Charakterystyka Małgorzaty
Małgorzata z dramatu Johanna Wolfganga von Goethego to uosobienie niewinności, ludowej intuicji i tragicznego losu. Dziewczyna pada ofiarą manipulacji Mefistofelesa oraz egoistycznych pragnień Fausta, co doprowadza ją do obłędu i dzieciobójstwa. Mimo popełnionych grzechów, jej szczera wiara i gotowość do poniesienia kary zapewniają jej ostateczne zbawienie.
Autor: Redakcja klp.pl
Czas czytania: 2 min
Spis treści
Niewinność i ludowa intuicja
Faust i Mefistofeles to postaci skomplikowane, pełne wewnętrznych sprzeczności. Małgorzata jawi się na ich tle jako prosta, zaledwie czternastoletnia dziewczyna. Pochodzi z niższego stanu, a jej świat ogranicza się do domu, kościoła i codziennych obowiązków. Reprezentuje ludową mądrośćW romantyzmie przekonanie, że prości ludzie, nieskażeni racjonalną edukacją, mają lepszy kontakt z prawdami duchowymi. oraz głęboką intuicję. To właśnie wewnętrzny głos i czyste serce ostrzegają ją przed Mefistofelesem. Od pierwszego spotkania czuje do niego irracjonalny, ale w pełni uzasadniony wstręt.
Tragiczna miłość i upadek
Wychowywana surowo przez matkę, Małgorzata spędza dnie na pracy przy kołowrotku. Jest skromna, co widać w jej początkowym, niemal dziecięcym zachwycie nad szkatułką z klejnotami podrzuconą przez Fausta. Nie brakuje jej inteligencji, ale gubi ją naiwność i ogromna potrzeba miłości. Szybko oddaje się namiętności.
Konsekwencje tego uczucia są dla niej katastrofalne. Zachodzi w ciążę, a w akcie desperacji topi własne nowo narodzone dziecko. Poczucie winy spycha ją w otchłań szaleństwa, co kończy się uwięzieniem i wyrokiem śmierci.
Motyw dzieciobójczyni był niezwykle popularny w literaturze okresu burzy i naporu. Goethe inspirował się autentycznym procesem Susanny Margarethy Brandt, młodej służącej skazanej na śmierć za zabicie swojego nieślubnego dziecka we Frankfurcie w 1772 roku.
Zbawienie i literackie dziedzictwo
Finał losów Małgorzaty to apoteoza siły uczucia i szczerej skruchy. W więziennej celi odrzuca pomoc Fausta, który z pomocą diabła chce ją uwolnić. Wybiera karę za swoje grzechy i oddaje się pod osąd Boga. Za to bezwarunkowe poddanie się boskiej sprawiedliwości zostaje pod koniec pierwszej części dramatu zbawiona – z nieba pada słynne: „Jest ocalona!”.
Postać stworzona przez Goethego na stałe weszła do kanonu kultury. Stała się bezpośrednią inspiracją dla Michaiła Bułhakowa przy kreowaniu tytułowej bohaterki powieści „Mistrz i Małgorzata”Rosyjska powieść z XX wieku, w której wątki faustowskie (pakt z diabłem, motyw winy i odkupienia) odgrywają kluczową rolę..