Krzywda dziecka ukazana w utworze
Opowiadanie Marii Konopnickiej ukazuje tragiczną sytuację dzieci dorastających w skrajnej biedzie. Felek, Wicek i Piotruś traktują głód oraz wyprzedawanie domowych sprzętów jako naturalną część codzienności. Prawdziwym dramatem staje się dla nich dopiero utrata ukochanego konia, co obnaża ich bezradność wobec losu.
Autor: Izabela Domańska
Czas czytania: 2 min
Bieda jako codzienność
Maria Konopnicka często opisywała w swoich utworach nędzę, głód i choroby. W noweliKrótki utwór pisany prozą, o prostej akcji i niewielkiej liczbie bohaterów. „Nasza szkapa” ten trudny temat poznajemy z perspektywy trzech braci: Felka, Wicka i Piotrusia. Chłopcy żyją w tak wielkiej biedzie, że wydaje się ona dla nich czymś zupełnie normalnym.
Starsi bracia, Felek i Wicek, starają się dzielnie znosić trudną codzienność. Z zaciekawieniem obserwują, jak ojciec sprzedaje kolejne domowe sprzęty. Brak łóżka oznacza dla nich, że będą spali na podłodze jak dorośli. Traktują to niemal jak przygodę.
Chłopcy wiedzą, że wyniesienie z domu kolejnego przedmiotu oznacza jedzenie i odrobinę ciepła. Tylko najmłodszy Piotruś reaguje płaczem na zimno i głód. Bracia starają się mu pomóc. Felek codziennie oddaje maluchowi swoją skromną porcję chleba, co Wicek uważa za wielkie bohaterstwo.
Obraz głodu bez wielkich słów
O skrajnej nędzy dowiadujemy się z krótkich, rzeczowych uwag. NarratorOsoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze literackim. wspomina o braku jedzenia bez wielkich emocji, bo to dla niego zwyczajny dzień.
Tego dnia tośmy długo śniadania nie jedli, a obiadu to też nie było.
Bieda niszczy zdrowie dzieci, ale one same tego nie zauważają. Śmieją się z wyglądu najmłodszego brata, nie rozumiejąc powagi sytuacji.
I patrząc na Piotrusia, który na swoich krótkich, pałąkowatych nogach, z dużym, rozdętym ziemniakami brzuchem przez izbę się toczył, wybuchnęliśmy obydwaj szalonym, niepowstrzymanym śmiechem.
Duży, wzdęty brzuch u chudego dziecka to objaw tak zwanej choroby głodowej. Wynika z braku białka w diecie, która opiera się tylko na tanich zapychaczach, takich jak ziemniaki.
Utrata ukochanego zwierzęcia
Prawdziwy żal i ogromny smutek wywołuje u chłopców dopiero sprzedaż ukochanej szkapyBardzo chudy, stary i wycieńczony pracą koń.. Zwierzę było nieodłączną częścią ich życia. Dzieci troskliwie opiekowały się koniem i bardzo go kochały.
Tę stratę odczuwają najmocniej. Reagują złością i próbują wyładować emocje w bójce.
Za czym my się oba za czupryny chwycili i splątali jak kłębek.(...) A taka w nas żałość była, taka z tej żałości srogość, że żaden pary nie puścił, nie pisnął nawet.
Bracia są zamknięci w świecie biedy. Nie wiedzą, że istnieje inne, lepsze życie. Ich sytuacja to prawdziwy tragizmSytuacja bez wyjścia, w której bohater jest skazany na cierpienie niezależnie od swoich działań. – nie mają szans na wyrwanie się z nędzy, a ich nieświadomość potęguje krzywdę, jakiej doświadczają.