Opracowanie

Słoń - opracowanie

Opracowanie opowiadań Sławomira Mrożka skupia się na absurdach życia w czasach PRL-u oraz uniwersalnych wadach ludzkich. Tekst omawia najważniejsze cechy twórczości pisarza, takie jak groteska, czarny humor i zwięzłość formy. Analiza wybranych utworów pokazuje, jak autor wyśmiewa karierowiczostwo, lenistwo oraz bezmyślną pogoń za nowoczesnością.

Autor: Karolina Marlęga Czas czytania: 6 min
Spis treści
  1. Problematyka opowiadania „Słoń”
  2. Cechy opowiadań Sławomira Mrożka
  3. Świat w krzywym zwierciadle
  4. Jakie wady wyśmiewa Mrożek?

Problematyka opowiadania „Słoń”

Utwór porusza problemy związane z codziennym życiem w PRLHistoryczna nazwa państwa polskiego w latach 1952–1989, kiedy władzę sprawowali komuniści.. Głównym bohaterem jest dyrektor ogrodu zoologicznego. To typowy karierowiczOsoba, która dąży do sukcesu zawodowego za wszelką cenę, często ignorując zasady moralne.. Zależy mu wyłącznie na własnym awansie, a nie na dobru zwierząt.

W opowiadaniu poznajemy też dwóch woźnych. Szukają oni sposobu na szybkie napompowanie gumowego słonia. Chcą to zrobić tak, aby się zbytnio nie zmęczyć. Ważną postacią jest również bezduszny urzędnik, który wydaje zgodę na ten absurdalny pomysł.

Najważniejszym tematem utworu jest poszukiwanie łatwych rozwiązań. Mrożek krytykuje chodzenie na skróty, które było bardzo typowe dla tamtych czasów. Piotr Kuncewicz, badacz polskiej literatury, tak ocenia twórczość pisarza:

Satyry Mrożka, czytane z perspektywy lat, sprawiają dość szczególne wrażenie. Z jednej strony, jeszcze po wielu latach od upadku socrealizmuKierunek w sztuce narzucony przez komunistów, który miał chwalić system i pracę robotników. Mrożek rozprawia się z widmami tamtej epoki. Z drugiej – właśnie te widma są tu zaskakująco żywotne, a on sam uważa się za racjonalistę. To właśnie wczesne lata pięćdziesiąte ukształtowały go na bardzo długo.

Cechy opowiadań Sławomira Mrożka

Krótkie formy Mrożka wyróżniają się przede wszystkim karykaturalnym obrazem świata. Zjawiska i wydarzenia są w nich celowo przerysowane.

Dobrze wiedzieć
Groteska to kategoria estetyczna, która łączy w sobie sprzeczności. Miesza komizm z tragizmem, a realizm z fantastyką, tworząc absurdalny i dziwaczny obraz świata.

Zbigniew Jarosiński, krytyk literacki, tłumaczy mechanizm tych opowiadań. Zauważa, że często miały one formę politycznej satyry. Uderzały w ludzi, którzy na siłę wprowadzali w życie absurdalne pomysły. Często jednak były po prostu żartem wyobraźni. Drobna sprzeczność logiczna rozrastała się w nich do rozmiarów katastrofy.

Tematyka tekstów Mrożka była bardzo szeroka. Pisarz obśmiewał absurdy wczesnego PRL-u. Badał też kondycję współczesnego człowieka i poruszał tematy filozoficzne. Zbiór „Słoń” powstał jako parodia nowomowySztuczny, propagandowy język używany przez władze komunistyczne do manipulowania ludźmi. i kłamliwej propagandy.

Dobrze wiedzieć
Parodia to naśladowanie jakiegoś stylu, dzieła lub zachowania w celu jego ośmieszenia. Często wyolbrzymia charakterystyczne cechy oryginału.

Po wydaniu tego tomiku w języku polskim przyjęło się powiedzenie „jak z Mrożka”. Oznacza ono sytuację skrajnie absurdalną. Badaczka Ewa Wiegandt uważa to za największy hołd dla artysty. Jego sztuka nazywa absurd naszego życia i w ten sposób nas z niego wyzwala.

Problemy ukazane w zbiorze „Wesele w Atomicach” wciąż pozostają aktualne. Opowiadania te mówią o zaniku komunikacji między ludźmi. Poruszają temat alienacjiPoczucie wyobcowania, samotności i braku więzi z innymi ludźmi. i poddania się losowi. Pokazują też trudności w łączeniu tradycji z nowoczesnością.

Ważną cechą tekstów Mrożka jest ich lapidarnośćZwięzłość i krótkość wypowiedzi, wyrażanie myśli w niewielu słowach.. Utwory są krótkie, zwięzłe i doskonale skonstruowane. Dzięki temu czyta się je bardzo łatwo.

Świat w krzywym zwierciadle

Rzeczywistość u Mrożka jest mocno zniekształcona. Odbieramy ją tak, jakbyśmy patrzyli w krzywe zwierciadło. W opowiadaniach spotykamy sytuacje, które w prawdziwym życiu nie miałyby prawa się wydarzyć.

W utworze „Lew” zwierzę stanowczo odmawia pożarcia męczenników na arenie. W tekście „Na stacji” pojawia się pociąg z tylko jednym pasażerem. W „Sjeście” poznajemy księdza, który zapisał się do partii komunistycznej. W „Słoniu” dyrektor zastępuje prawdziwe zwierzę dmuchaną atrapą. Z kolei w „Weselu w Atomicach” zwykła wiejska bójka zamienia się w wojnę jądrową.

Opowiadania te są niezwykle obrazowe. Wynika to z faktu, że Mrożek był również świetnym rysownikiem satyrycznymArtysta tworzący śmieszne obrazki, które wyśmiewają ludzkie wady lub politykę.. Opisywane wydarzenia wydają się bardzo prawdopodobne. Właśnie to czyni je tak zabawnymi, a jednocześnie przerażającymi. Przesłanie autora jest proste: nie dopuśćmy, by takie sytuacje stały się naszą codziennością.

Jakie wady wyśmiewa Mrożek?

Pisarz bezlitośnie wytyka wady swoim rodakom. W „Słoniu” mocno krytykuje dyrektora karierowicza. Władze komunistyczne umożliwiały szybki awans społeczny ludziom bez kwalifikacji. Tacy pracownicy robili wszystko, byle tylko przypodobać się przełożonym.

Dobrze wiedzieć
Satyra to utwór literacki, który ośmiesza i piętnuje ludzkie wady, obyczaje lub instytucje polityczne. Nie proponuje jednak żadnych rozwiązań.

Dyrektor zoo to człowiek całkowicie niekompetentny. Zwierzęta traktuje wyłącznie jako szczebel do kariery. Nie dba o edukację młodzieży. Żyrafa w jego ogrodzie ma krótką szyję, a borsuk nie posiada własnej nory. Świstaki są obojętne na wszystko i gwiżdżą bardzo rzadko.

Prawdziwy słoń to duży wydatek. Dyrektor wpada więc na pomysł stworzenia sztucznego zwierzęcia. Chce w ten sposób zaoszczędzić pieniądze przed świętem 22 lipcaNajważniejsze święto państwowe w PRL-u, obchodzone z wielką pompą i propagandą.. Plan ten trafia na biurko bezdusznego urzędnika. Ten machinalnie akceptuje wniosek, kierując się tylko wytycznymi o cięciu kosztów.

Kolejną wyśmiewaną wadą jest lenistwo i cwaniactwo. Dwaj woźni mają nadmuchać gumowego słonia. Nie chce im się pracować, więc używają zaworu z gazem. Przez to słoń unosi się w powietrze na oczach wycieczki szkolnej.

Mrożek piętnuje też polską prowizorkęRozwiązanie tymczasowe, zrobione szybko i niedbale, które często zostaje na dłużej.. Dyrektor zleca pracę na ostatnią chwilę, w nocy przed wizytą dzieci. Sam doprowadza do katastrofy swojego planu.

W „Weselu w Atomicach” autor krytykuje ślepą pogoń za nowinkami technicznymi. Pokazuje stereotypowych mieszkańców wsi z ich zacofaniem mentalnym. Zamiast wideł i siekier daje im jednak do rąk bomby atomowe i odrzutowce. Udowadnia, że technologia bez rozwoju duchowego nie ulepsza naszego życia.

Opowiadanie „Szuler” to z kolei krytyka bierności wobec zła. Mrożek pokazuje, że gra ze złem zawsze kończy się porażką. Mimo to ludzie wciąż ulegają jego hipnotycznej mocy. W utworze bohaterowie ignorują fakt, że grają z oszustem. Nie chcą wierzyć, że to szulerZawodowy oszust karciany, który wygrywa pieniądze dzięki nieuczciwym sztuczkom..

Mężczyźni wolą myśleć, że to tylko zwykły bluffCelowe wprowadzanie kogoś w błąd, udawanie, że ma się lepszą sytuację niż w rzeczywistości. cudzoziemca. Jeden z graczy odrzuca możliwość oszustwa, chociaż przeciwnik sam się do niego przyznaje. Najgorzej wypada narrator. Ślepo podąża za Beyerem i Nowosądeckim. Wie, że nie mają szans, ale na złość kolegom ponownie rozdaje karty.

Utwór piętnuje utratę wiary w zwycięstwo nad złem. Beyer pada na kolana przed cudzoziemcem. Błaga go, by powiedział, że nie oszukiwał. Pokazuje swoją słabość i całkowitą bezradność.

Słoń · 2 kroków do poznania lektury