie pociągiem, leżąc na słomie. Jego własne ubranie podarło się, więc dano mu mundur kolejarza. Twarz ma obwiązaną szmatą z powodu spuchniętego policzka. Zmienił się w postać, którą spotkał na samym początku swojej podróży. Gdy czuje głód, wędruje po wagonach i zarabia na życie śpiewem.