Rudyard Kipling - biografia autora
Rudyard Kipling to brytyjski pisarz i noblista, który spędził dzieciństwo w Indiach. Jego najsłynniejsze dzieło, czyli „Księga dżungli”, opowiada o losach chłopca wychowanego przez wilki. Biografia autora ukazuje, jak życie w kolonialnym imperium wpłynęło na jego twórczość i poglądy.
Spis treści
Wczesne życie i edukacja
Rudyard Kipling urodził się 30 grudnia 1865 roku w Bombaju. Dzisiaj to miasto nazywa się Mumbaj. Jego ojciec, John Lockwood Kipling, uczył rysunku w miejscowej szkole sztuk pięknych.
Mały Rudyard dorastał wśród indyjskich dźwięków i zapachów. Jego niania mówiła w języku hindiJeden z głównych języków używanych w Indiach.. Chłopiec bawił się z miejscowymi dziećmi i traktował Indie jak swój prawdziwy dom.
Wszystko zmieniło się, gdy skończył sześć lat. Rodzice wysłali go do Anglii, aby zdobył europejskie wykształcenie. Trafił do rodziny zastępczej w Southsea. Czuł się tam bardzo obco i nieszczęśliwie.
Później uczył się w szkole w hrabstwie Devon. Nie był wzorowym uczniem. Zamiast nauki wolał czytać książki i pisać pierwsze wiersze. Anglia nigdy nie stała się mu bliska, bo w sercu wciąż miał Indie.
Debiut i pierwsze dzieła
W 1882 roku siedemnastoletni Kipling wrócił do Indii. Zamieszkał w Lahaurze, mieście leżącym w dzisiejszym Pakistanie. Zaczął pracę jako dziennikarz w lokalnej gazecie.
Redakcja była mała, a pracy bardzo dużo. To właśnie tam młody autor nauczył się pisać zwięźle i konkretnie. Równolegle tworzył krótkie opowiadania i wiersze.
W 1888 roku wydał zbiór „Gadne opowieści z gór”. Książka pokazywała życie w kolonialnych Indiach. Świeży styl zachwycił czytelników. Dwudziestoletni Kipling zyskał sławę w całym anglojęzycznym świecie.
Dojrzałość twórcza
Po kilku latach podróży pisarz osiadł na stałe w Anglii. Pisał wtedy bardzo intensywnie. W tym czasie powstały jego najważniejsze książki.
- „Księga dżungli” (1894) – zbiór opowiadań o Mowglim. Autor czerpał z pamięci o indyjskiej przyrodzie oraz z lokalnych baśni.
- „Druga Księga dżungli” (1895) – kontynuacja losów chłopca. Książka głębiej pokazuje Prawo Dżungli i proces dorastania.
- „Kapitanowie Odważni” (1897) – powieść o rozpieszczonym chłopcu uratowanym przez rybaków. Uczy się on życia przez ciężką pracę.
- „Kim” (1901) – powieść szpiegowska osadzona w Indiach. Główny bohater szuka swojej tożsamości między światem brytyjskim a hinduskim.
- „Tak właśnie było” (1902) – zbiór bajek dla dzieci. Wyjaśniają one na przykład, skąd słoń ma trąbę.
W 1907 roku Kipling otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury. Był pierwszym Brytyjczykiem, którego spotkał ten zaszczyt. Do dziś pozostaje najmłodszym laureatem literackiego Nobla. Miał wtedy zaledwie czterdzieści jeden lat.
Nagroda Nobla to najbardziej prestiżowe wyróżnienie na świecie, przyznawane m.in. za wybitne osiągnięcia literackie.
Kontekst historyczny
Kipling żył w czasach, gdy Wielka Brytania była potężnym imperium kolonialnymPaństwo, które podbiło i kontrolowało inne, słabsze kraje na świecie.. Indie stanowiły jej największą i najbogatszą zdobycz. Nazywano je nawet „klejnotem w koronie”.
Kolonializm to polityka polegająca na podbijaniu innych krajów, aby czerpać z nich zyski i narzucać im własną kulturę.
Pisarz dorastał i pracował w tym systemie. Wyraźnie widać to w jego tekstach. Z jednej strony szczerze podziwiał indyjską kulturę, przyrodę i ludzi.
Z drugiej strony wychowano go w duchu epoki wiktoriańskiejOkres rządów królowej Wiktorii w Wielkiej Brytanii, czas potęgi państwa.. Wierzył, że Brytyjczycy niosą innym narodom cywilizację. To kolonialne spojrzenie sprawia, że dziś jego twórczość bywa oceniana krytycznie.
Prawo Dżungli z „Księgi dżungli” można odczytać jako odbicie ówczesnego porządku społecznego. Silny rządzi, a słabszy musi się podporządkować. Można je jednak rozumieć inaczej. To po prostu zbiór twardych zasad, które chronią całą społeczność.
Spuścizna i znaczenie
Kipling zmarł 18 stycznia 1936 roku w Londynie. Zostawił po sobie kilkanaście zbiorów opowiadań, powieści, wiersze i reportażeGatunek dziennikarski, który opowiada o prawdziwych wydarzeniach i ludziach..
„Księga dżungli” została przetłumaczona na dziesiątki języków. Po polsku ukazała się już w 1895 roku. Od wielu lat jest to jedna z najpopularniejszych lektur w polskich szkołach.
Stworzone przez niego postacie weszły na stałe do popkulturyKultura masowa, czyli filmy, komiksy i książki, które są znane i lubiane przez miliony ludzi.. Mowgli, niedźwiedź Baloo czy tygrys Shere Khan są znani na całym świecie. Historia chłopca z dżungli doczekała się kilkudziesięciu adaptacji filmowych i teatralnych.
Dlaczego twórczość Kiplinga jest wciąż ważna? Pisarz opowiadał o dorastaniu w bardzo uniwersalny sposób. Mowgli ciągle szuka odpowiedzi na pytanie, kim naprawdę jest. Podobne dylematy przeżywa każdy nastolatek, niezależnie od czasów, w których żyje.