Katarynka - streszczenie krótkie i szczegółowe
„Katarynka” to wzruszająca nowela o starszym prawniku, panu Tomaszu, który nienawidzi hałasu ulicznych instrumentów. Jego uporządkowane życie zmienia się, gdy odkrywa, że dźwięk znienawidzonej katarynki przynosi radość niewidomej dziewczynce z sąsiedztwa. Wzruszony losem dziecka bohater postanawia pomóc jej w odzyskaniu wzroku, co staje się symbolem jego wewnętrznej przemiany.
Autor: Anna Farion
Czas czytania: 4 min
Spis treści
Streszczenie w pigułce
Akcja noweli toczy się w Warszawie w XIX wieku. Głównym bohaterem jest pan Tomasz, bogaty i szanowany prawnik. Mężczyzna prowadzi spokojne, uporządkowane życie i interesuje się sztuką. Ma jednak jedną dziwną cechę: panicznie nienawidzi katarynek. Płaci nawet stróżom, aby nie wpuszczali ulicznych grajków na podwórze jego kamienicy.
Pewnego dnia do mieszkania naprzeciwko wprowadza się nowa rodzina. Pan Tomasz zauważa małą, smutną dziewczynkę. Wkrótce odkrywa, że ośmiolatka jest niewidoma. Dziecko straciło wzrok po ciężkiej chorobie i bardzo cierpi w nowym, cichym miejscu.
Jakiś czas później pan Tomasz jest bardzo zajęty pracą. Zapomina ostrzec nowego stróża przed kataryniarzami. Nagle na podwórzu rozlega się głośna muzyka. Prawnik wścieka się i chce wyrzucić grajka. Zauważa jednak, że na dźwięk katarynki niewidoma dziewczynka zaczyna tańczyć i uśmiechać się.
Pan Tomasz przechodzi wewnętrzną przemianę. Zamiast wyrzucić kataryniarza, każe wpuszczać go codziennie. Następnie szuka w kalendarzu adresów lekarzy okulistów, aby pomóc chorej sąsiadce.
Streszczenie szczegółowe
Utwór dzieli się na dwie wyraźne części. Pierwsza z nich to opis życia i przeszłości głównego bohatera. Druga część przedstawia właściwą akcję noweliKrótki utwór pisany prozą, o prostej akcji i wyraźnym punkcie kulminacyjnym..
Część I – życie i dziwactwa pana Tomasza
Pan Tomasz to elegancki i zadbany starszy pan. Jego ubiór świadczy o dobrym guście i bogactwie. Od trzydziestu lat ma ten sam nawyk. Codziennie spaceruje tą samą trasą między placem Krasińskich a ulicą Senatorską w Warszawie.
NarratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze literackim. cofa się w czasie i opowiada o młodości bohatera. Pan Tomasz był wtedy wziętym prawnikiem. Jego wesoły charakter przyciągał ludzi, a zwłaszcza piękne kobiety. Znajomi ciągle próbowali go ożenić. On jednak wolał wolność i prowadził beztroskie życie kawalera.
Z czasem prawnik zaczął interesować się sztuką. Został mecenasemDawniej: opiekun artystów. Dziś: tytuł grzecznościowy adwokata. i znawcą kultury. Mimo bogactwa wciąż był samotny. Lata mijały, a pan Tomasz urządzał swoje mieszkanie drogimi meblami. Próbował w końcu znaleźć żonę, ale bez skutku.
Zestarzał się jako samotnik z jednym wielkim dziwactwem. Panicznie nienawidził katarynek. Płacił stróżom swojej kamienicyDuży, kilkupiętrowy budynek mieszkalny z cegły lub kamienia, typowy dla dawnych miast., aby pod żadnym pozorem nie wpuszczali na podwórze ulicznych grajków.
Katarynka to przenośny instrument muzyczny, popularny w XIX wieku. Grajek kręcił korbą, a maszyna odtwarzała gotową melodię. Dla jednych była to rozrywka, dla innych – jak dla pana Tomasza – okropny hałas.
Część II – niewidoma dziewczynka i przełom
Akcja nabiera tempa, gdy poznajemy drugą bohaterkę. To ośmioletnia dziewczynka. Wprowadza się do mieszkania naprzeciwko razem z matką i jej przyjaciółką. Pan Tomasz często obserwuje blade i smutne dziecko przez okno.
Początkowo nie wie, że dziewczynka jest niewidoma. Odkrywa to pewnego słonecznego dnia. Zauważa, że ostre słońce świeci prosto w otwarte oczy dziecka, a ono w ogóle nie mruga. Ta smutna prawda bardzo porusza prawnika.
Poznajemy smutną przeszłość małej sąsiadki. W wieku sześciu lat zapadła na ciężką chorobę i straciła wzrok. Wcześniej mieszkała w gwarnym miejscu, pełnym różnych dźwięków i znajomych kątów. Tam czuła się bezpiecznie. Przeprowadzka do nowej, bardzo cichej kamienicy odebrała jej resztki radości. Dziecko czuje się tu zagubione i samotne.
W utworze mamy do czynienia z narracją trzecioosobową. Narrator jest wszechwiedzący – zna przeszłość bohaterów, ich myśli i uczucia.
Pewnego dnia pan Tomasz dostaje od przyjaciela ważne dokumenty sądowe. Zatapia się w pracy i zapomina o całym świecie. Przez to nie informuje nowego stróża o swoim zakazie. Nagle ciszę przerywa głośny dźwięk fałszującejGrać lub śpiewać nieczysto, niezgodnie z melodią. katarynki. Wściekły prawnik podbiega do okna, aby nakrzyczeć na grajka.
Wtedy widzi coś niezwykłego. Niewidoma dziewczynka ożywa. Zaczyna klaskać, tańczyć i szczerze się uśmiechać. Muzyka sprawia jej ogromną radość. Pan Tomasz natychmiast zmienia zdanie.
Zamiast wyrzucić kataryniarza, rzuca mu pieniądze. Wzywa też stróża i daje mu dodatkowe 10 złotych. Każe wpuszczać katarynki na podwórze każdego dnia.
Na koniec bohater wyciąga kalendarz. Szuka w nim adresów najlepszych okulistów w Warszawie. Zapisuje je na kartce i wychodzi z mieszkania. Chce pomóc niewidomej dziewczynce odzyskać wzrok. To moment jego wielkiej, wewnętrznej przemiany.