Folwark zwierzęcy

Geneza i gatunek

George Orwell napisał swoje dzieło w latach 1943–1944. Połączył w nim cechy bajki zwierzęcejBajka zwierzęca Krótki utwór, w którym zwierzęta uosabiają ludzkie cechy i wady, często zakończony morałem. oraz antyutopiiAntyutopia Wizja społeczeństwa przyszłości, w którym pozorne dążenie do doskonałości prowadzi do skrajnego zniewolenia jednostki.. Pod płaszczykiem prostej historii o mieszkańcach Folwarku Dworskiego kryje się powieść parabolicznaPowieść paraboliczna (przypowieść) Utwór, w którym przedstawione wydarzenia i postaci są jedynie pretekstem do przekazania głębszych, uniwersalnych prawd moralnych lub filozoficznych..

Fabuła i bohaterowie

Akcja rozpoczyna się, gdy zwierzęta, zainspirowane przemówieniem wieprza Starego Majora, buntują się przeciwko okrutnemu właścicielowi, Panu Jonesowi. Obalają człowieka. Zakładają własną republikę opartą na równości. Jej fundamentem staje się Siedem Przykazań Animalizmu.

Szybko jednak rewolucja pożera własne dzieci. Władzę absolutną przejmuje Napoleon — bezwzględny wieprz, który eliminuje swojego głównego rywala, Snowballa. Ten początkowo pełen entuzjazmu reformator zostaje wygnany i zyskuje status kozła ofiarnego. Do utrzymania posłuchu Napoleon używa tresowanych psów oraz propagandy. Tę ostatnią sieje Kwikacz, fałszując historię i manipulując faktami.

Tragiczny los spotyka Boksera. Ten pracowity koń symbolizuje prosty lud. Mimo ślepego oddania i tytanicznej pracy przy budowie wiatraka, zostaje ostatecznie sprzedany przez świnie na rzeź.

Alegoria historyczna i symbole

Orwell stworzył bezpośrednią alegorięAlegoria Motyw lub postać w dziele sztuki, która poza znaczeniem dosłownym ma jedno, z góry ustalone znaczenie ukryte. rewolucji bolszewickiej i stalinizmu. Napoleon to literacki odpowiednik Józefa Stalina, Snowball uosabia Lwa Trockiego, a Pan Jones — cara Mikołaja II.

Najbardziej wyrazistym symbolem upadku ideałów jest ewolucja Siedmiu Przykazań. Z czasem zasady są potajemnie zmieniane. Ostatecznie na ścianie stodoły zostaje tylko jedno, cyniczne hasło:

„Wszystkie zwierzęta są równe, ale niektóre są równiejsze od innych”.

Ogromne znaczenie dla fabuły ma również wiatrak. Pierwotnie był to projekt Snowballa, mający ułatwić życie zwierzętom. Po przejęciu władzy Napoleon zawłaszcza ten pomysł. Budowa wiatraka staje się narzędziem kontroli społecznej. Wycieńcza zwierzęta ciągłą, bezsensowną pracą i odwraca ich uwagę od braku wolności.

Konteksty maturalne

Na egzaminie dojrzałości utwór Orwella to sprawdzony materiał do rozprawek. Najczęściej pojawiające się motywy to mechanizmy władzy, siła propagandy, zdrada ideałów oraz naiwność społeczeństwa. Książka stawia uniwersalne pytanie: czy każdy bunt musi ostatecznie zrodzić nową tyranię?

Wypowiedź pisemną lub ustną wzbogaci zestawienie tej lektury z Rokiem 1984 tego samego autora. Dobrym tropem są również dramaty Williama Szekspira (np. Makbet), ukazujące niszczącą siłę żądzy władzy. Siła tej krótkiej powieści tkwi w jej prostocie. Czyta się ją jak bajkę dla dzieci, a rozumie jak traktat polityczny.