Katarynka

Okoliczności powstania i tematyka

Bolesław Prus, znany głównie jako autor „Lalki”, napisał „Katarynkę” w 1881 roku. Pisarz interesował się problemami społecznymi i losem najsłabszych. W nowelinowela Krótki utwór pisany prozą, o prostej fabule i wyraźnym punkcie kulminacyjnym. stworzył bardzo realistyczny portret niewidomej dziewczynki. Autor słynął z tego, że potrafił w mistrzowski sposób opisywać dziecięcych bohaterów.

Narracja i styl

Temat utworu jest poważny, bo dotyczy kalectwa dziecka. Prus przełamuje jednak ten smutny nastrój. Wprowadza do tekstu narratora wszechwiedzącegonarrator wszechwiedzący Osoba opowiadająca, która wie wszystko o bohaterach, zna ich myśli i przeszłość., który często rzuca żartobliwe uwagi. Dzięki temu opowieść o panu Tomaszu i małej sąsiadce nie jest przygnębiająca.

Pozytywizm i praca u podstaw

W „Katarynce” znajdziemy drobne echa życia samego autora. Prus przemyca tu również najważniejsze hasła pozytywizmupozytywizm Epoka literacka, w której pisarze wierzyli w naukę, rozwój gospodarczy i pomoc najbiedniejszym.. Najważniejszym z nich jest praca u podstaw.

Rola tytułowej katarynki

Pisarz pokazuje w utworze piękno zwykłej codzienności. Cała akcja skupia się wokół tytułowego instrumentu. Katarynka pełni tu funkcję sokoła nowelisokół noweli Główny rekwizyt w utworze, wokół którego toczy się cała akcja i który ma znaczenie symboliczne.. Z jednej strony to zwykły, hałaśliwy mechanizm. Z drugiej strony to właśnie ona doprowadza do wielkiej przemiany w sercu pana Tomasza.

Bibliografia

• Janina Kulczycka-Saloni, Bolesław Prus, Wiedza Powszechna, 1967
• Janina Kulczycka-Saloni, Nowelistyka Bolesława Prusa, Czytelnik, 1969
• Kazimierz Czachowski, Między romantyzmem a realizmem, PIW, 1967
• Zygmunt Szweykowski, Twórczość Bolesława Prusa, 1972