Boska komedia — streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja poematu rozpoczyna się w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek 1300 roku. Trzydziestopięcioletni Dante gubi drogę w mrocznym lesie, uosabiającym grzech. Przed atakiem trzech dzikich bestii ratuje go duch rzymskiego poety Wergiliusza. Na prośbę zmarłej ukochanej Dantego, Beatrycze, Wergiliusz zostaje jego przewodnikiem po zaświatach. Obaj schodzą do Piekła, potężnego leja w ziemi, podzielonego na dziewięć kręgów. Dante obserwuje tam makabryczne kary wymierzane grzesznikom, od zmysłowców po zdrajców. Na samym dnie Piekła, w skutej lodem otchłani, tkwi Lucyfer.

Poeci wydostają się z podziemi i trafiają na drugą półkulę, gdzie wznosi się Góra Czyśćcowa. Dante wspina się po jej tarasach, obserwując dusze oczyszczające się z win poprzez cierpienie i pokutę. Na szczycie góry, w Raju Ziemskim, Wergiliusz znika, a przewodnictwo przejmuje Beatrycze. Kobieta prowadzi poetę przez kolejne sfery niebieskie Raju, pełne światła, muzyki i harmonii. W najwyższym niebie, Empireum, Beatrycze ustępuje miejsca świętemu Bernardowi z Clairvaux. Podróż kończy się mistyczną wizją Boga, w której Dante pojmuje potęgę boskiej miłości poruszającej wszechświat.

Część I – Piekło

Pieśń I

Podróż Dantego rozpoczyna się w nocy z Wielkiego Czwartku na Wielki Piątek 1300 roku. Poeta ma 35 lat – znajduje się, jak sam pisze, w połowie drogi swojego życia. Gubi szlak i trafia do ciemnego, gęstego lasu. Miejsce to jest alegoriąMotyw w sztuce lub literaturze, który poza znaczeniem dosłownym ma jedno, z góry ustalone znaczenie ukryte. świata pogrążonego w grzechach. Zgubienie drogi symbolizuje odejście od prawego życia. Dante odczuwa paraliżujący lęk. Kiedy podnosi wzrok, dostrzega w oddali wzgórze oświetlone promieniami słońca – symbolem Boga.

Widok ten daje mu nadzieję. Próbuje wejść na wzniesienie, ale drogę zachodzą mu trzy bestie:

• Pantera – uosobienie zmysłowości i rozwiązłości,
• Lew – symbol pychy,
• Wilczyca – przeraźliwie chuda, nienasycona bestia, oznaczająca chciwość.

Wilczyca jest najbardziej agresywna. Dante w panice cofa się ku przepaści, w mrok. W ostatniej chwili ratuje go WergiliuszWybitny rzymski poeta epicki, autor „Eneidy”. Dla Dantego symbol ludzkiego rozumu.. Rzymski poeta tłumaczy, że droga na szczyt pozostanie zamknięta, dopóki nie nadejdzie tajemniczy Chart (wł. Veltro). Przepędzi on Wilczycę z powrotem do Piekła. Chart może symbolizować Chrystusa nadchodzącego podczas Sądu OstatecznegoW teologii chrześcijańskiej moment końca świata, kiedy Bóg osądzi wszystkich żywych i umarłych. lub wybitnego władcę, który zaprowadzi porządek na świecie.

Wergiliusz oferuje pomoc. Wyjaśnia, że jedyna droga ucieczki prowadzi przez Piekło, Czyściec i Raj. Zgadza się poprowadzić Dantego przez dwa pierwsze światy. W Raju pałeczkę przejmie dusza godniejsza od niego.

Pieśń II

Wergiliusz zdradza, dlaczego przybył na ratunek. Został wysłany przez Beatrycze – zmarłą ukochaną Dantego. Kobieta zeszła z Nieba do Przedpiekla, by błagać rzymskiego poetę o pomoc dla zagubionego wędrowca. Bóg sprzyja tej misji. Uspokojony tą wizją Dante rusza za swoim mistrzem w stronę bram Piekła.

Pieśń III

Poeci stają przed bramą Piekła. Widnieje na niej przerażający napis:

„Przeze mnie droga w miasto utrapienia,
Przeze mnie droga w wiekuiste męki,
Przeze mnie droga w naród zatracenia.
Jam dzieło wielkiej, sprawiedliwej ręki.
Wzniosła mię z gruntu Potęga wszechwłodna,
Mądrość najwyższa, Miłość pierworodna;
Starsze ode mnie twory nie istnieją,
Chyba wieczyste – a jam niepożyta!
Ty, który wchodzisz, żegnaj się z nadzieją”

Inskrypcja, której pierwsze wersy przełożył na polski Adam Mickiewicz, oddaje istotę tego miejsca. Piekło to przestrzeń wiecznego cierpienia, stworzona przez Trójcę Świętą jako akt boskiej sprawiedliwości.

Budowa Piekła

Piekło powstało w wyniku buntu aniołów. Gdy Lucyfer został strącony z nieba, uderzył w ziemię z taką siłą, że wydrążył w niej potężny lej sięgający samego środka globu. Tuż za bramą znajduje się PrzedpiekleMiejsce dla dusz obojętnych, które za życia nie opowiedziały się ani po stronie dobra, ani zła.. To miejsce dla dusz gnuśnych i obojętnych. Dante rozpoznaje wśród nich papieża Celestyna V, który z tchórzostwa abdykował.

Właściwe Piekło dzieli się na dziewięć kręgów. Pierwszy to LimboPierwszy krąg Piekła. Przebywają tu dusze ludzi prawych, którzy nie przyjęli chrztu.. Kolejne cztery zajmują grzesznicy, którzy ulegli słabościom woli. Każdego kręgu pilnuje potwór z mitologii:

• Krąg I – Limbo (strażnik: Charon),
• Krąg II – zmysłowi (strażnik: Minos),
• Krąg III – żarłocy i opilcy (strażnik: Cerber),
• Krąg IV – skąpcy i rozrzutnicy (strażnik: Pluton),
• Krąg V – gniewliwi (strażnik: Flegiasz).

Dalsza część, zwana Dolnym Piekłem, oddzielona jest potężnym murem. Trafiają tu zatwardziali zbrodniarze:

• Krąg VI – heretycy,
• Krąg VII – gwałtownicy (wobec bliźnich, siebie samych, Boga i natury),
• Krąg VIII (Złe Doły) – podzielony na 10 wąwozów dla oszustów (m.in. uwodzicieli, pochlebców, świętokupców, wróżbitów, fałszerzy),
• Krąg IX – zdrajcy. Na samym dnie tkwi Lucyfer, miażdżący w paszczach Judasza, Brutusa i Kasjusza.

Pieśń IV

Dante i Wergiliusz przeprawiają się łodzią CharonaW mitologii greckiej przewoźnik dusz przez rzekę oddzielającą świat żywych od zaświatów. przez rzekę AcherontJedna z rzek podziemnych w mitologii greckiej, rzeka smutku.. Trafiają do pierwszego kręgu – Limbo. Przebywają tu dusze ludzi szlachetnych, którzy urodzili się przed Chrystusem i nie zostali ochrzczeni. W centrum wznosi się wspaniały zamek. To rezydencja wielkich myślicieli i poetów starożytności. Dante spotyka tu Homera, Horacego, Owidiusza, a także postaci historyczne i mitologiczne (Cezara, Hektora, Eneasza). Dusze te nie cierpią fizycznie. Dręczy je jedynie wieczny smutek, bo wiedzą, że nigdy nie ujrzą Boga.

Pieśń V

W drugim kręgu Minos owija ogon wokół własnego ciała – liczba splotów wskazuje, do którego kręgu trafi potępiony. To miejsce dla ludzi, którzy zgrzeszyli zmysłowością. Dante rozmawia z Francescą da Rimini i Paolo Malatestą. To autentyczne postaci z epoki. Francesca zakochała się w bracie swojego męża. Uczucie wybuchło, gdy wspólnie czytali legendę o Lancelocie i Ginewrze. Mąż nakrył ich na zdradzie i zamordował oboje. W tym samym kręgu huraganowy wiatr miota duszami Heleny Trojańskiej, Achillesa, Kleopatry i Tristana.

Pieśń VI

Trzeci krąg tonie w błocie i strugach lodowatego deszczu. To kara dla żarłoków. Dostępu broni trójgłowy pies Cerber, który bezlitośnie kąsa potępionych. Dante spotyka tu florentczyka Ciacco. Dusza przepowiada mu krwawe walki polityczne, które wkrótce wstrząsną Florencją.

Pieśń VII-IX

Czwarty krąg to arena wiecznej walki skąpców i rozrzutników. Obie grupy toczą na siebie ogromne głazy. W piątym kręgu, w bagnistych wodach rzeki StyksGłówna rzeka zaświatów. W poemacie Dantego to bagniste rozlewisko, w którym topią się gniewliwi., topią się i szarpią nawzajem gniewliwi. Na dnie rzeki leżą leniwi.

Poeci docierają do murów miasta Dis, oddzielających Górne Piekło od Dolnego. Demony odmawiają im wstępu. Z pomocą przybywa wysłannik niebios, który jednym dotknięciem otwiera bramę.

Szósty krąg przypomina ogromne cmentarzysko. W otwartych, płonących grobowcach cierpią heretycyOsoba głosząca poglądy religijne sprzeczne z oficjalną nauką Kościoła.. Siła ognia zależy od wagi głoszonych przez nich błędów.

Pieśń XI i XXXIV

Wergiliusz tłumaczy strukturę najgłębszych czeluści. Siódmy krąg dzieli się na trzy rejony dla gwałtowników. Ósmy to miejsce dla oszustów. Dziewiąty, ostatni krąg, przeznaczony jest dla zdrajców.

W Pieśni XXXIV wędrowcy docierają na samo dno Piekła. Dziewiąty krąg to zamarznięte jezioro, podzielone na cztery strefy (Kaina, Antenora, Tolomea, Giudecca). W centrum lodu tkwi Lucyfer – potwór o trzech twarzach. W każdej z paszcz bezlitośnie żuje jednego z największych zdrajców w historii: Judasza (zdrajcę Chrystusa) oraz Brutusa i Kasjusza (zdrajców Cezara). Poeci przeciskają się szczeliną obok cielska bestii. Przechodzą przez środek Ziemi i wychodzą na drugą półkulę, prosto pod rozgwieżdżone niebo.

Część II – Czyściec

Góra CzyśćcowaW wizji Dantego potężna góra na południowej półkuli, powstała z mas ziemi wypchniętych podczas upadku Lucyfera. wznosi się na środku oceanu. Ma kształt potężnej piramidy. Dzieli się na Przedczyściec, siedem tarasów pokutnych i Raj Ziemski na samym szczycie. Na kolejnych tarasach dusze oczyszczają się z siedmiu grzechów głównych: pychy, zazdrości, gniewu, lenistwa, chciwości, nieumiarkowania w jedzeniu i zmysłowości.

Atmosfera ulega drastycznej zmianie. W Piekle panował mrok i beznadzieja. W Czyśćcu cierpienie łączy się ze spokojem i radością. Grzesznicy wiedzą, że ich męka ma sens. Kiedyś dobiegnie końca, a oni trafią do Nieba.

Dante dociera na szczyt góry, do Raju Ziemskiego. W tym momencie Wergiliusz znika. Jako poganin nie ma wstępu do wyższych sfer. Przewodnictwo przejmuje Beatrycze, zstępująca w chwale wśród aniołów.

Część III – Raj

Podróż przez Raj to wędrówka przez dziewięć sfer niebieskich, opartych na systemie PtolemeuszaStarożytna teoria geocentryczna zakładająca, że Ziemia znajduje się w centrum wszechświata, a wokół niej krążą inne ciała niebieskie.. Świat materialny całkowicie zanika. Zastępuje go czyste światło, ruch i niebiańska muzyka. Zmysły węchu i dotyku przestają mieć znaczenie.

Dante i Beatrycze unoszą się przez kolejne niebiosa:

• Księżyc,
• Merkury,
• Wenus,
• Słońce,
• Mars,
• Jowisz,
• Saturn,
• Gwiazdy Stałe,
• Primum Mobile (Niebo Krystaliczne).

Ostatnim etapem jest EmpireumNajwyższe, świetliste niebo, będące niematerialną siedzibą Boga, aniołów i zbawionych. – siedziba samego Boga. Tutaj Beatrycze zajmuje swoje miejsce wśród zbawionych. Ostatnim przewodnikiem Dantego zostaje mistyk, święty Bernard z Clairvaux. Poeta doświadcza ostatecznej ekstazy. Ogląda oblicze Boga w formie trzech świetlistych kręgów. Poemat kończy się słynnymi słowami o Bogu:

„Miłość, co wprawia w ruch słońce i gwiazdy”