Kazimierz Wierzyński - bohaterowie
Twórczość Kazimierza Wierzyńskiego to zapis dramatycznej ewolucji od młodzieńczej euforii po gorycz wygnania. W jego wierszach pojawiają się zarówno witalistyczni sportowcy i beztroscy poeci, jak i tragiczni emigranci pozbawieni ojczyzny. Zestawienie tych postaci ukazuje nie tylko biografię samego autora, ale też losy całego polskiego społeczeństwa w XX wieku.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 5 min
Spis treści
Podmiot liryczny
Najważniejszą postacią przewijającą się przez całą twórczość Wierzyńskiego jest on sam. W młodzieńczych wierszach z tomu Wiosna i wino to euforyczny witalistaNurt afirmujący życie, energię biologiczną i radość z samego faktu istnienia., który chłonie świat pełnymi garściami. Buntuje się przeciwko pesymizmowi poprzedniej epoki. Po wybuchu II wojny światowej i przymusowej emigracji ten głos radykalnie zmienia ton. Staje się głosem wygnańca. Traci ojczyznę, dom i wspólnotę.
W późniejszych tomach podmiot liryczny dźwiga ciężar tułaczki. Przechowuje polskość w pamięci i słowie, gdy fizyczny kontakt z krajem jest niemożliwy. W wierszu Kufer redukuje całe swoje życie do zawartości jednego bagażu. Ta metafora oddaje dramat człowieka pozbawionego korzeni. Z kolei w Ojczyźnie chochołów patrzy na Polskę z oddalenia, formułując gorzką diagnozę społeczną. Wierzyński nigdy nie pozostaje chłodnym obserwatorem. Angażuje się emocjonalnie, oskarża, opłakuje i afirmuje.
Rozwiń: Twórczość Wierzyńskiego (czas czytania: 0 min)Atleta
W tomie Laur olimpijski z 1927 roku centralną figurą jest atleta rywalizujący na igrzyskach. Nie jest to konkretna osoba, lecz uogólniony obraz człowieka w szczytowej formie fizycznej. Sportowiec uosabia antyczny ideał kalokagatiiStarożytny grecki ideał harmonijnego łączenia doskonałości fizycznej z pięknem duchowym i moralnym., przeniesiony w realia XX wieku. W Defiladzie atletów zawodnicy maszerują jak starożytni bogowie. Ich ciała są doskonałe i pełne energii.
Za tom poezji "Laur olimpijski" Kazimierz Wierzyński zdobył złoty medal w Konkursie Sztuki i Literatury na IX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie w 1928 roku.
Poety nie interesuje psychologia tej postaci. Skupia się na atletycznym ciele jako symbolu młodości i triumfu nad ludzkimi ograniczeniami. Atleta programowo przeciwstawia się dekadentowiPostawa schyłkowa z końca XIX wieku, charakteryzująca się pesymizmem, niewiarą w sens życia i poczuciem bezsilności. z końca XIX wieku. Jego chwała jest jednak ulotna. Zwycięstwo olimpijskie trwa zaledwie moment, a zadaniem poezji jest je uwiecznić.
Rozwiń: Defilada atletów - analiza i interpretacja (czas czytania: 3 min)Młody poeta
W najwcześniejszych wierszach pojawia się figura roześmianego poety, który odrzuca powagę i filozoficzny pesymizm. To bohater utworu Zielono mam w głowie. Jest lekkomyślny, pełen energii i zakochany w zmysłowym świecie. Nie szuka głębszego sensu istnienia. Samo życie stanowi dla niego wystarczające uzasadnienie radości.
Ta postać to programowe zaprzeczenie młodopolskiego artysty-cierpiętnika. Zamiast dekadencji wybiera biologiczny optymizm. Młody poeta Wierzyńskiego bywa prowokacyjny, a jego beztroska ma charakter manifestu. Z perspektywy późniejszej twórczości ta figura nabiera nostalgicznego wymiaru. Staje się wspomnieniem utraconego świata sprzed historycznej katastrofy.
Rozwiń: Zielono mam w głowie - analiza i interpretacja (czas czytania: 3 min)Emigrant
W powojennej twórczości emigrant wyrasta na postać pierwszoplanową i alter egoDrugie "ja" autora; postać literacka, z którą twórca silnie się utożsamia i przez którą wyraża własne poglądy. samego poety. To człowiek, który opuścił Polskę i ma świadomość, że powrót jest niemożliwy. Początkowo z powodu komunistycznej władzy, później przez upływ czasu i postępujące oderwanie od ojczyzny. W wierszu Kufer emigrant zamyka całe swoje życie w jednej walizce. Dokumenty, fotografie i rękopisy stają się jedyną namiastką tożsamości.
Bohater ten nie jest jednak wyłącznie ofiarą historii. Świadomie przechowuje polskość na uchodźstwiePrzymusowe opuszczenie kraju z powodów politycznych, w przypadku polskich twórców po II wojnie światowej oznaczało brak możliwości powrotu do PRL., traktując pisanie jako formę oporu wobec zapomnienia. Czuje winę wobec tych, którzy zostali w kraju. Tęskni za krajobrazami, których już nigdy nie zobaczy. Jego dramat jest podwójny: pozostaje obcy tam, gdzie mieszka, i staje się coraz bardziej obcy tam, skąd pochodzi.
Rozwiń: Kufer - analiza i interpretacja (czas czytania: 0 min)Zbiorowy bohater
W wierszu Ojczyzna chochołów głównym bohaterem jest całe polskie społeczeństwo epoki PRL. Zostało ono ukazane przez pryzmat twórczości Stanisława Wyspiańskiego jako zbiorowość uwięziona w marazmie. Nie potrafi się przebudzić. ChochołSłomiana osłona na krzew róży; w literaturze polskiej (od "Wesela" Wyspiańskiego) symbol uśpienia narodu, marazmu, ale też ukrytego życia. jako symbol bierności i samozadowolenia wraca tu w formie współczesnej diagnozy.
Wierzyński nie wskazuje konkretnych winnych. Oskarża zbiorową bezwolność. Ta zbiorowa postać jest dla niego bolesna. To jego własna wspólnota, którą kocha, a której jednocześnie nie potrafi pojąć.
Rozwiń: Ojczyzna chochołów - analiza i interpretacja (czas czytania: 2 min)Chopin
W zbiorze Czarny polonez z 1968 roku Fryderyk Chopin staje się pełnoprawnym bohaterem lirycznym. To kompozytor, który sam przeżył emigrację i tworzył polskość z dala od ojczyzny. Wierzyński widzi w nim swojego duchowego poprzednika i patrona. Obaj opuścili kraj i zamienili tęsknotę w sztukę.
Fascynacja Wierzyńskiego kompozytorem wykraczała poza poezję. W 1953 roku poeta wydał w Nowym Jorku obszerną, zbeletryzowaną biografię zatytułowaną "Życie Chopina", która zyskała dużą popularność na emigracji.
Chopin udowadnia poecie, że można zachować narodową tożsamość na wygnaniu. Twórczość staje się formą powrotu, który w rzeczywistości jest niemożliwy. To bohater tragiczny, ale niepokonany. Jego muzyka przetrwała twórcę i przeżyła zaboryOkres w historii Polski (1795–1918), kiedy terytorium państwa zostało podzielone między Rosję, Prusy i Austrię..