Pan Wołodyjowski - charakterystyka bohaterów

Ocena postaci

Według mnie Zagłoba to serce Trylogii. Choć bywa tchórzliwym sarmatąPrzedstawiciel polskiej szlachty, odwołujący się do mitu o pochodzeniu od starożytnego ludu Sarmatów., który woli rozbijać gąsioryDuże, pękate naczynie szklane do przechowywania wina lub wódki. z winem niż walczyć, w kluczowych momentach wykazuje się mądrością i lojalnością. Jego humor rozładowuje największe napięcia. Scena, w której okłada różańcem podglądającego Zosię Nowowiejskiego, krzycząc exorciso teZ łaciny: egzorcyzmuję cię, wypędzam z ciebie złego ducha., to absolutny majstersztyk komediowy.

Wizytówka bohatera: Hesslig-Ketling

• Pochodzący ze Szkocji oficer w służbie polskiej.
• Najlepszy przyjaciel Michała Wołodyjowskiego.
• Mąż Krystyny Drohojowskiej.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Ketling był niezwykle przystojnym mężczyzną. Miał opaloną twarz, smutne błękitne oczy i długie, jasne włosy ucięte nad czołem. Nosił płowy wąs i spiczastą, przyciętą po cudzoziemsku brodę. Ubierał się elegancko – najczęściej w rysi kołpak z piórkiem, makowy żupan i ciemnoczerwony kontusz z pozłacanym pasem.

Portret psychologiczny

Szlachetny i honorowy

Po wojnie otrzymał indygenatUznanie obcego szlachectwa i nadanie cudzoziemcowi praw polskiej szlachty. polski, zrzucił rajtarski koletSkórzany kaftan noszony przez ciężką jazdę (rajtarię) w armiach zachodnioeuropejskich. i w pełni zasymilował się z nową ojczyzną. Został nawet posłem na konwokacjęSejm zwoływany w okresie bezkrólewia w celu przygotowania elekcji nowego władcy.. Z Michałem łączyła go braterska więź – walczyli ramię w ramię w Prusach, na Ukrainie i przeciw Szwedom. Byli nierozłączni jak Kastor i Polluks. Ketling to uosobienie zachodnioeuropejskiego rycerza: subtelny, lojalny i gotowy na najwyższe poświęcenie.

Ocena postaci

Uważam Ketlinga za postać nieco wyidealizowaną, ale bardzo potrzebną w strukturze powieści. Stanowi świetny kontrast dla rubasznego Zagłoby i prostolinijnego Michała. Jego śmierć u boku przyjaciela w ruinach Kamieńca to dowód, że honor i wierność nie znają granic narodowościowych.

Wizytówka bohatera: Krystyna Drohojowska (Krzysia)

• Szlachcianka, w której żyłach płynęła senatorska krewPochodzenie z rodu magnackiego, którego przedstawiciele zasiadali w senacie Rzeczypospolitej..
• Początkowo narzeczona Wołodyjowskiego, ostatecznie żona Ketlinga.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Krzysia wyróżniała się klasyczną, posągową urodą. Miała czarne włosy i brwi, błękitne oczy osłonięte długimi rzęsami oraz delikatne, blade usta. Jej smukła, łabędzia szyja i wiotka kibić nadawały jej arystokratyczny wygląd. Pięknie grała na lutniDawny instrument strunowy, popularny w renesansie i baroku, używany do akompaniamentu. i czarowała śpiewem.

Portret psychologiczny

Rozważna i melancholijna

Była osobą spokojną, czujną i przenikliwą. Zgodziła się na ślub z Michałem z rozsądku i dziewczęcej naiwności. Dopiero spotkanie z Ketlingiem uświadomiło jej, czym jest prawdziwa miłość. Mimo głębokiego uczucia do Szkota, była gotowa zrezygnować ze szczęścia, by nie zranić Wołodyjowskiego. Uratowała ją wspaniałomyślność Michała.

Ocena postaci

W moim odczuciu Krzysia to postać dość bierna. Reprezentuje tradycyjny model szlachcianki – pięknej, ułożonej, ale pozbawionej własnej inicjatywy. Jej wątek miłosny jest ciekawy, jednak w zestawieniu z żywiołową Basią wypada blado i mało wyraziście.

Wizytówka bohatera: Basia Jeziorkowska

• Ukochana żona Michała Wołodyjowskiego.
• Słynny sienkiewiczowski „hajduczek”.
• Kobieta o nietypowych, żołnierskich zainteresowaniach.

Wygląd i cechy zewnętrzne

Basia była drobną, jasnowłosą dziewczyną, różową jak pączek róży. Jej bystre, niespokojne oczy i zawadiacka mina od razu zdradzały niespożytą energię. Często nosiła męski strój, co idealnie pasowało do jej temperamentu i zamiłowania do jazdy konnej oraz szermierki.

Portret psychologiczny

Żywiołowa i odważna

Basia to wulkan energii. Odwagą dorównywała żołnierzom. Nie bała się niczego – z wyjątkiem utraty męża. Była szczera do bólu, mówiła to, co myślała. Kiedy Azja wyznał jej miłość i próbował ją porwać, nie wpadła w panikę. Obezwładniła go, uderzając w twarz, i samotnie uciekła przez dzikie stepy do męża.

Ocena postaci

Moim zdaniem Basia to najciekawsza postać kobieca w Trylogii. Sienkiewicz przełamał w niej schemat mdłej panny z dworku. Jej relacja z Michałem udowadnia, że przeciwieństwa się przyciągają. Choć niektórzy krytycy zarzucali jej zachowanie godne hajdamakówZbrojne grupy chłopów i Kozaków ukraińskich, uczestnicy buntów przeciwko szlachcie., to właśnie jej dynamizm i bezgraniczne oddanie mężowi budzą największą sympatię.

Bohaterowie drugoplanowi i epizodyczni

Antoni Chropowicki – podkomorzyUrzędnik ziemski rozstrzygający spory graniczne, cieszący się dużym szacunkiem szlachty. smoleński, późniejszy wojewoda witebski. Zacny, zgodny i dobry realista.

Snitko – żołnierz herbu Miesiąc Zatajony. Wierny podkomendny Michała, miłośnik humoru Zagłoby. Dobroduszny służbista, który całe życie spędził w wojsku.

Motowidło – dowódca semenówKozacka piechota lub lekka jazda na żołdzie Rzeczypospolitej.. Chudy, flegmatyczny i wysoki Rusin z dwudziestoletnim stażem wojennym.

Zydor Luśnia – wachmistrz dragońskiFormacja wojskowa walcząca pieszo, a przemieszczająca się konno. o płowym wąsie, z pochodzenia Mazur. Znany z okrutnych metod zabijania wroga. To on, mszcząc się za krzywdy, nabił Azję na pal.

Marcin Bogusz – szlachcic wychowany w grozie kozackiej. Pertraktował z Azją, by tatarscy rotmistrzowie wrócili do hetmana lub przeszli do sułtana.

Piętka – czeladnik ze Żmudzi, wierny sługa i przyjaciel Michała.

Halim – dawny sługa Tuhaj-beja, murzaTytuł arystokratyczny u ludów tatarskich i mongolskich, odpowiednik księcia. u Dobrudżan i zaufany człowiek Azji.

Kryczyński – Tatar, pułkownik chorągwi lipkowskiej. Zdradził ojczyznę, przechodząc do ordy dobrudzkiejOdłam Tatarów zamieszkujący Dobrudżę (dzisiejsze pogranicze Rumunii i Bułgarii)., gdzie przeciągał LipkówTatarzy osiedleni na ziemiach Wielkiego Księstwa Litewskiego, służący w polskim wojsku. na stronę pogańską.

Muszalski – wybitny łucznik w oddziale Michała. W młodości ciągnęło go na Dzikie PolaHistoryczna nazwa niezaludnionych stepów nad dolnym Dnieprem, pogranicze polsko-tatarskie.. Wzięty w jasyrNiewola turecka lub tatarska, w którą brano jeńców podczas najazdów., trafił na galeryStatki o napędzie wiosłowym, na których do katorżniczej pracy zmuszano niewolników i skazańców., gdzie został przykuty do swojego dawnego wroga, sąsiada Dydiuka. Wspólne cierpienie pogodziło ich. Uciekli po roztrzaskaniu łodzi kolubrynamiCiężkie działo artyleryjskie o długiej lufie, używane w XVI-XVII wieku. przez Wenecjan.

Nienaszyniec – oddany żołnierz Michała. Jego siostrę Halszkę porwała orda. Próbował ją wykupić w BachczysarajuStolica Chanatu Krymskiego, siedziba chanów tatarskich., ale sprzedano ją do haremuWydzielona część domu muzułmańskiego przeznaczona wyłącznie dla kobiet (żon i nałożnic). Tuhaj-beja. W akcie desperacji porwał małego Azję, by wymienić go na siostrę, ale został napadnięty przez zbójów i stracił dziecko.

Ksiądz Kamiński – proboszcz w Uszycy, dawniej żołnierz. Po znalezieniu zniszczonej fortalicjiNiewielka budowla obronna, ufortyfikowany dwór szlachecki. zabił chłopów i chciał ich powiesić na krzyżu. Doznał wizji, w której Chrystus upomniał go za brak miłosierdzia. Odpokutował winy, zostając duchownym.

Makowiecka – siostra Michała, żona stolnika latyczowskiego. Niska, otyła, mówiła z rusińskim akcentem. Opiekowała się Basią i Krzysią.

Nowowiejski (senior) – ojciec Adama i Ewy. Chciwy i despotyczny. To on znalazł na stepie małego Azję i wychowywał go przez dwadzieścia lat, a potem brutalnie wygnał za romans z córką.

Ewa Nowowiejska – dawna miłość Azji. Po latach zrozumiała, że wciąż go kocha. Jej los jest tragiczny – Azja mści się na jej rodzinie, a brzemienną Ewę sprzedaje w niewolę okrutnemu Adurowiczowi.

Adam Nowowiejski – brat Ewy, narzeczony Zosi Boskiej. Silny, wysoki żołnierz, który w młodości uciekł przed despotycznym ojcem. Po porwaniu Zosi przez Azję zmienia się we wrak człowieka. Żyje tylko dla zemsty. Zabija Azję z pomocą Luśni, a sam ginie w walce.

Zosia Boska – modrooka, ufna narzeczona Adama. Porwana przez Azję, staje się jego niewolnicą. Bita i poniżana, żyje w ciągłym strachu. Ostatecznie zostaje sprzedana na targu w Stambule i trafia do haremu bogatego kupca.

Antoniowa Boska – matka Zosi. Podzieliła los córki, trafiając do tureckiego haremu.

Obraz szlachty polskiej

Obraz polskiej szlachty w powieści nie jest jednoznaczny. Sienkiewicz patrzy na tę grupę krytycznie, obnażając jej wady i ograniczenia. Z jednej strony szlachta to siła, która powstrzymała magnaterięNajwyższa, najbogatsza i najbardziej wpływowa warstwa szlachty w Polsce. przed oddaniem tronu obcokrajowcom. Zagłoba argumentował to w swoim stylu: „Francuzi tak samo w pończochach chodzą jak Szwedzi, więc pewnie i tak samo przysiąg nie dotrzymują”.

Z drugiej strony, szlachta dbała wyłącznie o własne przywileje i zachowanie status quoZ łaciny: obecny, niezmieniony stan rzeczy.. Wybór nieudolnego Michała Wiśniowieckiego był podyktowany strachem przed silną władzą. Sienkiewicz wprost nazywa te tłumy „ciemnymi”, a ich serca „popsutymi”. Zamiast bronić granic, szlachta skłócała się na sejmikach, a państwu groziła wojna domowaKonflikt zbrojny między obywatelami tego samego państwa.. Część z nich była tak skorumpowana, że szła na ugodę z sułtanem.

Pisarz zostawia jednak promyk nadziei. W obliczu ostatecznego zagrożenia, podczas obrony Kamieńca, szlachta potrafiła zjednoczyć się z resztą społeczeństwa. Pracowali fizycznie, ramię w ramię z mieszczanami i chłopami, zapominając o swojej wyższości. Mimo to, ogólna ocena stanu szlacheckiego pozostaje gorzka – to ich krótkowzroczność doprowadziła Rzeczpospolitą na skraj upadku.