Opracowanie

Motyw potwora – kto jest prawdziwą bestią?

Opowiadanie Andrzeja Sapkowskiego odwraca tradycyjny schemat baśni, zacierając granicę między ludźmi a potworami. Prawdziwym zagrożeniem nie jest kierująca się instynktem strzyga, lecz zepsucie moralne dworu króla Foltesta. Geralt z Rivii musi zmierzyć się z konsekwencjami ludzkiej nienawiści, chciwości i kazirodztwa, ratując ofiarę cudzych grzechów.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 3 min
Spis treści
  1. Motyw w skrócie
  2. Jak motyw się przejawia?
  3. Funkcja motywu

Motyw w skrócie

W świecie wykreowanym przez Sapkowskiego pojęcie bestii traci swój czarno-biały charakter. StrzygaW słowiańskich wierzeniach demon, w którego po śmierci zamieniał się człowiek mający dwie dusze., choć biologicznie niebezpieczna i przerażająca, okazuje się jedynie bezwolną ofiarą rzuconego uroku. Prawdziwe potwory noszą jedwabne szaty, zasiadają w radach królewskich i podejmują w pełni świadome, okrutne decyzje. Motyw ten zmusza do oceny intencji, a nie wyglądu. Zło fizyczne, reprezentowane przez zmutowane ciało królewny Addy, jest tu tylko echem zła moralnego, którego dopuścili się ludzie z jej otoczenia.

Jak motyw się przejawia?

Ostrit w roli żywej przynęty

Wielmoża Ostrit pałał obsesyjną miłością do siostry króla. Odrzucenie pchnęło go do wypowiedzenia słów klątwy, która skazała nienarodzone dziecko na los krwiożerczej bestii. Mężczyzna nie posiada kłów ani pazurów, ale to jego zawiść uruchomiła spiralę śmierci w WyzimieStolica Temerii, miasto zbudowane na jeziorze, główne miejsce akcji opowiadania.. Geralt bez wahania wykorzystuje zdrajcę jako przynętę, by wywabić strzygę z sarkofaguZdobiona trumna, najczęściej kamienna, w której chowano władców lub dostojników.. Wiedźmin pozwala, aby winowajca poniósł ostateczne konsekwencje swojego czynu, pokazując, kto w tej sytuacji zasługuje na miano potwora.

Starcie w królewskiej krypcie

Kulminacyjna walka w podziemiach zamku obnaża prawdziwą naturę wiedźmińskiego fachu. Zmutowana dziewczynka atakuje z morderczą furią, raniąc Geralta w szyję. Zamiast jednak użyć srebrnego miecza i zabić napastniczkę, łowca potworów chowa broń i skupia się wyłącznie na obronie. Przyjmuje ciosy i ryzykuje własne życie, by dotrwać do świtu. Ta scena udowadnia, że z pozoru bezduszny mutantOsoba poddana magicznym i alchemicznym przemianom, zyskująca nadludzkie zdolności kosztem utraty części człowieczeństwa. potrafi dostrzec w zdezorientowanej bestii przerażone dziecko, które potrzebuje ratunku, a nie egzekucji.

Kazirodczy sekret Foltesta

Źródłem całej tragedii jest sam władca TemeriiJedno z najpotężniejszych Królestw Północy w uniwersum Sapkowskiego, rządzone przez króla Foltesta.. Foltest wdał się w kazirodczy romans z własną siostrą, łamiąc podstawowe tabuGłęboko zakorzeniony zakaz kulturowy lub religijny, którego złamanie budzi powszechne potępienie. społeczne. Kiedy zleca odczarowanie córki, traktuje sprawę chłodno, dbając przede wszystkim o wizerunek korony i polityczny spokój. Król, który z urzędu powinien gwarantować bezpieczeństwo poddanym, stał się pierwotną przyczyną ich cierpienia. Jego moralne zepsucie wykreowało potwora, z którym teraz muszą walczyć inni.

Funkcja motywu

Sapkowski całkowicie demontuje klasyczny podział na szlachetnych rycerzy i złe smoki. Opowiadanie zmusza do refleksji nad naturą odpowiedzialności i sprawstwa. WiedźminPłatny zabójca potworów, szkolony od dziecka w walce i posługiwaniu się prostą magią (Znakami). funkcjonuje tu jako swoisty wykrywacz kłamstw – chłodny analityk, który widzi więcej niż przerażeni mieszczanie czy wyrachowani dworzanie.

Dobrze wiedzieć
Opowiadanie „Wiedźmin” z 1986 roku to literacki debiut Andrzeja Sapkowskiego, napisany na konkurs miesięcznika „Fantastyka”. Tekst zajął trzecie miejsce, ale zapoczątkował jeden z najważniejszych cykli w polskiej literaturze fantasy.
Ludzie lubią wymyślać potwory i potworności. Sami wydają się sobie wtedy mniej potworni.

Powyższa myśl, przewijająca się przez całą twórczość autora, idealnie podsumowuje funkcję tego motywu. Obnaża on mechanizmy społecznego wykluczenia i hipokryzji. Ludzie najgłośniej domagający się śmierci strzygi sami mają krew na rękach. Prawdziwa bestialskość ukrywa się pod maską normalności, w pałacowych komnatach i politycznych intrygach. Najprostsze rozwiązania, polegające na brutalnej eliminacji problemu, okazują się fałszywe. Zło rzadko przyjmuje postać śliniącego się potwora – znacznie częściej rodzi się z ludzkiej słabości, pychy i braku empatii.

Wiedźmin – Andrzej Sapkowski · 11 kroków do poznania lektury