Don Kichot z Manczy - charakterystyka
Tytułowy bohater powieści Miguela de Cervantesa to ubogi hiszpański szlachcic, który pod wpływem nałogowego czytania romansów rycerskich traci kontakt z rzeczywistością. Mężczyzna wyrusza w świat na chudej szkapie, by jako wędrowny rycerz bronić uciśnionych i walczyć ze złem. Jego postać łączy w sobie komizm, głęboki idealizm oraz tragiczne zderzenie szlachetnych intencji z brutalnymi realiami epoki.
Autor: Dorota Blednicka
Czas czytania: 3 min
Spis treści
Zubożały szlachcic z prowincji
Alonso Quijano to mężczyzna około pięćdziesięcioletni. Jest bardzo wysoki, silny, ale chudy i kościsty. Ma pociągłą, niezbyt urodziwą twarz. Należy do drobnej, zubożałej szlachty hiszpańskiej, czyli hidalgoPrzedstawiciel niższej szlachty hiszpańskiej, często zubożałej, ale cieszącej się przywilejami stanowymi.. Jego cały majątek to niewielkie gospodarstwo, chuda szkapa, chart myśliwski oraz stara, zardzewiała zbroja po przodkach.
Mieszka z gospodynią, siostrzenicą i pachołkiem. Sąsiedzi znają go pod nazwiskiem Kichada, Kesana lub Kichona. W dni powszednie nosi prostą świtkę z samodziału. Na święta zakłada lepszy kaftan, aksamitne spodnie i sandały. Wstaje wcześnie rano, uwielbia polowania. Przez większość roku nie ma jednak żadnych konkretnych zajęć.
Narodziny Rycerza Posępnego Oblicza
Każdą wolną chwilę szlachcic poświęca na czytanie romansów rycerskichŚredniowieczny gatunek epicki opowiadający o niezwykłych przygodach, miłości i heroicznych czynach wyidealizowanych rycerzy.. Nałóg ten całkowicie mąci mu w głowie. Pod wpływem lektur postanawia zostać błędnym rycerzem. Przybiera dumnie brzmiące imię Don Kichota z Manczy. Swoją wysłużoną szkapę nazywa Rosynantem.
Zgodnie ze średniowiecznym kodeksem potrzebuje damy serca. Wybiera zwykłą wieśniaczkę, Aldonsę Lorenso. W jego wyobraźni staje się ona szlachetną Dulcyneą z Toboso. Wkrótce wyrusza w świat w poszukiwaniu przygód i sławy. Z czasem jego giermek, prosty chłop Sanczo Pansa, nadaje mu przydomek Rycerza Posępnego Oblicza.
Zderzenie ideałów z brutalnym światem
Pospolity szlachcic zmienia się w człowieka czynu. Chce walczyć przeciwko niesprawiedliwości i bronić pokrzywdzonych. Z wyglądu jest komiczny, a otoczenie bierze go za szaleńca. Mimo to wykazuje się ogromną cierpliwością w dążeniu do celu. Jest wytrzymały na ból, ufny i naiwny. Zawsze kieruje się szlachetnymi pobudkami. Kolejne, często brutalne porażki wcale nie osłabiają jego zapału.
Od imienia bohatera Cervantesa pochodzi pojęcie donkiszoterii. Oznacza ono postawę życiową charakteryzującą się brakiem trzeźwego osądu rzeczywistości, naiwnym idealizmem oraz podejmowaniem beznadziejnej walki w obronie z góry skazanych na porażkę, choć szlachetnych spraw (tzw. walka z wiatrakami).
Z natury łagodny i serdeczny, wpada w furię, gdy ktoś kwestionuje jego rycerskie ideały. Rzuca się wtedy do walki, zupełnie ignorując przewagę liczebną wroga. Jest szczególnie wrażliwy na krzywdę słabszych, a za okazaną pomoc potrafi szczerze dziękować.
Szaleniec czy mędrzec?
Don Kichot uważa się za najdzielniejszego wojownika na świecie. Swoją misję traktuje śmiertelnie poważnie. Naśladuje bohaterów dawnych opowieści, przybiera teatralne pozycje i używa sztucznego, kwiecistego języka. Żyje na granicy iluzji i megalomanii. Wyolbrzymia swoje czyny, wierzy w magię, złe uroki i czarnoksiężników.
Jednak ten ekscentryczny dziwak potrafi zaskoczyć otoczenie. Kiedy rozmowa nie dotyczy rycerstwa, Don Kichot imponuje mądrością i rozwagą. Myśli logicznie, udziela praktycznych rad i głosi głębokie ideały humanistycznePrąd umysłowy renesansu stawiający w centrum zainteresowania człowieka, jego godność, rozum i wolność.. Niestety, ślepa wiara w przestarzałe zasady czyni go niezrozumiałym dla innych. Jego heroiczne czyny zazwyczaj przynoszą więcej szkody niż pożytku.
Bohater z Manczy budzi śmiech, ale i szczerą sympatię. Jest postacią tragiczną w swoim komizmie. W literaturze pozostaje uniwersalnym symbolem idealizmu, buntu przeciwko szarej codzienności i szaleństwa, które ma w sobie ukrytą metodę.