Opracowanie

Don Kichote - streszczenie krótkie i szczegółowe

„Don Kichote” to opowieść o ubogim szlachcicu, który pod wpływem romansów rycerskich traci zmysły i wyrusza w świat, by jako błędny rycerz walczyć ze złem. Jego pełna absurdalnych pomyłek i fizycznych klęsk wędrówka kończy się przymusowym powrotem do rodzinnej wioski w drewnianej klatce. Utwór jest słynną parodią literatury rycerskiej, a zarazem uniwersalną opowieścią o zderzeniu idealizmu z brutalną rzeczywistością.

Autor: Dorota Blednicka Czas czytania: 10 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe

Streszczenie w pigułce

W prowincji Mancza żyje ubogi hidalgoNiższy tytuł szlachecki w Hiszpanii, oznaczający osobę dobrze urodzoną, lecz często pozbawioną majątku.. Zafascynowany lekturą romansów rycerskich, traci kontakt z rzeczywistością i postanawia zostać błędnym rycerzem. Przybiera imię Don Kichot z Manczy, swoją szkapę nazywa Rosynantem, a wieśniaczkę Aldonsę Lorenso mianuje damą serca – Dulcyneą z Toboso. Podczas pierwszej, samotnej wyprawy bierze karczmę za zamek i wymusza na oberżyście pasowanie na rycerza. Szybko wraca pobity do domu, gdzie proboszcz i balwierz palą jego księgi, by wyleczyć go z szaleństwa. Wkrótce wyrusza ponownie, tym razem w towarzystwie prostodusznego chłopa, Sanczo Pansy, którego mianuje swoim giermkiem. Razem przeżywają serię groteskowych przygód, w których rycerz nagina rzeczywistość do swoich iluzji. Walczą z poganiaczami mułów, uwalniają niebezpiecznych galerników i atakują kondukt żałobny. W górach Sierra Morena Don Kichot oddaje się miłosnej pokucie. Jego przyjaciele z rodzinnej wsi, proboszcz i balwierz, odnajdują go i uciekają się do podstępu. Z pomocą pięknej Doroty, udającej księżniczkę, zwabiają rycerza w pułapkę. Ostatecznie zamykają go w drewnianej klatce i na wozie transportują z powrotem do domu, kończąc jego szalone wojaże.

Streszczenie szczegółowe

W niewielkim miasteczku w prowincji Manczy mieszkał pewien hidalgo, zwany Kichadą bądź Kesadą. Był to mężczyzna ubogi, a z braku innych zajęć nałogowo czytał romanse rycerskieŚredniowieczny gatunek literacki opowiadający o wyidealizowanych przygodach rycerzy, pełen magii i fantastyki.. Przygody książkowych bohaterów tak bardzo rozbudziły jego wyobraźnię, że w końcu stracił zdrowy rozsądek. Zatarła się w nim granica między fikcją a rzeczywistością. Postanowił zostać błędnym rycerzemWędrowny wojownik poszukujący przygód, walczący w obronie słabszych i dla chwały swojej damy serca.. Chciał zdobyć sławę, zwalczając ludzką krzywdę. Oczyścił starą, zardzewiałą zbroję, a swojego chudego wierzchowca nazwał Rosynantem. Sobie nadał dumny przydomek Don Kichota z Manczy. Zgodnie z prawidłami gatunku, potrzebował jeszcze damy serca. Po długim namyśle wybrał Aldonsę Lorenso, córkę wieśniaka z Toboso, którą przemianował na Dulcyneę.

Pewnego lipcowego poranka Don Kichot nałożył zbroję i wyruszył w świat. Nagle uświadomił sobie poważny problem – nie przeszedł ceremonii pasowania na rycerzaUroczysty obrzęd nadania godności rycerskiej, uprawniający do noszenia pełnej zbroi i udziału w turniejach., co uniemożliwiało mu legalny udział w pojedynkach. Postanowił poprosić o to pierwszego napotkanego człowieka. Wkrótce ujrzał przydrożny zajazd, który w jego umyśle natychmiast przybrał kształt wspaniałego zamku. Zatrzymał się przed wjazdem, czekając, aż karzeł na wieży zapowie jego przybycie. Zamiast tego usłyszał dźwięk rogu pastuszka zaganiającego świnie. Przed drzwiami karczmy stały dwie prostytutki. Don Kichot przemówił do nich wzniosłym językiem, co wywołało u dziewcząt salwy śmiechu i mocno uraziło hidalga. Sytuację uratował oberżysta, który zaprosił dziwacznego gościa do środka. Po wieczerzy Don Kichot padł przed karczmarzem na kolana w stajni, błagając o pasowanie. Gospodarz, widząc, że ma do czynienia z szaleńcem, postanowił zagrać w jego grę. Skłamał, że sam w młodości wiódł awanturnicze życie, a o świcie uroczyście dopełni ceremonii.

Po zmroku hidalgo rozpoczął wartę przy zbroi na dziedzińcu. Kiedy do studni zbliżył się poganiacz mułów i odrzucił pancerz rycerza, by napoić zwierzęta, Don Kichot bez wahania powalił go na ziemię. Chwilę później w podobny sposób potraktował drugiego mężczyznę. Rozwścieczeni towarzysze pobitych wybiegli z karczmy i zaczęli obrzucać intruza kamieniami. Karczmarz załagodził spór, tłumacząc, że przybysz jest niespełna rozumu. Aby jak najszybciej pozbyć się kłopotliwego gościa, pospiesznie dokonał aktu pasowania. Uszczęśliwiony Don Kichot opuścił zajazd i zawrócił do domu, by przygotować się do dalszych wypraw.

W drodze powrotnej usłyszał jęki dobiegające z lasu. Skierował Rosynanta między drzewa i ujrzał wieśniaka okładającego kijem młodego chłopca przywiązanego do pnia. Zagniewany rycerz rozkazał uwolnić pachołka i wypłacić mu zaległą pensję. Zadowolony z wypełnienia swojego obowiązku, odjechał. Niestety, gdy tylko zniknął z oczu, wieśniak ponownie przywiązał chłopaka i wymierzył mu jeszcze surowszą karę.

Dobrze wiedzieć
Postawa głównego bohatera dała początek pojęciu donkiszoterii. Oznacza ono postawę życiową charakteryzującą się brakiem trzeźwego osądu rzeczywistości, naiwnym idealizmem oraz podejmowaniem beznadziejnej walki w imię szlachetnych, lecz nierealnych celów (tzw. walka z wiatrakami).

Niedługo potem rycerz natknął się na grupę kupców z Toledo. Zatarasował im drogę, żądając, by poprzysięgli, że Dulcynea z Toboso jest najpiękniejszą dziewicą na świecie. Mężczyźni zaczęli kpić z jego słów. Oburzony Don Kichot rzucił się do szarży, lecz Rosynant potknął się i runął na ziemię. Jeden z pachołków dotkliwie pobił leżącego hidalga kijem. W opłakanym stanie odnalazł go chłop z rodzinnej wioski i na własnym ośle odwiózł do domu. Tam czekali już przyjaciele rycerza – proboszcz i balwierzDawny rzemieślnik zajmujący się goleniem, strzyżeniem, ale także drobnymi zabiegami medycznymi, np. puszczaniem krwi.. Położyli go do łóżka, wysłuchując majaczeń o walce z dziesięcioma olbrzymami. Następnego dnia duchowny i cyrulik postanowili zniszczyć źródło obłędu. Spalili księgozbiór, a wejście do biblioteki zamurowali. Kiedy rycerz odzyskał siły i zaczął szukać swoich książek, siostrzenica wmówiła mu, że komnatę porwał zły czarnoksiężnik. Przesądny hidalgo uwierzył w tę historię.

Sanczo Pansa i kolejne awantury

Przez kilkanaście dni Don Kichot zachowywał spokój. W tajemnicy jednak namówił ubogiego wieśniaka, Sanczo Pansę, by został jego giermkiemPomocnik rycerza, noszący jego tarczę i broń, często uczący się w ten sposób rzemiosła wojennego.. Pewnej nocy obaj mężczyźni wymknęli się z wioski bez pożegnania.

Ich podróż szybko obfitowała w bolesne starcia. Wdali się w bójkę z podwodnikamiPoganiacze zwierząt pociągowych lub wynajmujący wozy do transportu towarów., którzy obili kijami Rosynanta za to, że ten atakował ich kobyły. Rycerz i giermek zostali brutalnie powaleni na ziemię. Sanczo wsadził poturbowanego pana na osła i dowiózł do pobliskiej karczmy. Tam rany opatrzyły im żona oberżysty, jej córka oraz służąca Maritornes. W nocy doszło do kolejnej katastrofy. Służąca, umówiona na schadzkę z mulnikiem, błądząc w ciemnościach, wpadła wprost w ramiona Don Kichota. Rycerz zaczął szeptać jej namiętne wyznania, co usłyszał zazdrosny mulnik. Wywiązała się potężna bijatyka, którą musiał uspokajać nocujący w gospodzie dowódca Świętej HermandadyDawna hiszpańska organizacja policyjna i sądownicza, strzegąca porządku na drogach i ścigająca przestępców..

Nazajutrz Don Kichot sporządził cudowny balsam, który miał rzekomo natychmiastowo przywracać siły. Sanczo Pansa wypił specyfik i rozchorował się tak bardzo, że nie mógł ustać na nogach. Mimo to rycerz postanowił wyruszyć w drogę. Podziękował oberżyście za gościnę, ale gdy ten zażądał zapłaty, hidalgo poczuł się śmiertelnie obrażony i odjechał. Wściekli goście gospody pochwycili pozostawionego w tyle Sancza i dla zabawy zaczęli podrzucać go na rozciągniętej kołdrze. Po uwolnieniu giermek czym prędzej uciekł, ciesząc się jedynie z tego, że ostatecznie nie zapłacił za nocleg.

Rycerz Posępnego Oblicza

Pewnej nocy wędrowcy dostrzegli zbliżające się światła. Okazało się, że to kondukt żałobnyUroczysty pochód towarzyszący zmarłemu w drodze na miejsce spoczynku.. Don Kichot zażądał wyjaśnień, kim są i dokąd zmierzają. Gdy żałobnicy odparli, że nie mają czasu na rozmowy, rycerz uznał to za zniewagę. Strącił jednego z mężczyzn z wierzchowca, łamiąc mu nogę, a reszta uciekła w popłochu. Sanczo Pansa, widząc poturbowanego pana w blasku pochodni, nazwał go Rycerzem Posępnego Oblicza. Przydomek ten tak zachwycił hidalga, że przyjął go jako swoje oficjalne miano.

Kolejnym celem ataku stał się niewinny cyrulik. Don Kichot dostrzegł w oddali mężczyznę z błyszczącym przedmiotem na głowie. Uznał, że to mityczny hełm Mambrina. Z wyciągniętą kopią ruszył do szarży. Przerażony wędrowiec uciekł, gubiąc zwykłą miedzianą miskę, którą chronił kapelusz przed deszczem. Rycerz z dumą założył naczynie na głowę, wywołując szczery śmiech swojego giermka.

Niedługo potem na drodze pojawiła się grupa galernikówSkazańcy zmuszani do ciężkiej pracy przy wiosłach na statkach o napędzie wiosłowym (galerach). prowadzona przez strażników. Don Kichot, wierny swoim ideałom, uznał, że nikt nie powinien być pozbawiony wolności. Przepędził wartowników i oswobodził więźniów z kajdan. W zamian zażądał, by udali się do Toboso i opowiedzieli Dulcynei o jego męstwie. Przestępcy odmówili, tłumacząc, że muszą uciekać przed pościgiem. Gdy rycerz próbował ich zmusić, obrzucili go kamieniami, strącili z Rosynanta i zbiegli.

Pokuta i podstęp przyjaciół

W obawie przed pościgiem Don Kichot i Sanczo ukryli się w dzikich górach Sierra Morena. Tam jeden z uwolnionych rzezimieszków ukradł osła należącego do giermka. Widząc rozpacz sługi, rycerz obiecał mu rekompensatę. Dotarłszy do samotnej skały, hidalgo postanowił oddać się melancholiiStan głębokiego smutku, przygnębienia i apatii; w literaturze często łączony z cierpieniem z miłości. i pokucie w intencji swojej damy. Napisał list do Dulcynei i wysłał Sancza do Toboso.

W drodze giermek spotkał proboszcza i balwierza, którzy wyruszyli na poszukiwania przyjaciela. Mężczyźni postanowili użyć podstępu, by sprowadzić szaleńca do domu. Po drodze spotkali piękną Dorotę, która zgodziła się im pomóc. Przebrała się w kosztowną suknię i przedstawiła Don Kichotowi jako księżniczka pozbawiona królestwa. Błagała rycerza, by zabił olbrzyma, który zawłaszczył jej ziemie. Hidalgo natychmiast złożył przysięgę. W jednym z towarzyszy księżniczki rozpoznał proboszcza, który skłamał, że został napadnięty w drodze do Sewilli.

Podczas podróży natknęli się na chłopaka, którego Don Kichot wcześniej bronił przed biciem. Wyrostek z płaczem wyznał, że interwencja rycerza tylko pogorszyła jego sytuację, a gospodarz zbił go jeszcze mocniej. Rozgoryczony pachołek odszedł, przeklinając wszystkich błędnych rycerzy.

Nazajutrz grupa dotarła do karczmy. Gdy towarzysze dyskutowali o przyczynach obłędu hidalga, z poddasza dobiegł potworny hałas. Wpadli do izby i ujrzeli śpiącego Don Kichota, który z zamkniętymi oczami wymachiwał mieczem, rozcinając bukłakiSkórzany worek służący do przechowywania i transportu płynów, najczęściej wina lub wody. z winem. Proboszcz wmówił obudzonemu rycerzowi, że właśnie pokonał olbrzyma i ocalił królestwo Doroty. Do gospody przybyli też nowi goście: mąż Doroty, cyrulik od miedzianej miski oraz strażnicy Świętej Hermandady.

Dwa dni później przyjaciele wprowadzili w życie ostateczny plan. Związali śpiącego Don Kichota i zamknęli go w drewnianej klatce postawionej na wozie. W drodze powrotnej rycerz zachowywał spokój, dopóki nie dostrzegł pokutnikówOsoby biorące udział w procesjach religijnych, często biczujące się lub niosące ciężary w ramach zadośćuczynienia za grzechy. niosących święty obraz przysłonięty kiremCzarna tkanina używana jako oznaka żałoby, często do zasłaniania obrazów lub trumien.. Wziął ich za łotrów porywających piękną niewiastę i rzucił się do ataku. Został natychmiast brutalnie pobity i strącony z konia. Obolały i zrezygnowany, dobrowolnie wrócił do klatki. W ten sposób, bez dalszych przygód, wóz dowiózł poturbowanego hidalga do rodzinnej wsi.

Don Kichote · 14 kroków do poznania lektury