Charakterystyka bohaterów Siłaczki
Opowiadanie Stefana Żeromskiego przedstawia dwoje młodych ludzi, którzy w młodości wierzyli w te same wartości. Stanisława Bozowska do końca życia poświęcała się edukacji najbiedniejszych, płacąc za to najwyższą cenę. Paweł Obarecki zrezygnował ze swoich marzeń i poddał się wygodnemu życiu w małym miasteczku.
Spis treści
Stanisława Bozowska, czyli tytułowa Siłaczka
Stanisława Bozowska to główna bohaterka noweliKrótki utwór literacki z jedną wyraźną linią akcji i mocnym zakończeniem. Stefana Żeromskiego. Jako młoda dziewczyna marzyła o studiach medycznych. Interesowała się nauką i była wielką darwinistkąZwolenniczka teorii Karola Darwina o ewolucji gatunków..
Brak pieniędzy zmusił ją do zmiany życiowych planów. Zamiast wyjechać na studia, zajęła się edukacją wiejskich dzieci. Realizowała w ten sposób hasło pracy u podstawPozytywistyczne hasło wzywające do edukowania i poprawy życia najbiedniejszych warstw społecznych..
Akcja utworu toczy się w epoce pozytywizmu. Twórcy tego okresu uważali, że obowiązkiem wykształconych ludzi jest darmowa pomoc i edukacja najbiedniejszych chłopów.
Bozowska była emancypantkąKobieta walcząca o równe prawa, dostęp do edukacji i niezależność.. Świadomie zrezygnowała z założenia rodziny i osobistego szczęścia. Całą swoją energię oddała służbie społecznej. Pokonała ją dopiero przedwczesna śmierć.
Mimo trudności Stasia była pogodna, dowcipna i kochała życie. Ludzie wspominali ją z ogromnym szacunkiem jako osobę pełną dobroci. Pisarz celowo skontrastował jej postawę z wygodnym życiem Pawła Obareckiego.
Ofiarna postawa nauczycielki
Tytuł utworu wprost nazywa bohaterkę „siłaczką”. Pokazuje to jej ogromną siłę ducha i niezłomny charakter. Prawdopodobnie jej pierwowzorem była Faustyna Morzycka, prawdziwa działaczka oświatowa.
Stasia bardzo szybko zdobywała wiedzę. Chciała przekazywać ją ludziom z najniższych warstw społecznych. Sama napisała nawet podręcznik do fizyki dla dzieci.
Jej poświęcenie było widać w codziennym życiu. Mieszkała w bardzo skromnych warunkach i często brakowało jej jedzenia. Już w czasach studenckich nie dbała o swój wygląd, co narrator opisuje następująco:
Nie miała więcej nad siedemnaście lat, a wyglądała jak stare pannisko, w basałykuDawne określenie na rodzaj chusty lub szala zarzucanego na ramiona. zarzuconym niedbale na futrzaną czapkę, w kaloszach za dużych trochę na jej małe nogi, w niezgrabnej i niemodnej salopceLuźne, staromodne okrycie wierzchnie noszone przez kobiety.. Niosła zawsze pod pachą jakieś kajety, arkusze zapisane, książki, mapy.
Postawa nauczycielki budziła podziw wśród prostych ludzi. Szanowali ją zarówno studenci, jak i okoliczni chłopi. Przykładem jest mały chłopiec, który w straszną śnieżycę wyruszył po lekarstwo dla umierającej kobiety.
Paweł Obarecki i jego upadek
Paweł Obarecki w czasach studenckich wierzył w te same ideałyNajwyższy cel dążeń, doskonały wzór postępowania. co Stasia. Był młodym, szlachetnym i energicznym człowiekiem. Po przybyciu do miasteczka Obrzydłówek z zapałem zabrał się do pracy.
Uczył chłopów higieny i leczył ich za darmo. Pracował bez snu i odpoczynku. W zamian spotkała go wrogość miejscowej elity.
Miejscowi inteligenci widzieli w nim wroga. Wybijali mu szyby w oknach i rozsiewali plotki o jego kontaktach z siłami nieczystymi. Okoliczna szlachta traktowała go z góry, jak parweniuszaCzłowiek, który szybko dorobił się majątku lub stanowiska, ale nie ma odpowiedniego wychowania..
Z czasem prości ludzie przestali do niego przychodzić. Nie było ich stać na czyste warunki i leki, które zalecał. Obarecki poczuł się bardzo samotny i odrzucony przez środowisko.
Doktor jako uosobienie konformizmu
Z biegiem lat doktor całkowicie zmienił swoje nastawienie. Uległ presji otoczenia i stał się konformistąOsoba, która dla własnej wygody dopasowuje się do poglądów i zachowań większości.. Zrezygnował z bezpłatnego leczenia, aby mieć święty spokój.
Jego życie stało się nudne i przewidywalne. Popadł w rutynę, a jego jedyną rozrywką stały się błahe rozmowy z gospodynią o jedzeniu. Grał w karty i dbał tylko o własny majątek.
Śmierć Stasi na tyfusCiężka choroba zakaźna, która w dawnych czasach często prowadziła do śmierci. tylko na chwilę wstrząsnęła lekarzem. Przez krótki czas czytał poezję i zwolnił młodą gospodynię. Szybko jednak wrócił do swoich starych, wygodnych przyzwyczajeń.
Śmierć panny Stanisławy wywarła wpływ niejaki na usposobienie doktora Pawła. Przez pewien czas czytywał w wolnych chwilach Dantego (...). Stopniowo jednak uspokoił się.
Żeromski pokazuje Obareckiego jako człowieka słabego i osaczonego. Doktor ma świadomość swojej życiowej klęski. Wie, że stał się reflekcjonistąCzłowiek, który spędza dużo czasu na rozmyślaniu i analizowaniu, zamiast działać. i zdradził dawne marzenia, ale nie ma siły tego zmienić.
Mieszkańcy Obrzydłówka
W noweli pojawia się też lokalna elita, ironicznie nazywana przez narratora optymatamiW starożytnym Rzymie stronnictwo bogaczy. Żeromski używa tego słowa ironicznie wobec elity miasteczka.. Należą do niej aptekarz, felczerOsoba bez pełnego wykształcenia medycznego, która dawniej zajmowała się leczeniem chorych., naczelnik poczty, pleban i sędzia.
Zajmują wysokie stanowiska, ale dbają tylko o własne interesy. Nie interesuje ich los biednych mieszkańców. Bez skrupułów bogacą się na krzywdzie innych.
Aptekarz celowo zawyżał ceny leków. Zamiast pomagać, nakładał haracz na chorych. Wolny czas ci panowie spędzali na grze w wintaDawna gra karciana, bardzo popularna na przełomie XIX i XX wieku..
- Półhrabia – okoliczny szlachcic, który całkowicie ignorował doktora. Żeromski nazywa go troglodytąCzłowiek o bardzo niskiej kulturze osobistej, zachowujący się prymitywnie.. Podczas wizyty lekarza siedział w samej kamizelce i jadł szynkę prosto ze stołu.
- Ignacy – uczciwy chłop, który przywiózł Obareckiego do chorej Stasi. Zależało mu na czasie, więc odważnie jechał na skróty przez zaspy.
- Parobczyk – młody chłopak, który wyruszył po lekarstwo dla nauczycielki. Mimo strasznej zamieci i mrozu szedł w podartym kożuszku i kiepskich butach.
Dwie różne drogi życiowe
Losy głównych bohaterów to historia dwóch różnych wyborów. W młodości oboje klepali biedę w Warszawie. Paweł był ubogim studentem, który ukrywał dziury w butach za pomocą tektury.
Stasia miała wtedy siedemnaście lat i uczyła się w gimnazjumW czasach zaborów szkoła średnia, której ukończenie pozwalało na podjęcie studiów.. Udzielała korepetycji i marzyła o wyjeździe do Paryża. Kiedy Paweł się jej oświadczył, odrzuciła jego zaloty, wybierając niezależność.
Ich drogi się rozeszły. Stasia wyjechała do guberni podolskiejDawna jednostka podziału terytorialnego w Imperium Rosyjskim, leżąca na dzisiejszej Ukrainie., a Paweł trafił do Obrzydłówka. Spotkali się ponownie po sześciu latach w tragicznych okolicznościach.
W utworze występuje narrator wszechwiedzący. To dzięki niemu znamy ukryte myśli Pawła Obareckiego i wiemy, jak bardzo wstydził się on swojego wygodnego życia.
Paweł zdradził swoje ideały dla wygody i spokoju. Został zamożnym, ale zgorzkniałym człowiekiem. Jego największym sukcesem było przekonanie kolegów do palenia papierosów przez lufkę.
Stanisława pozostała wierna swoim przekonaniom do samego końca. Zapłaciła za to własnym życiem. Żadne z nich nie zrealizowało w pełni swoich marzeń, ale to Obarecki poniósł największą moralną klęskę.