Problematyka i wymowa utworu
Nowela Henryka Sienkiewicza ukazuje tragiczny los utalentowanego wiejskiego chłopca. Utwór krytykuje dziewiętnastowieczne społeczeństwo, w którym nie było miejsca na odmienność i rozwój pasji. Zakończenie obnaża obojętność wyższych sfer wobec biedy i marnowania lokalnych talentów.
Autor: Katarzyna Paśnicka
Czas czytania: 1 min
Dziecko wobec brutalnego świata
Henryk Sienkiewicz w swoim utworze łączy tematykę wiejską z losem dziecka. Główny bohater, Janko, to chłopiec całkowicie bezradny wobec otaczającej go rzeczywistości. Pisarz celowo wybrał dziecko na główną postać. Dzięki temu pokazał brutalne zasady społeczne, którym najsłabsi musieli się podporządkować.
Nowela to krótki utwór pisany prozą. Ma zwartą akcję, która zmierza do punktu kulminacyjnego i wyraźnej puenty.
Brak akceptacji dla odmienności
Autor rysuje ponury obraz dziewiętnastowiecznej polskiej wsi. W tym środowisku nie ma miejsca na inność. Niezwykła wrażliwość Janka na muzykę przynosi mu wyłącznie kłopoty. Chłopiec nie ma żadnych szans na rozwój swojego talentu.
W brutalnym świecie dorosłych Janko nie ma nawet szans na przetrwanie. Jego tragiczna śmierć to skutek całkowitego braku zrozumienia ze strony otoczenia. Wiejska społeczność traktuje go jak dziwaka. Ludzie nie mają szacunku dla jego życia i marzeń.
Krytyka wyższych sfer
Wymowę utworu wzmacnia jego zakończenie, które ma formę epiloguKońcowa część utworu, która opowiada o losach bohaterów po zakończeniu głównej akcji.. Sienkiewicz nie oskarża wyłącznie prostych, niewykształconych chłopów. Równie mocno krytykuje wyższe sfery.
Bogaci ziemianie wracają z zagranicy zachwyceni tamtejszymi artystami. Mają pieniądze i możliwości, by wspierać zdolne osoby. Wolą jednak szukać talentów daleko w świecie, całkowicie ignorując te, które marnują się w ich własnym sąsiedztwie.