Lord Jim - Motywy literackie
Powieść Josepha Conrada koncentruje się wokół dramatycznych konsekwencji jednego momentu słabości głównego bohatera. Ucieczka z tonącego statku kładzie się cieniem na całym życiu młodego marynarza, zmuszając go do ciągłej wędrówki i ukrywania się przed przeszłością. Ostateczna rehabilitacja wymaga od niego najwyższego poświęcenia i udowodnienia swojej wartości w odciętej od świata osadzie.
Wina i odkupienie
Wina Jima rodzi się w ułamku sekundy. Młody oficer skacze z pokładu „Patny”Statek parowy przewożący kilkuset muzułmańskich pielgrzymów, który uległ awarii na morzu., zostawiając na pastwę losu śpiących pasażerów. Ten instynktowny odruch samozachowawczy niszczy jego karierę i poczucie własnej wartości. Statek ostatecznie nie tonie, a załoga staje przed sądem morskim. Jim jako jedyny nie ucieka przed wymiarem sprawiedliwości. Przyjmuje wyrok, tracąc patent oficerski.
Fizyczna kara to zaledwie początek. Prawdziwym więzieniem staje się jego własny umysł. Jim błąka się po portach Dalekiego Wschodu. Zmienia pracę za każdym razem, gdy ktoś choćby przypadkiem wspomina o incydencie na „Patnie”. Ucieka przed ludzkim wzrokiem, ale nie potrafi uciec przed własnym sumieniem.
Conrad oparł historię „Patny” na prawdziwym wydarzeniu. W 1880 roku statek „Jeddah” przewożący pielgrzymów do Mekki zaczął przeciekać. Kapitan i oficerowie potajemnie opuścili pokład w szalupach. Statek został jednak uratowany i doholowany do portu, co wywołało ogromny skandal w ówczesnym świecie marynistycznym.
Szansa na odkupienie pojawia się w PatusanieFikcyjna, odcięta od cywilizacji osada na Malajach, gdzie Jim odnajduje szacunek i władzę.. W tej zagubionej w dżungli społeczności bohater buduje swoje życie od nowa. Zyskuje zaufanie tubylców, pokonuje lokalnych watażków i staje się tytułowym „Tuanem” – Lordem. Szacunek mieszkańców leczy jego rany i przywraca mu wiarę w siebie.
Przeszłość jednak wraca pod postacią bandy Gentlemana Browna. Jim ręczy własnym życiem za bezpieczeństwo osady, pozwalając piratom odejść. Kiedy z rąk intruzów ginie Dain Waris, syn wodza Doramina, bohater wie, co musi zrobić. Nie ucieka po raz drugi. Dobrowolnie oddaje się w ręce zrozpaczonego ojca i przyjmuje śmiertelny strzał. Płaci najwyższą cenę, ale ocala swój honor i ostatecznie zmazuje dawną winę.