Opracowanie

W pustyni i w puszczy - streszczenie krótkie i szczegółowe

"W pustyni i w puszczy" to pozytywistyczna powieść przygodowa Henryka Sienkiewicza, wydana w 1911 roku. Opowiada o losach Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlinson, którzy, porwani przez Arabów w Afryce podczas powstania Mahdiego, muszą stawić czoła dzikiej naturze i licznym niebezpieczeństwom, by przetrwać i wrócić do ojców. Dzieło ukazuje dojrzewanie bohaterów, ich odwagę, przyjaźń i zaradność w obliczu wyzwań, jednocześnie prezentując egzotykę Czarnego Lądu i wartości patriotyczne.

Autor: Karolina Marlęga Czas czytania: 5 min
Spis treści
  1. Streszczenie w pigułce
  2. Streszczenie szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja rozpoczyna się w Egipcie, gdzie ojcowie Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlinson pracują przy budowie Kanału Sueskiego. Dzieci zostają podstępnie porwane przez Arabów na zlecenie Fatmy, która chce je wymienić na swoją wolność. Porywacze wiozą Stasia i Nel przez pustynię do Chartumu, prosto do obozu groźnego przywódcy buntu, Mahdiego. Staś wykazuje się ogromną odwagą i odmawia przejścia na islam. Dzieci ruszają w dalszą drogę do Faszody.

W trakcie podróży przez dżunglę chłopiec wykorzystuje okazję, zabija porywaczy i uwalnia siebie, Nel oraz dwoje afrykańskich niewolników: Kalego i Meę. Od tego momentu rozpoczyna się ich samodzielna walka o przetrwanie w dzikiej Afryce. Zatrzymują się w potężnym baobabie, oswajają słonia Kinga i zmagają się z groźną chorobą Nel. Staś zdobywa lekarstwo od umierającego podróżnika, Henryka Lindego.

Wędrowcy docierają do wioski Kalego, pomagają jego plemieniu wygrać wojnę, a następnie ruszają w stronę oceanu. Na skraju wyczerpania z braku wody zostają odnalezieni przez brytyjskich oficerów. Dzieci wracają do ojców, a po latach biorą ślub.

Streszczenie szczegółowe

Porwanie i podróż przez pustynię

Ojcowie Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlinson to inżynierowie pracujący przy budowie Kanału Sueskiego. Planują wspólny wyjazd z dziećmi do miasta Medinet-el-Fajum. Niespodziewanie pojawia się Fatma, żona arabskiego buntownika Smaina. Kobieta prosi o wstawiennictwo u rządu egipskiego, ale w tajemnicy planuje spisek.

W Medinet Staś i Nel zostają podstępnie porwani. Porywaczami są Chamis, Idrys i Gebhr, którzy pracowali dla ojców dzieci. Zrobili to na wyraźne polecenie Fatmy. Dzieci próbują uciekać, ale bez skutku. Arabowie traktują je bardzo surowo i planują przekazać je MahdiemuPrzywódca powstania sudańskiego przeciwko rządom egipskim i brytyjskim..

Karawana rusza na wielbłądach przez Pustynię Libijską. Po drodze dołączają do nich nowi Beduini. Przynoszą straszne wieści o upadku Chartumu i śmierci generała Gordona. Staś traci nadzieję na szybki ratunek.

W obozie Mahdiego i ucieczka

W zdobytym Chartumie panuje głód i nędza. Dzieci stają przed obliczem Mahdiego. Staś wykazuje się wielką odwagą i stanowczo odmawia przyjęcia islamuReligia monoteistyczna założona przez proroka Mahometa. Jej wyznawcy to muzułmanie.. Wściekły przywódca wysyła je do Faszody, gdzie ma przebywać Smain.

W trakcie wyczerpującej podróży Nel zaczyna chorować. Dziewczynka jest załamana po śmierci swojej niani, Dinah. Jej nową opiekunką zostaje młoda Afrykanka, Mea.

W Faszodzie okazuje się, że Smain już wyjechał. Okrutny Gebhr wyładowuje swoją złość na młodym niewolniku, Kalim. Staś i Nel stają w obronie bitego chłopca.

Pewnego dnia na drodze karawany staje lew. Staś przekonuje porywaczy, aby dali mu do ręki broń. Chłopiec celnym strzałem zabija lwa, a następnie strzela do Gebhra, Chamisa i Beduinów. Dzieci wreszcie są wolne.

Dobrze wiedzieć
Broń, z której strzelał Staś, to sztucer. Jest to długa, precyzyjna broń palna używana do polowań na grubego zwierza. To dzięki niej chłopiec uratował całą grupę.

Życie w dżungli i choroba Nel

Młodzi uciekinierzy kierują się w stronę Abisynii. Znajdują potężne drzewo, baobab, w którym urządzają sobie bezpieczny dom. Nazywają to miejsce Krakowem.symbol domu i bezpieczeństwa Wkrótce zyskują też niezwykłego przyjaciela. Jest nim uwięziony w wąwozie słoń, któremu nadają imię King.

Spokój nie trwa jednak długo. Kali zostaje dotkliwie pokąsany przez dzikie pszczoły, a konie padają po ugryzieniach much tse-tse. Najgorsze nadchodzi, gdy Nel zapada na febręInaczej malaria. Groźna choroba tropikalna przenoszona przez komary, objawiająca się wysoką gorączką.. Choroba błyskawicznie wyniszcza jej mały organizm.

Zrozpaczony Staś wyrusza do dżungli, gdzie Kali widział dym z ogniska. Za wszelką cenę chce zdobyć lekarstwo ratujące życie Nel.

Dobrze wiedzieć
Lekarstwem, którego szukał Staś, była chinina. To gorzki proszek pozyskiwany z kory drzewa chinowego. W tamtych czasach był to jedyny skuteczny lek na malarię.

Spotkanie z Lindem i dalsza wędrówka

W obozowisku Staś spotyka umierającego szwajcarskiego podróżnika, Henryka Lindego. Jego dorośli pomocnicy zapadli na śmiertelną śpiączkę. Zdrowy jest tylko mały chłopiec, Nasibu.

Linde przekazuje Stasiowi konia, zapasy żywności i dwa bezcenne słoiki chininy. Staś obiecuje godnie pochować wędrowca, zaopiekować się Nasibu i ochrzcić wszystkich Afrykanów z obozu.

Po wyzdrowieniu Nel, dzieci ruszają w dalszą drogę. Zatrzymują się w opuszczonej wiosce, którą Staś nazywa imieniem dziewczynki. Pobliską górę chrzci górą Lindego. Chłopiec uczy Kalego, Meę i Nasibu podstaw wiary i wkrótce ich chrzci.

Podczas długiej wędrówki Kali opowiada o swoim plemieniu Wa-hima. Podróżnicy mijają kolejne wioski. Kali przedstawia w nich Stasia jako Wielkiego Pana, a Nel jako Dobre MzimuW wierzeniach afrykańskich dobry lub zły duch przodków, a także bóstwo opiekuńcze.. Tubylcy padają przed nimi na kolana i przynoszą im dary.

Latawce ratunkowe i powrót do domu

W czasie postojów dzieci wpadają na genialny pomysł. Kleją z pęcherzy rybich latawce i wypuszczają je na wiatr. Staś pisze na nich prośby o pomoc w różnych językach, podając ich przybliżone położenie.

Grupa dociera wreszcie do rodzinnej wioski Kalego. Staś pomaga plemieniu Wa-hima pokonać ich odwiecznych wrogów, wojowników Samburu.

Następnie podróżnicy ruszają prosto w kierunku oceanu. Muszą pokonać ogromny, spalony słońcem obszar bez dostępu do wody. Z nieba leje się żar, a zapasy płynów szybko się kończą. Nel z każdą godziną opada z sił i cała grupa staje na krawędzi śmierci.motyw cierpienia i walki o przetrwanie

W ostatniej chwili ratunek przychodzi ze strony brytyjskich oficerów, kapitana Glena i doktora Clary'ego. Odnaleźli oni dzieci właśnie dzięki wypuszczanym wcześniej latawcom.

W drodze powrotnej Staś i Nel opowiadają wybawcom o swoich niezwykłych przygodach. Po szczęśliwym powrocie pan Rawlinson wyjeżdża z córką do Anglii. Pan Tarkowski wysyła Stasia do szkoły w Aleksandrii. Młodzi przyjaciele piszą do siebie codziennie, a gdy dorastają, biorą ślub.

W pustyni i w puszczy · 10 kroków do poznania lektury