Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Wiadomości wstępne

Wiersz Notre Dame, będący doskonałą ilustracją kreacjonizmu poezji Juliana Przybosia, pochodzi z tomu poezji Równanie serca z 1938 roku. Jest to jeden z najbardziej znanych utworów awangardzisty krakowskiego, o którym krytyk i badacz literatury - Artur Sandauer – powiedział: jest to poetycki przekład katedry z kamienia na katedrę ze słów.

Liryk jest często zestawiany z innymi wierszem budowniczego słowem Przybosia - Widzenie katedry w Chartres. W nim także pojawia się estetyczny i niezwykle harmonijny, sugestywny i silnie zmetaforyzowany opis katedry: Ciężar kamieni, raj świtów, rodnia gwiazd i barw.

Norte Dame - analiza


Pierwszą rzeczą, która przykuwa uwagę po lekturze wiersza jest fakt, iż czytelnik ma wrażenie, że oto na jego oczach powstaje katedra, że wzlatuje do góry z nicości, dzięki milionowi rąk złożonych do modlitwy:

Z miliona złożonych do modlitwy palców wzlatująca przestrzeń!


Nie bez powodu Przyboś był i jest nazywany budowniczym słowa, architektem poetyckiego obrazu.

Wiersz Juliana Przybosia jest bardzo dynamiczny. Składa się z ośmiu nieregularnych części: pierwsza i druga liczą po jednym wersie, trzecia to cztery linijki, czwarta jest dwuwersem, piąta to sześć wersów, szósta to ponownie dwuwers, siódma – cztery linijki, a ostatnia – ósma części – jest jednym wersem.

Liryk zawiera dużą ilość środków stylistycznych charakterystycznych dla międzywojennej awangardy polskiej , przede wszystkim pełen jest obrazujących metafor, zaskakujących
trafnością i konkretnością obrazowania, z których każda następna jest konsekwencją poprzedniej. Taki zabieg można nazwać narastaniem metafor. Są one wynikiem długich przemyśleń oraz efektem podjęcia wysiłku odwzorowania wrażeń podmiotu lirycznego, na przykład obciążone Jezusami krzyże; - na klucze sklepienia / drga zamknięty pęd strzał -; mury z odrąbanych skał.

Dynamizują przekaz tekstu oraz podkreślają efemeryczność oraz delikatność człowieka wobec potęgi opisywanej katedry, na przykład: wyszydzony opluty wśród poczwar rozdziawionych deszczem, albo jak łby ponade mnie zmartwychwstają z sarkofagu.



Poza tym poeta zastosował elipsy, czyli omówienia, które konstruują wyrazy w taki sposób, by zyskały znaczenia dopiero w kontekście całego utworu, oksymorony (wzlatująca przestrzeń; zrównaną z niezgłębionym lazurem; zamknięty pęd; hurgotem głazów szybujących) oraz środki dynamizacji przestrzeni, które – podobnie jak metafory - dodatkowo podkreślają ulotność i kruchość człowieka wobec katedry, na przykład opluty śród poczwar rozdziawionych deszczem czy jak łby ponade mnie / zmartwychwstają z sarkofagu.

Norte Dame - interpretacja



Jak mówi sam tytuł, wiersz Notre Dame opisuje najsłynniejszą, monumentalną paryską katedrę, jedną z najbardziej znanych katedr na świecie. Staje się ona powodem refleksji podmiotu lirycznego na temat architektury zabytku. Okazuje się, że odwiedzający gotycką katedrę będącą symbolem wspaniałości i wzniosłości, modlitwy i wiary, zostaje przytłoczony pięknem i majestatycznością tego dzieła architektonicznego, czego dowodzą początkowe słowa liryku: (…) Wnętrze – przerażenie. Widok i wnętrze katedry przerażają poetę, rodzą przekonanie człowieka o własnej małości. Podmiot czuje swoją nicość i ulotność życia, gdy staje naprzeciw ogromnych posągów, masywnych filarów, o czym świadczą słowa:

Wyszydzony i opluty wśród poczwar rozdziawionych deszczem
wiem: Co znaczę ja żywy o krok od filarów!


strona:   - 1 -  - 2 - 

Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


dla: Kulturalna Polska klp.pl

  Dowiedz się więcej
1  Widzenie katedry w Chartres - analiza i interpretacja, opracowanie
2  Julian Przyboś - charakterystyka twórczości
3  Póki my żyjemy - analiza i interpretacja



Streszczenia książek
Tagi: