Dzieje Tristana i Izoldy — streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Tristan, siostrzeniec króla KornwaliiHistoryczna kraina w południowo-zachodniej Anglii, miejsce akcji wielu legend arturiańskich., Marka, zakochuje się z wzajemnością w Izoldzie Jasnowłosej, narzeczonej swojego wuja. Ich uczucie nie jest jednak wynikiem wolnego wyboru – rodzi się pod wpływem przypadkowo wypitego miłosnego napoju, który wiąże ich dusze na wieki. Zmuszeni do ukrywania swojej relacji, kochankowie przeżywają serię dramatycznych zdarzeń: potajemne spotkania w zamkowym sadzie, oskarżenia o zdradę, ucieczkę i życie w leśnej głuszy. Mimo prób rozstania i powrotu do normalnego życia, fatumW mitologii i literaturze nieodwracalna, z góry narzucona przez bogów lub los wola, determinująca bieg wydarzeń. wciąż ich ze sobą splata. Ostatecznie Tristan, wygnany z kraju, zostaje śmiertelnie ranny. W ostatniej nadziei posyła po ukochaną, umawiając się na znak kolorem żagla. Jego zazdrosna żona, Izolda o Białych Dłoniach, okłamuje go, że statek płynie pod czarnym żaglem. Tristan umiera w przekonaniu, że został odrzucony. Izolda Jasnowłosa, przybywszy za późno, pada martwa z żalu na jego ciele, a ich miłość znajduje spełnienie dopiero po śmierci.

Streszczenie szczegółowe

Narodziny w smutku

Opowieść rozpoczyna się zwrotem narratoraOsoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze literackim. W tym przypadku zwraca się bezpośrednio do słuchaczy, co jest typowe dla opowieści ustnychnawiązanie do tradycji ustnej. do słuchaczy, zapowiadając historię o wielkiej miłości i śmiercimotyw tragicznej miłości. Akcja przenosi się na dwór króla Marka, władcy Kornwalii. Jego szwagier, Riwalen, król LoniiLegendarna kraina, często utożsamiana z Lothian w Szkocji lub rejonem Léon w Bretanii., ginie w walce z diukiem Morganem. Na wieść o tym jego żona, a siostra Marka, Blancheflor, umiera z żalu tuż po urodzeniu syna. Przed śmiercią nadaje mu imię Tristan, co po łacinie (tristisŁaciński przymiotnik oznaczający „smutny”, „żałosny”. Imię Tristana od początku naznaczone jest cierpieniem.) znaczy „smutny”.

Osieroconego chłopca przygarnia wierny marszałekWysoki urzędnik dworski i dowódca wojskowy w średniowieczu. Rohałt Dzierżący Słowo. Aby chronić go przed mściwym Morganem, wychowuje go jako własnego syna. Opiekę nad edukacją Tristana przejmuje mądry nauczyciel Gorwenal. Uczy go nie tylko władania bronią, łowiectwa czy gry na harfie, ale przede wszystkim wpaja mu rycerskie wartości: wierność, odwagę i nienawiść do kłamstwamotyw rycerskości.

Pewnego dnia norwescy kupcy, zachwyceni urodą i talentem młodzieńca, porywają go na statek. Gwałtowna burza zmusza ich jednak do wypuszczenia chłopca, którego uznają za przyczynę gniewu morza. Tristan ląduje na nieznanym brzegu – w Kornwalii. Tam spotyka myśliwych z dworu króla Marka i imponuje im swoją wiedzą o sztuce łowieckiej. Zaproszony na zamek w TyntagieluLegendarny zamek na wybrzeżu Kornwalii, uważany za miejsce narodzin króla Artura i siedzibę królów Kornwalii., szybko zdobywa sympatię władcy, nie wiedząc, że jest jego wujem. Po trzech latach na dwór przybywa Rohałt i wyjawia prawdę o pochodzeniu Tristana. Młodzieniec mści się na diuku Morganie, odzyskuje ziemie ojca, po czym wraca do Kornwalii, by służyć królowi Markowi jako jego wierny lennikW systemie feudalnym osoba oddająca się pod opiekę seniora w zamian za ziemię (lenno)nawiązanie do systemu feudalnego. Był zobowiązany do wierności i służby wojskowej..

Pojedynek z Morhołtem

W Kornwalii panuje żałoba. Król IrlandiiWyspa na Oceanie Atlantyckim, w legendzie przedstawiana jako potężne królestwo i wróg Kornwalii. żąda okrutnego haraczuDanina składana przez jednego władcę drugiemu jako oznaka poddaństwa lub w celu uniknięcia najazdu.: trzystu chłopców i trzystu dziewcząt. Egzekutorem daniny jest Morhołt, brat irlandzkiej królowej, olbrzym i niepokonany wojownik. Rzuca on wyzwanie kornwalijskim rycerzom – jeśli któryś go pokona, haracz zostanie zniesiony. Nikt nie ma odwagi stanąć do walki. Nikt oprócz Tristana.

Mimo protestów króla Marka i baronówW średniowiecznej Europie tytuł arystokratyczny, oznaczający możnowładcę, bezpośredniego wasala króla., Tristan staje do pojedynku i zabija Morhołta. W czaszce olbrzyma utkwił jednak odłamek miecza Tristana.symbol zemsty Ciało pokonanego wraca do Irlandii, gdzie jego siostrzenica, Izolda Jasnowłosa, znajduje fragment ostrza. Chowa go niczym relikwięPrzedmiot związany z osobą świętą lub ważnym wydarzeniem, otaczany czcią religijną. Tu: symbol zemsty., poprzysięgając zemstę zabójcy wuja.

Zwycięstwo ma jednak wysoką cenę. Ostrze Morhołta było zatrute i rana Tristana nie chce się goić. Cierpiący rycerz prosi, by umieszczono go w łodzi bez wioseł i żagli, zdając się na los. Fale niosą go wprost do wybrzeży Irlandii. Tam znajduje go Izolda Jasnowłosa, słynąca z umiejętności leczenia. Nie rozpoznaje w nim zabójcy wuja i ratuje mu życie. Gdy tylko Tristan odzyskuje siły, ucieka z powrotem do Kornwalii.

Właścicielka złotego włosa

Na dworze króla Marka czterej zawistni baronowieW średniowiecznej Europie tytuł arystokratyczny, oznaczający możnowładcę, bezpośredniego wasala króla. – Andret, Gwenelon, Gondolin i Denoalen – obawiają się, że bezdzietny król uczyni Tristana swoim następcą. Nalegają, by się ożenił. Marek, chcąc ich zbyć, obiecuje, że poślubi jedynie właścicielkę złotego włosa, który do jego komnaty przyniosły jaskółki. Tristan rozpoznaje w nim włos Izoldy Jasnowłosej i obiecuje wujowi, że sprowadzi mu ją na żonę.

Podając się za kupca, Tristan płynie do Irlandii. Dowiaduje się, że kraj pustoszy smok, a król obiecał rękę córki temu, kto go pokona. Tristan zabija bestię, wycina jej język jako dowód, ale jad potwora sprawia, że pada nieprzytomny. Tchórzliwy rycerz Aguyngurrean Rudy znajduje martwego smoka, odcina mu głowę i ogłasza się zwycięzcą, żądając ręki Izoldy.

Królewna nie wierzy w jego opowieści. Wraz ze służącą Brangien udaje się do legowiska smoka, gdzie znajduje rannego Tristana. Podczas pielęgnacji odkrywa wyszczerbienie w jego mieczu. Przykłada do niego odłamek z czaszki Morhołta i wszystko staje się jasne – ma przed sobą mordercę wuja. Chce go zabić, ale Tristan tłumaczy, że pojedynek był uczciwy, a on sam przybył, by zdobyć ją dla króla Marka. Ostatecznie Tristan demaskuje oszustwo Aguyngurreana, a król Irlandii godzi się na ślub córki z królem Kornwalii.

Napój miłosny

Matka Izoldy, królowa Irlandii, przygotowuje magiczny napój. Przekazuje go Brangien z poleceniem, by podała go Izoldzie i królowi Markowi w noc poślubną. Każdy, kto go wypije, zakocha się w sobie miłością wieczną i niepokonanąmotyw fatum.

Podczas morskiej podróży do Kornwalii, w upalny dzień, Tristan i Izolda przez pomyłkę sięgają po flakon z miłosnym napojem. Wypijają go do dna. W jednej chwili rodzi się między nimi uczucie tak potężne, że nie są w stanie mu się oprzeć. Wiedzą, że zdradzają króla Marka, ale siła eliksiru jest absolutna. Jeszcze tej samej nocy na statku zostają kochankami.

Brangien w łożu króla

Król Marek z radością wita przyszłą żonę. Aby ukryć fakt, że Izolda nie jest już dziewicą i ocalić ją przed karą śmierci, wierna Brangien poświęca się i zajmuje jej miejsce w królewskiej sypialni podczas nocy poślubnej. Dzięki temu zdrada pozostaje tajemnicą.

Izolda, dręczona strachem przed zdemaskowaniem, zaczyna podejrzewać, że Brangien może ją zdradzić. W ataku paniki rozkazuje niewolnikom, by zabili służącą w lesie. Ci jednak, poruszeni jej niewinnością, litują się nad nią i tylko przywiązują do drzewa. Gdy Izolda dowiaduje się, że ostatnie słowa Brangien świadczyły o jej lojalności, wpada w rozpacz. Niewolnicy wyznają, że służąca żyje. Obie kobiety padają sobie w ramiona, wybaczając sobie nawzajem.

Spotkania pod wielką sosną

Mimo zagrożenia, Tristan i Izolda nie potrafią bez siebie żyć. Spotykają się potajemnie w zamkowym sadzie, pod wielką sosną. Sygnałem do spotkania są strugane przez Tristana kawałki kory, które puszcza strumieniem płynącym do komnat królowej. Ich schadzki nie uchodzą jednak uwadze czterech zawistnych baronów. Z pomocą przychodzi im karzeł Frocyn, znający się na magii.

Frocyn radzi królowi, by ukrył się w gałęziach sosny i na własne oczy zobaczył zdradę. Kochankowie w porę zauważają jednak cień króla odbijający się w sadzawce. Zaczynają prowadzić głośną, udawaną rozmowę. Izolda skarży się, że Tristan próbuje zdobyć jej względy, a on prosi ją o wstawiennictwo u króla. Marek, przekonany o ich niewinności, przeprasza siostrzeńca i ponownie przyjmuje go na dwór.

Pułapka z mąki

Baronowie nie dają za wygraną. Ponownie namawiają króla, by skorzystał z pomocy Frocyna. Karzeł wymyśla kolejny podstęp. Radzi, by Marek wysłał Tristana z pilną misją do króla Artura, informując go o tym tuż przed snem. Frocyn jest pewien, że Tristan będzie chciał pożegnać się z Izoldą. Aby zdobyć dowód, ro rozsypuje mąkę między łożem Tristana a sypialnią królowejsymbol pułapki.

Tristan dostrzega pułapkę. Postanawia przeskoczyć zdradziecki pas mąki. Niestety, niedawno odniesiona na polowaniu rana w nodze otwiera się i krew plami pościel króla. Zdemaskowani kochankowie zostają schwytani. Wściekły król Marek skazuje oboje na śmierć na stosie, bez sądu.

Skok z kaplicy i las moreński

W drodze na miejsce egzekucji Tristan prosi strażników o możliwość ostatniej modlitwy w kaplicy na skraju klifu. Wykorzystuje tę chwilę, by wyskoczyć przez okno i rzucić się w morze. Cudem unika śmierci. W tym samym czasie Izolda jest prowadzona na stos. Na jej widok tłum trędowatychOsoby chore na trąd, w średniowieczu skazane na całkowitą izolację od społeczeństwa i traktowane z odrazą., pod wodzą niejakiego Iwona, prosi króla, by wydał im królową. Taki los, gorszy od śmierci, będzie dla niej dotkliwszą karą. Marek, zaślepiony gniewem, zgadza się.

Orszak trędowatych prowadzi Izoldę drogą, przy której ukrył się Tristan z Gorwenalem. Rycerz odbija ukochaną i razem uciekają w głąb lasu moreńskiego. Tam, z dala od cywilizacji, wiodą proste, ale szczęśliwe życie. Mieszkają w szałasie, żywią się leśną zwierzyną. Ich jedynym towarzyszem jest pies Tristana, Łapaj.

Pewnego dnia leśniczy przypadkiem odkrywa ich kryjówkę i donosi o tym królowi. Marek, pragnąc zemsty, zakrada się do szałasu. Zastaje kochanków śpiących, ale widok, który go wita, powstrzymuje jego gniew. Między Tristanem a Izoldą leży nagi miecz – symbol czystości i wstrzemięźliwości. Król dochodzi do wniosku, że ich miłość nie jest grzeszna. Zamiast ich zabić, zostawia znaki: zamienia miecz Tristana na swój, a pierścień Izoldy na ten, który od niej dostał. Kochankowie po przebudzeniu rozumieją, że król ich oszczędził. Ogarnia ich strach i skrucha.

Sąd przez rozpalone żelazo

Dręczeni wyrzutami sumienia, Tristan i Izolda udają się do pustelnikaOsoba, która z pobudek religijnych wycofuje się z życia społecznego, by wieść życie w odosobnieniu, poświęcone modlitwie i ascezie. Ogryna. Za jego namową Tristan postanawia oddać Izoldę królowi, a sam udać się na wygnanie. Król Marek zgadza się przyjąć żonę z powrotem, ale zawistni baronowie żądają dowodu jej niewinności. Izolda ma przejść sąd boży – przysiąc wierność mężowi, trzymając w dłoniach rozpalone do czerwoności żelazo.

Królowa zgadza się, ale potajemnie wysyła wiadomość do Tristana. Prosi go, by w dniu sądu przebrał się za pielgrzymaOsoba podróżująca do miejsc świętych w celach religijnych. Przebranie za pielgrzyma zapewniało nietykalność. i czekał przy rzece, którą będzie musiała przekroczyć. Gdy nadchodzi ten dzień, Tristan w łachmanach przenosi ją na rękach na drugi brzeg. Następnie Izolda składa przysięgę:

Przysięgam, iż nigdy mąż zrodzony z niewiasty nie trzymał mnie w ramionach prócz króla Marka, mego pana, i tego oto ubogiego pielgrzyma.

Ponieważ mówi prawdę, rozpalone żelazo nie czyni jej żadnej krzywdy. Zostaje oczyszczona z zarzutów.

Wygnanie i Izolda o Białych Dłoniach

Mimo oczyszczenia z zarzutów, Tristan musi opuścić KornwalięHistoryczna kraina w południowo-zachodniej Anglii, miejsce akcji wielu legend arturiańskich.. Tuła się po świecie, tęskniąc za ukochaną. W GaliiHistoryczna kraina w Europie Zachodniej, obejmująca tereny dzisiejszej Francji, Belgii i części sąsiednich krajów. zdobywa dla Izoldy magicznego pieska Milusia z dzwoneczkiem, który odpędza wszelkie smutki. Królowa, otrzymawszy podarunek, wyrzuca dzwoneczek do morza, nie chcąc zaznawać pocieszenia, gdy jej ukochany cierpi.

Po dwóch latach bez wieści od Izoldy, Tristan traci nadzieję. Trafia do BretaniiKraina historyczna w północno-zachodniej Francji, o silnych celtyckich korzeniach, często pojawiająca się w legendach arturiańskich., gdzie pomaga diukowi Hoelowi w wojnie. W nagrodę władca ofiarowuje mu rękę swojej córki. Nosi ona to samo imię co jego ukochana – Izolda o Białych Dłoniach. Zrezygnowany Tristan zgadza się na ślub, ale w noc poślubną dochowuje wierności pierwszej miłości i nie konsumuje małżeństwa.

Prawdę o tym odkrywa brat jego żony, Kaherdyn. Poruszony opowieścią Tristana, postanawia pomóc mu spotkać się z Izoldą Jasnowłosą. Razem potajemnie płyną do Kornwalii. Niestety, dochodzi do tragicznego nieporozumienia. Izolda, przekonana, że Tristan z niej zadrwił, odmawia spotkania i odsyła go z powrotem. Zrozpaczony rycerz wraca do Bretanii.

Szaleństwo i śmierć

Tęsknota staje się nie do zniesienia. Tristan po raz ostatni wraca do Kornwalii, tym razem w przebraniu szaleńca. Z ogoloną głową, w łachmanach i z maczugąPrymitywna broń obuchowa w postaci ciężkiej, grubej pałki. Symbolizowała tu dzikość i szaleństwo. w ręku, dostaje się na dwór. Błaznuje, opowiadając historię swojej miłości, ale nikt, nawet Izolda, go nie rozpoznaje. Dopiero gdy pokazuje jej pierścień z zielonego jaspisu, królowa zdaje sobie sprawę, kim jest obłąkany. Kochankowie spędzają razem kilka ostatnich, ukradzionych nocy, po czym Tristan odpływa.

W Bretanii zostaje ranny zatrutą lancąDługa broń drzewcowa, używana przez konnicę, zakończona ostrym grotem.. Czując zbliżającą się śmierć, prosi Kaherdyna, by sprowadził Izoldę Jasnowłosą – tylko ona może go uleczyć. Umawiają się na znak: jeśli Izolda będzie na statku, Kaherdyn ma wywiesić biały żagielPłachta tkaniny rozpinana na maszcie, służąca do napędzania statku siłą wiatru. Kolor żagla staje się tu symbolem życia lub śmierci., jeśli odmówi – czarny. Rozmowę tę podsłuchuje Izolda o Białych Dłoniach. W jej sercu rodzi się plan zemsty.

Kaherdyn dociera do Kornwalii, a Izolda Jasnowłosa bez wahania wyrusza w drogę. Gdy statek zbliża się do brzegów Bretanii, umierający Tristan pyta żonę o kolor żagla. „Czarny” – odpowiada Izolda o Białych Dłoniach. Słysząc to, Tristan umiera z rozpaczy. Chwilę później Izolda Jasnowłosa wbiega do komnaty. Widząc martwe ciało ukochanego, kładzie się obok niego, całuje go w usta i umiera z żalumotyw śmierci z miłości.

Król Marek, dowiedziawszy się o tragedii i o historii miłosnego napoju, przybywa do Bretanii. Zabiera ciała kochanków do Tyntagielu i chowa ich w dwóch osobnych grobach po obu stronach kaplicy. W nocy z grobu Tristana wyrasta krzak głoguCiernisty krzew lub małe drzewo, w kulturze celtyckiej często kojarzony z magią, zaświatami i miłością., którego gałęzie przerastają dach kaplicy i zanurzają się w grobie Izoldy. Choć ścinany, odrasta każdej nocy, na zawsze łącząc tych, których rozdzieliło życie.