Okoliczności powstania Folwarku zwierzęcego
George Orwell napisał „Folwark zwierzęcy” w 1943 roku, opierając się na swoich doświadczeniach z hiszpańskiej wojny domowej oraz obserwacji brutalnego traktowania zwierząt pociągowych. Pisarz napotkał ogromne trudności z wydaniem książki, ponieważ brytyjscy wydawcy obawiali się politycznego konfliktu z komunistycznym Związkiem Radzieckim. Ostateczna publikacja w 1945 roku przyniosła autorowi międzynarodowy rozgłos i upragnioną niezależność finansową.
Autor: Małgorzata Haze
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Trudna droga do publikacji
Maszynopis powieści powstał w 1943 roku. Orwell od początku wiedział, że uderza w czuły punkt. Historia zwierząt przejmujących władzę na angielskiej farmie stanowiła bezpośrednią i czytelną krytykę systemu totalitarnegoUstrój polityczny, w którym państwo w pełni kontroluje życie publiczne i prywatne obywateli. w ZSRR. Brytyjscy wydawcy masowo odrzucali tekst. Nikt nie chciał drażnić Józefa Stalina, który był wówczas kluczowym sojusznikiem Wielkiej Brytanii w walce z hitlerowskimi Niemcami.
Książka czekała na druk aż do końca II wojny światowej. W międzyczasie jedyny egzemplarz maszynopisu o mało nie przepadł na zawsze. W 1944 roku dom Orwella ucierpiał podczas niemieckiego bombardowania Londynu. Autorowi udało się jednak wydobyć tekst z gruzów. Ostatecznie powieść trafiła do księgarń w 1945 roku. Szybko zdobyła ogromną popularność w Anglii, a następnie w Stanach Zjednoczonych, zapewniając Orwellowi stabilność finansową.
Chłopiec, koń i proletariat
Zwierzęcy sztafaż powieści nie był przypadkowy. Orwell od zawsze darzył zwierzęta dużą sympatią, szczególnie koty, psy i świnki morskie. Bezpośredni impuls do napisania książki miał jednak zupełnie inny charakter. Pisarz opisał ten moment w przedmowie do ukraińskiego wydania powieści:
Po powrocie z Hiszpanii rozważałem zdemaskowanie mitu sowieckiego w opowiastce, którą mógłby zrozumieć niemal każdy i którą nietrudno byłoby przełożyć na inne języki. Przez pewien czas nie wiedziałem jednak, jaką treść mam nadać tej historyjce; pomysł przyszedł mi do głowy, kiedy pewnego dnia (mieszkałem wtedy w małej wiosce) ujrzałem, jak może dziesięcioletni chłopiec prowadzi wąską ścieżką potężnego konia pociągowego, chłoszcząc zwierzę batem, ilekroć tylko chciało ono zboczyć z drogi. Uderzyło mnie wtedy to, iż ludzie wyzyskują zwierzęta prawie tak samo, jak bogacze wyzyskują proletariatKlasa społeczna składająca się z robotników najemnych, nieposiadających własnych środków produkcji..
Wspomniany przez Orwella powrót z Hiszpanii dotyczy jego udziału w hiszpańskiej wojnie domowej (1936–1939). Pisarz walczył tam po stronie republikanów. Na własne oczy zobaczył, jak sowieccy komuniści bezwzględnie likwidują swoich politycznych przeciwników na lewicy. To doświadczenie zniszczyło jego wiarę w radziecki socjalizm i stało się głównym motorem do napisania „Folwarku zwierzęcego”.
Historia na nowo i fałszywe pojednanie
Orwell oparł fabułę na wydarzeniach z Rewolucji PaździernikowejZbrojny przewrót w Rosji w 1917 roku, w wyniku którego władzę przejęli bolszewicy pod wodzą Lenina.. Potraktował je jednak schematycznie. Świadomie zmienił chronologię historycznych faktów, aby zachować literacką symetrię i dynamikę opowieści.
Pisarz stanowczo sprzeciwiał się błędnym interpretacjom zakończenia książki. Wielu krytyków uważało, że finałowa scena sugeruje ostateczne pojednanie świń i ludzi. Orwell tłumaczył swoje prawdziwe intencje:
Nie chcę komentować swojej książki: jeśli nie przemawia sama za siebie, oznacza to, iż jest nieudana. [...] Wprowadziłem umyślnie scenę ostrej waśni, ponieważ „Folwark” powstał tuż po Konferencji TeherańskiejSpotkanie przywódców USA, Wielkiej Brytanii i ZSRR w 1943 roku, decydujące m.in. o powojennym podziale Europy., która – wedle ówczesnych powszechnych opinii – ustaliła jak najlepsze stosunki między ZSRR i Zachodem. Nie wierzyłem, że te dobre stosunki utrzymają się długo; jak wykazały późniejsze wypadki, przeczucia zbytnio mnie nie myliły.
Finałowa kłótnia przy stole do gry w karty to zapowiedź zimnej wojny. Orwell trafnie przewidział, że sojusz zachodnich demokracji z totalitarnym reżimem jest wyłącznie taktyczny i wkrótce przerodzi się w otwarty konflikt.