W pustyni i w puszczy - streszczenie krótkie i szczegółowe

Streszczenie w pigułce

Akcja rozpoczyna się w Egipcie, gdzie ojcowie Stasia Tarkowskiego i Nel Rawlison pracują jako inżynierowie. Z powodu trwającego w Sudanie powstania Mahdiego, dzieci zostają porwane przez Arabów – Idrysa i Gebhra. Porywacze chcą wymienić je na żonę jednego z dowódców powstania. Karawana przemierza pustynię, docierając ostatecznie do Omdurmanu, gdzie Staś odmawia przejścia na islam przed samym Mahdim. Dzieci zostają odesłane w głąb dżungli. W wąwozie, podczas ataku lwa, Staś zdobywa broń i zabija porywaczy. Od tego momentu Staś, Nel oraz dwoje wyzwolonych niewolników – Kali i Mea – zdani są tylko na siebie. W dżungli oswajają uwięzionego słonia Kinga i zamieszkują w potężnym baobabie. Gdy Nel zapada na śmiertelną febrę, Staś wyrusza nocą do obozu umierającego podróżnika Lindego i zdobywa ratującą życie chininę. Karawana rusza dalej, pomagając plemieniu Kalego wygrać lokalną wojnę. Ostatnim etapem jest mordercza przeprawa przez bezwodną pustynię. U progu śmierci z wycieńczenia, wędrowcy zostają odnalezieni przez brytyjską ekspedycję. Dzieci wracają do ojców, a po dziesięciu latach biorą ślub.

Streszczenie szczegółowe

Spisek w Port-Saidzie

Czternastoletni Staś Tarkowski i ośmioletnia Nel Rawlison mieszkali w EgipciePaństwo w północno-wschodniej Afryce, przez które przepływa rzeka Nil.. Ich ojcowie byli cenionymi inżynieramiSpecjaliści z wyższym wykształceniem technicznym, projektujący maszyny lub budowle.. Pewnego wieczoru odwiedziła ich Fatma. Była to żona Smaina, który zdradził rząd i przyłączył się do powstania MahdiegoTytuł islamskiego przywódcy religijnego, który według wierzeń ma odnowić wiarę..

Kobieta opuściła swój haremWydzielona część muzułmańskiego domu, przeznaczona wyłącznie dla kobiet., by prosić o pomoc. Chciała wyjechać do męża do Sudanu. Ojcowie wiedzieli, że Fatma kłamie. Obiecali jednak wstawić się za nią u władz.

Podróż do Medinet

Ojcowie wyjechali do pracy. Dzieci miały dołączyć do nich później. Niestety, opiekunkę dzieci ukąsił skorpionPajęczak z jadowitym kolcem na końcu odwłoka, żyjący w ciepłych krajach.. Zastąpiła ją czarnoskóra Dinah. Staś i Nel dotarli do Medinet. Ojcowie zatrudnili tam Chamisa oraz dwóch wielbłądników – Idrysa i Gebhra.

Na WigilięDzień poprzedzający święto Bożego Narodzenia, obchodzony uroczystą kolacją. Nel dostała ogromnego psa.symbol wierności Był to mastifRasa dużych, masywnych psów o krótkiej sierści. o imieniu Saba. Staś otrzymał wymarzony sztucerPrecyzyjna myśliwska broń palna z gwintowaną lufą.. Dzieci zwiedzały okolicę. Oglądały starożytne piramidyStarożytne, monumentalne grobowce faraonów w kształcie ostrosłupów. i ruiny. Wkrótce ojcowie musieli wyjechać dalej, a dzieci zostały pod opieką Dinah.

Porwanie

Pewnego dnia Chamis przyjechał po dzieci. Powiedział, że ojcowie zmienili plany. Staś i Nel wsiedli do pociągu. Na stacji w Gharak czekali już Idrys, Gebhr i BeduiniKoczownicze plemiona arabskie żyjące na pustyniach..

Dzieci posadzono na wielbłądy. KarawanaGrupa podróżnych przemierzająca pustynię, najczęściej na wielbłądach. ruszyła w stronę Pustyni LibijskiejPółnocno-wschodnia część Sahary, charakteryzująca się suchym klimatem.. Zwierzęta pędziły jak wicher. Staś szybko zrozumiał, że zostali porwani.motyw cierpienia i niewoli

Porywacze chcieli oddać dzieci Mahdiemu. Liczyli, że prorok wymieni je na Fatmę. Ojcowie wkrótce odkryli prawdę. Zorganizowali pościg, a pan Tarkowski ruszył śladem porywaczy.

Staś próbował zostawiać ślady. Gebhr znalazł jednak rękawiczki Nel. Uderzył dziewczynkę biczemNarzędzie z rzemienia lub sznurka przymocowanego do rękojeści, służące do popędzania.. Staś rzucił się na niego i został brutalnie pobity. Wkrótce do karawany dołączył Saba. Pies odnalazł dzieci po śladach, a porywacze ze strachu przed jego kłami pozwolili mu zostać.

Droga przez pustynię

Podróż była wyczerpująca. Karawanę zaskoczyła potężna burza piaskowaZjawisko atmosferyczne polegające na przenoszeniu przez silny wiatr ogromnych ilości piasku.. Zapasy jedzenia szybko topniały. Brakowało też prochu strzelniczegoWybuchowa mieszanina używana dawniej do strzelania z broni palnej..

Staś musiał rozkręcać amunicjęNaboje, pociski i ładunki wybuchowe używane w broni palnej.. Udało mu się ukraść i schować siedem nabojów. Gdy dotarli do NubiiKraina historyczna w północno-wschodniej Afryce, nad Nilem., spotkali innych Arabów. Przynieśli oni wieści o upadku ChartumuStolica Sudanu, miasto położone w widłach Nilu Białego i Błękitnego..

Generał Gordon zginął. Porywacze cieszyli się ze zwycięstwa.nawiązanie do wydarzeń historycznych Staś stracił nadzieję na szybki ratunek.

Spotkanie z Mahdim

Karawana dotarła do OmdurmanuMiasto w Sudanie, które stało się główną siedzibą Mahdiego.. Miasto wyglądało jak wielkie obozowisko. Wszędzie panował głód i choroby. Jeńców bito korbaczamiBicz spleciony z rzemieni, używany do wymierzania kar..

Na targu dzieci spotkały Greka Kaliopuliego. Obiecał on wstawić się za nimi u prorokaOsoba przemawiająca w imieniu bóstwa, często przepowiadająca przyszłość.. Mahdi przyjął dzieci. Zażądał, by Staś przeszedł na islamReligia monoteistyczna założona przez proroka Mahometa.. Chłopiec spojrzał mu prosto w oczy.motyw wiary chrześcijańskiej

– Nie mogę przyjąć twojej wiary, bo jestem chrześcijaninemWyznawca religii opartej na naukach Jezusa Chrystusa. – odpowiedział dumnie Staś.

Mahdi był zaskoczony zuchwałością chłopca. Nie skazał go na śmierć. Odesłał dzieci do Smaina, do Faszody.

Wąwóz i odzyskanie wolności

Podróż do Faszody była koszmarem. Z rozkazu kalifaTytuł następców Mahometa, przywódców społeczności muzułmańskiej. porywacze musieli jechać z dziećmi. Idrys zachorował i został w mieście. Gebhr wyżywał się na Stasiu i swoim czarnoskórym niewolnikuCzłowiek stanowiący własność innej osoby, zmuszany do darmowej pracy., Kalim.

W obronie chłopca stawał zaprzyjaźniony szejkNaczelnik rodu lub plemienia arabskiego, często człowiek zamożny.. Dinah zmarła z wycieńczenia. Faszoda okazała się stertą zgliszczResztki spalonego budynku lub osady.. Smain wyjechał na polowanie.

Dzieci musiały ruszyć za nim w głąb dżungliGęsty, trudny do przebycia las tropikalny.. Nel dostała do pomocy młodą niewolnicę, Meę. Pewnego dnia drogę w wąwozie zagrodził im lew. Gebhr chciał rzucić mu Kaliego na pożarcie.

Staś przekonał Araba, by oddał mu sztucer. Chłopiec zastrzelił lwa. Chwilę później podjął najważniejszą decyzję w życiu. Zabił Gebhra, Chamisa i Beduinów. Dzieci odzyskały wolność.motyw odwagi

Życie w baobabie

Staś postanowił uciekać w stronę Abisynii. Wędrowcy dotarli do rzeki. W skalnym parowie znaleźli uwięzionego słonia. Zwierzę przymierało głodem. Dzieci zaczęły je karmić, a Nel nazwała słonia Kingiem.

Staś znalazł potężny baobabPotężne afrykańskie drzewo o bardzo grubym pniu.. Wydrążył w nim bezpieczne schronienie. Nazwał je Krakowem. Rozpoczęła się pora dżdżystaOkres w klimacie tropikalnym charakteryzujący się ciągłymi opadami deszczu..

Dżungla rosła w oczach. Nel spędzała całe dnie ze słoniem. King uwielbiał dziewczynkę i bawił się z nią delikatnie. Sielanka nie trwała długo. Konie zostały pokąsane przez muchy tse-tseAfrykański owad przenoszący groźne choroby, m.in. śpiączkę..

Zwierzęta zaczęły chudnąć i słabnąć. Najgorsze miało jednak dopiero nadejść. Nel zachorowała na febręInaczej malaria, ciężka choroba tropikalna objawiająca się wysoką gorączką..

Wyprawa po ratunek

Dziewczynka słabła z każdym atakiem gorączki. Staś nie miał leków. Pewnego dnia Kali zauważył dym unoszący się nad dżunglą. Staś wziął broń i wyruszył w nocy na zwiady.

Dotarł do obozu białego człowieka. Był to szwajcarski podróżnik, Henryk Linde. Został ciężko ranny w walce z dzikiem. Jego tragarze zapadli na śpiączkę afrykańskąŚmiertelna choroba pasożytnicza przenoszona przez muchy tse-tse..

Przy życiu został tylko mały Nasibu. Linde wiedział, że umiera. Oddał Stasiowi swoje zapasy, w tym bezcenną chininęLek roślinny stosowany dawniej w leczeniu malarii.. Lek uratował życie Nel.

Staś opiekował się Lindem aż do jego śmierci. Zgodnie z wolą podróżnika, ochrzcił umierających Murzynów. Ciało Szwajcara złożył w jaskini, by uchronić je przed hienamiAfrykański drapieżnik żywiący się głównie padliną.. Nasibu dołączył do grupy Stasia.

Góra Lindego i latawce

Wędrowcy uwolnili Kinga i ruszyli w stronę góry, o której mówił Linde. Znaleźli tam opuszczoną wioskę. Miejsce było bezpieczne i zdrowe. Staś nazwał je Górą Lindego, a samą wioskę – Nel.

Chłopiec uczył Kaliego, Meę i Nasibu katechizmuZbiór podstawowych zasad wiary chrześcijańskiej.. Wkrótce ochrzcił swoich przyjaciół. Dzieci robiły też latawce z pęcherzy ryb.

Staś pisał na nich prośby o pomoc po angielsku, francusku i arabsku. Wypuszczał je na wiatr, licząc na cud.

Wioski Murzynów i wojna

Karawana ruszyła na wschód. Nel podróżowała w wygodnym palankinieZadaszone nosze służące do transportu ważnych osób. na grzbiecie słonia. Mijali stada antylop gnuDuży afrykański ssak roślinożerny o charakterystycznych rogach. i zebr.

W murzyńskich wioskach Kali przedstawiał Stasia jako władcę piorunów, a Nel jako Dobre Mzimu. W jednej z osad czarownik M'Kuru próbował oszukać ludzi. Staś zdemaskował go przy pomocy Kinga.

Oszust został skazany na banicjęKara polegająca na wygnaniu ze społeczności lub kraju.. Podróżnicy musieli też zmierzyć się z woboTajemniczy, niezwykle groźny drapieżnik afrykański przypominający panterę.. Staś zastrzelił bestię, co wzbudziło ogromny podziw Kaliego.

– Lew ryczeć w nocy i nie przeskoczyć przez częstokół, a wobo przeskoczyć w biały dzień i zabić dużo Murzynów – tłumaczył z przejęciem Kali.

W końcu dotarli nad jezioro Bassa-Narok. Była to ojczyzna Kaliego. Trwała tam wojna między plemieniem Wa-hima a Samburu. Staś pomógł rodakom Kaliego wygrać bitwę. W walce zginął ojciec Kaliego, a młody Murzyn został nowym królem.

Pustynia i ocalenie

Ostatnim etapem podróży była bezwodna pustynia. Kali dał Stasiowi dwustu wojowników do pomocy. Karawana weszła na spalony słońcem teren. Szybko zaczęło brakować wody.

Dwaj nieuczciwi czarownicy ukradli resztki zapasów. Sytuacja stała się tragiczna. Ludzie i zwierzęta padali z wycieńczenia. Staś oddawał Nel ostatnie krople wody.motyw miłości rodzicielskiej

Sam miał gorączkę i majaczył. Nocą podróżnicy położyli się na piasku, czekając na śmierć. Nagle Saba zaczął szczekać. Wiatr przyniósł zapach ludzi.

Staś resztką sił wystrzelił w niebo racęPocisk świetlny używany do sygnalizacji na duże odległości.. Po chwili na horyzoncie rozbłysło czerwone światło odpowiedzi. To była brytyjska ekspedycja ratunkowa. Na jej czele stali kapitan Glen i doktor Clary.

Szczęśliwy powrót

Oficerowie wysłali depeszęPilna wiadomość przesyłana telegraficznie. do ojców. Panowie Tarkowski i Rawlison natychmiast wsiedli na parowiecStatek napędzany maszyną parową.. Spotkanie w Mombasie było pełne łez i radości.

Kali wrócił do swojego plemienia, by rządzić mądrze i sprawiedliwie. Pan Rawlison zabrał córkę do AngliiCzęść Wielkiej Brytanii, w XIX wieku potężne imperium kolonialne.. Staś skończył szkołę w Egipcie, a potem politechnikęWyższa uczelnia kształcąca inżynierów w różnych dziedzinach techniki. w Zurychu.

Po dziesięciu latach pan Tarkowski podał się do dymisjiOficjalne zwolnienie z zajmowanego stanowiska lub rezygnacja z pracy.. Staś i Nel spotkali się ponownie. Wzięli ślub i wyruszyli w podróż poślubną śladami dawnej wędrówki.

Odwiedzili Kinga, który żył bezpiecznie pod angielskim protektoratemForma zależności, w której silniejsze państwo opiekuje się słabszym.. Dowiedzieli się też, że Kali sprowadził do swojego kraju misjonarzyOsoba duchowna wysłana do innych krajów, by głosić wiarę.. Po powrocie do Europy młodzi małżonkowie osiedlili się na stałe w Polsce.