Główni bohaterowie - jednostki wobec systemu totalitarnego
George Orwell w swojej najsłynniejszej antyutopii ukazuje zderzenie jednostki z wszechpotężnym aparatem państwowym, który odbiera ludziom podstawowe prawa i kontroluje każdy aspekt ich życia. Główni bohaterowie powieści reprezentują odmienne strategie przetrwania w biurokratycznej machinie terroru. Ich losy stanowią uniwersalne studium psychologii człowieka poddanego ciągłej inwigilacji i presji ideologicznej.
Autor: Katarzyna Banul
Czas czytania: 3 min
Spis treści
System totalitarny Oceanii nie zostawia miejsca na indywidualizm. Obywatele są nieustannie obserwowani, a każda niesubordynacja kończy się ewaporacją. Postawy bohaterów wobec tego opresyjnego świata drastycznie się od siebie różnią.
Winston Smith – z góry skazany na porażkę buntownik
Główny bohater powieści ma trzydzieści dziewięć lat i pracuje jako urzędnik w Ministerstwie PrawdyInstytucja zajmująca się ciągłym fałszowaniem historii i dostosowywaniem przeszłości do bieżącej linii Partii.. Stanowi symbol zwykłego, szarego człowieka, który próbuje zachować resztki człowieczeństwa w konfrontacji ze zniewalającym systemem. Winston uświadamia sobie własną nienawiść do Wielkiego Brata i decyduje się na opór.
Jego bunt przejawia się początkowo w prowadzeniu pamiętnika, a następnie w zakazanym romansie z Julią i próbie nawiązania kontaktu z rewolucyjnym Braterstwem. Działania Smitha od samego początku są ściśle monitorowane przez odpowiednie służby. Mężczyzna wpada w pułapkę, zostaje zdradzony i poddany brutalnemu praniu mózgu. W finale traci resztki ludzkich uczuć, stając się całkowicie posłuszną ofiarą systemu.
Julia – pragmatyczna hipokrytka
Młoda, ciemnowłosa dziewczyna pracuje w Departamencie Literatury, obsługując maszyny piszące powieści. Podobnie jak Winston, Julia nie akceptuje otaczającej ją rzeczywistości, ale kierują nią zupełnie inne pobudki. Nienawidzi Partii przede wszystkim za to, że odbiera jej prawo do zabawy, przyjemności i wolności seksualnej.
Jej sprzeciw ma charakter czysto egoistyczny i sprowadza się do licznych, potajemnych romansów, które nawiązuje od szesnastego roku życia. Aby odwrócić od siebie podejrzenia, dziewczyna kreuje się na idealną obywatelkę. Nosi czerwoną szarfę i aktywnie działa w Młodzieżowej Lidze AntyseksualnejOrtodoksyjna organizacja promująca całkowitą wstrzemięźliwość i traktująca stosunki intymne wyłącznie jako obowiązek wobec Partii.. Jej życiowa dewiza to łamanie zasad w taki sposób, aby nigdy nie dać się złapać. Otwarty bunt rozpoczyna dopiero po poznaniu Winstona, z którym ostatecznie dzieli tragiczny los.
O’Brien – cyniczny architekt terroru
To wysoki rangą urzędnik Partii Wewnętrznej, który początkowo jawi się jako uprzejmy, wysoce kulturalny mężczyzna. W rzeczywistości jest okrutnym i bezwzględnym funkcjonariuszem Policji MyśliTajna służba Oceanii zajmująca się wykrywaniem i karaniem myślozbrodni, czyli wszelkich nieprawomyślnych poglądów.. O’Brien doskonale rozumie mechanizmy rządzące Oceanią i w pełni je akceptuje.
Z pełnym przekonaniem wyznaje zasady Partii, a jednocześnie aktywnie je współtworzy. Daje mu to absolutną przewagę nad resztą społeczeństwa. Jest niezwykle inteligentny, przenikliwy i w pełni świadomy sadystycznego oblicza systemu. To on osobiście nadzoruje tortury Winstona, łamiąc jego psychikę i zmuszając do bezwarunkowej miłości wobec Wielkiego Brata.
Postać O’Briena uosabia czystą żądzę władzy dla samej władzy. W przeciwieństwie do historycznych dyktatur, które często tłumaczyły terror wyższym dobrem lub budową raju na ziemi, O’Brien otwarcie przyznaje Winstonowi, że celem Partii jest wyłącznie zadawanie bólu i absolutna kontrola nad ludzkim umysłem.
Tom Parsons – ślepy fanatyk
Sąsiad Smitha to uosobienie bezmyślnego, idealnego obywatela Oceanii. Parsons jest entuzjastycznym i całkowicie bezkrytycznym wyznawcą obowiązującej ideologii. Angażuje się we wszystkie akcje społeczne i bezgranicznie ufa państwowej propagandzie.
Jego los ukazuje absurd i bezwzględność totalitaryzmu. Parsons trafia do więzienia zadenuncjowany przez własną, siedmioletnią córkę. Dziewczynka podsłuchała, jak ojciec przez sen wypowiada zakazane słowa:
Precz z Wielkim Bratem!
Mężczyzna nie ma jednak pretensji do dziecka. Przeciwnie – jest dumny z czujności córki i cieszy się, że Partia powstrzymała go, zanim zdążył popełnić gorsze przestępstwo.