Teatr absurdu (antyteatr) – cechy gatunkowe na przykładzie dramatu

Czym jest teatr absurdu?

Kiedy w 1953 roku paryski Théâtre de BabyloneAwangardowy teatr w Paryżu, znany z wystawiania nowatorskich sztuk w połowie XX wieku. wystawił po raz pierwszy sztukę Becketta, część widzów opuściła salę przed końcem. Reszta siedziała w milczeniu. Żadnej fabuły, żadnego rozwiązania, żadnego Godota. I właśnie o to chodziło.

Termin spopularyzował krytyk Martin Esslin w książce z 1961 roku. Zgrupował pod tą nazwą dramaturgów – Becketta, Ionesco, Geneta, Adamova – którzy zerwali z teatrem iluzjiKonwencja teatralna, w której scena ma idealnie naśladować rzeczywistość, a widzowie są „podglądaczami” przez czwartą ścianę.. Absurd w sensie filozoficznym, przejętym z egzystencjalizmuKierunek filozoficzny zakładający, że człowiek jest wolny, ale samotny w świecie pozbawionym wyższego sensu. Alberta Camusa, oznacza przepaść między ludzką potrzebą sensu a milczeniem świata.

Teatr absurdu nie opowiada o tym zjawisku. On je pokazuje. Forma dramatu staje się treścią. Sztuka niszczy własne fundamenty: akcję, postaci, język i czas. Z tego powodu kierunek ten nazywa się często antyteatrem.

Brak tradycyjnej akcji – dramat, w którym nic się nie dzieje

Klasyczny dramat opiera się na konflikcie prowadzącym do rozwiązania. Vladimir i Estragon nie mają celu, planu ani antagonistyPostać będąca głównym przeciwnikiem bohatera, napędzająca konflikt w tradycyjnym utworze. do pokonania. Po prostu czekają. Czekanie nie jest tu wstępem do wydarzeń, ale jedyną czynnością.

Akt pierwszy i drugi są niemal identyczne. Pozzo i Lucky przychodzą i odchodzą. Chłopiec przynosi wiadomość, że Godot nie przyjdzie dziś, ale pojawi się jutro. Bohaterowie rozważają samobójstwo, po czym rezygnują. Zasypiają i budzą się. Nic się nie zmienia.

„Nic się nie dzieje, nikt nie przychodzi, nikt nie odchodzi, to straszne.”

Ta kwestia Estragona to autotematyczna recenzja sztuki. Beckett celowo wbudował w dialog świadomość własnej formy, obnażając mechanizmy teatralne przed widzem.

Kolisty czas – pułapka bez wyjścia

Czas w dramacie tradycyjnym jest linearny. Przeszłość prowadzi do teraźniejszości, a ta do przyszłości. W „Czekając na Godota” czas się zapętla. Akt drugi powtarza pierwszy z drobnymi, złowróżbnymi zmianami. Drzewo zyskuje kilka liści. Pozzo ślepnie, a Lucky traci głos. Vladimir i Estragon nie pamiętają jednak, że byli tu wcześniej.

Brak pamięci pozbawia bohaterów tożsamości opartej na ciągłości. Nie wiedzą, kim byli wczoraj, więc nie wiedzą, kim są dziś. Każdy dzień jest jednocześnie pierwszym i ostatnim. Rozmowy Didiego i Goga kręcą się w kółko, zaczynając od nowa, gdy tylko wyczerpią poprzedni temat.

Dekonstrukcja języka

Teatr realistyczny zakłada, że bohaterowie komunikują się za pomocą słów. U Becketta język przede wszystkim nie komunikuje. Dialogi Vladimira i Estragona są rytmicznie powtarzalne, urwane i często sprowadzają się do wymiany jednosylabowych odpowiedzi. Słowa nie opisują rzeczywistości, lecz wypełniają nieznośną ciszę.

„– Co robimy?
– Czekamy na Godota.
– Ach tak.”

Szczytowym momentem dekonstrukcjiRozbicie tradycyjnej formy lub pojęcia na części pierwsze, aby ukazać ich sztuczność lub brak spójności. języka jest monolog Lucky'ego. To jedyna długa, ciągła wypowiedź w całej sztuce. Potok słów z pozoru naśladuje akademicki wykład, lecz całkowicie się rozpada. Zdania urywają się w połowie, wątki powracają bez sensu, a logika ustępuje miejsca obsesyjnemu powtarzaniu fraz. Język staje się parodią myśli.

Rezygnacja z realizmu – przestrzeń jako metafora

DidaskaliaTekst poboczny w dramacie, wskazówki autora dotyczące wyglądu sceny, rekwizytów czy zachowania postaci. w „Czekając na Godota” są skrajnie oszczędne: „Droga na wsi. Drzewo. Wieczór”. Brakuje dekoracji sugerujących konkretne miejsce i czas oraz kostiumów charakteryzujących środowisko społeczne postaci. Sceneria jest celowo pusta.

Drzewo bez liści, które w akcie drugim wypuszcza pąki, symbolizuje czas, nadzieję lub ironię. Droga nie prowadzi nigdzie. Bohaterowie rozważają odejście w każdym akcie i nigdy nie ruszają się z miejsca. Przestrzeń to pułapka bez zamków, w której trzyma ich wyłącznie narzucone sobie czekanie.

Postacie są całkowicie odrealnione. Vladimir i Estragon mają rysy klownów z commedia dell'arteWłoska komedia ludowa z XVI wieku, oparta na improwizacji i stałych, przerysowanych typach postaci.: noszą meloniki, za duże buty i wykonują fizyczne gagi. Pozzo to groteskowy tyran z liną. Lucky, zmuszany do myślenia i tańczenia na komendę, jest żywym uosobieniem upodlenia. Te przerysowane figury burzą złudzenie obcowania z prawdziwymi ludźmi, zmuszając widza do refleksji nad ich symbolicznym znaczeniem.

Antyteatr jako diagnoza

Beckett pisał sztukę po francusku w latach 1948–1949, tuż po II wojnie światowej i Holokauście. Kontekst historyczny tłumaczy, dlaczego destrukcyjna forma była wówczas jedyną uczciwą odpowiedzią na rzeczywistość. Teatr absurdu zakłada, że odpowiedzi nie ma. Pozostaje tylko pytanie i cisza.

Dzieło Becketta można interpretować jako traktat o kondycji człowieka, alegorięMotyw lub postać w dziele sztuki, która poza znaczeniem dosłownym ma jedno, z góry ustalone znaczenie ukryte. powojennego nihilizmuPostawa odrzucająca wszelkie powszechnie uznawane wartości, normy i autorytety. lub komentarz do religijnego czekania na zbawienie. Otwartość na sprzeczne interpretacje to główny program tej sztuki.