Władca Lewawu - streszczenie w pigułce, opracowanie

Streszczenie w pigułce

NarratorkaOsoba opowiadająca o wydarzeniach w utworze literackim. opowiada historię trzynastoletniego Bartka. Chłopiec mieszka w krakowskim domu dzieckaPlacówka opiekuńcza dla dzieci, które nie mogą wychowywać się we własnej rodzinie.. Podczas jednej z ucieczek trafia do Smoczej Jamy na Wawelu. Tam przypadkiem przenosi się do równoległego świataFantastyczna rzeczywistość, która istnieje obok naszego świata, często bardzo do niego podobna..

Uwalnia się z sieci wielkich pająków i zauważa, że okolica przypomina Kraków. Nie ma tu jednak ludzi ani nowych budynków. Spotkani mieszkańcy są od niego niżsi i dziwią się jego wyglądowi. Nagle atakują ich PajęczakiWielkie, groźne pająki, które służą Nienazwanemu i terroryzują mieszkańców Wokarku..

AllianiePokojowo nastawieni mieszkańcy Wokarku, którzy zapomnieli, jak się bronić i walczyć., mieszkańcy miasta Wokark, nie potrafią walczyć. Giną od ukąszeń potworów, a jedynym lekarstwem jest ziele akbab. Wokark to lustrzane odbicieObraz odwrócony stronami, dokładnie tak, jak widać to w lustrze. Krakowa. Wszystko jest tu mniejsze, czystsze i pozbawione samochodów.

Bartek zamieszkuje u Loraka przy ulicy U Ałsiw. Dowiaduje się, że Allianie byli kiedyś potężnym ludem. Teraz służą potężnemu Nienazwanemu, który mieszka na zamku Lewaw. Rodzice muszą zanosić tam każde nowo narodzone dziecko na całą noc.

Bartek wyrusza z Łewapem i jego nowo narodzonym dzieckiem pod bramy Lewawu. Łewap opowiada mu legendęOpowieść ludowa o niezwykłych postaciach lub wydarzeniach, często zawierająca elementy fantastyczne. o staruszku. Mężczyzna ten skłócił Allian, zamieszkał na zamku i stał się okrutnym władcą o imieniu Zdow.

Nienazwany czyta w myślach swoich poddanych. Bartek i Łewap czują ogromny strach, ale zostawiają dziecko. Rano zabierają je z powrotem. Bartek idzie na ulicę U Ałaks, która odpowiada krakowskiej ulicy Skałecznej.

Wita go tam rodzina: dziewczynka Aloj, Airam i Kelef. Kobieta rzuca mu się w ramiona i nazywa go Ketrabem. Twierdzi, że Bartek to jej syn, porwany przed laty przez Pajęczaki. Chłopiec postanawia porozmawiać z Nienazwanym, by poznać prawdę.

Bartek spotyka się z Radą MędrcówGrupa najbardziej doświadczonych i najstarszych mieszkańców, która podejmuje ważne decyzje.. Mędrcy przyznają w tajemnicy, że nienawidzą władcy, ale boją się jego szpiegówOsoba, która potajemnie zbiera informacje dla władcy lub wrogiego państwa.. Chłopiec buduje z miedzianej siatki i baterii tarczę ochronną. Udowadnia, że prąd odstrasza Pajęczaki.

Mieszkańcy budują wielką siatkę wokół całego Wokarku. Bartek wyrusza samotnie na Lewaw. Rada Mędrców i Allianie ruszają jego śladem. Chłopiec pokonuje Pajęczaki za pomocą finkiNiewielki nóż harcerski lub turystyczny z charakterystyczną rękojeścią. i dociera do Sali Tronowej.

Na tronie siedzi staruszek. CzarnoksiężnikW bajkach i legendach: człowiek posługujący się złą magią. wyznaje, że porwał Ketraba, bo chłopiec miał w sobie zbyt wiele gniewu. Nienazwany kusi Bartka wspólną władzą, ale ten odmawia. Tyran zamienia się w nietoperza i ucieka.

Bartek odzyskuje rodzinę. Wraca na chwilę do Krakowa, by pożegnać się ze znajomymi. Ostatecznie wybiera życie w Wokarku, a przejście między światami znika na zawsze.

Czas i miejsce akcji

Miejsce akcji dzieli się na dwa światy. Pierwszy to świat realistycznyPrzestrzeń w literaturze, która przypomina naszą rzeczywistość i rządzi się prawami fizyki., czyli Kraków. Bartek spędza czas na Wawelu i w Smoczej Jamie. Wspomina prawdziwe krakowskie ulice: Skałeczną, Kanoniczną, Grodzką i Poselską.

Kraków w oczach chłopca jest brudny i szary. W powietrzu unosi się pył, a Wisła przypomina ściek. Zupełnie inaczej wygląda Wokark, czyli przestrzeń fantastycznaMiejsce akcji, w którym występują zjawiska nadprzyrodzone, magia lub wymyślone istoty.. Bartek zachwyca się nowym miejscem:

Pierwsze kamienice, między którymi się znalazł, wydawały się jakby czystsze, najwyraźniej świeżo pomalowane, i jakieś mniejsze. [...] stary Kraków trwał na swoim miejscu, tajemniczym jakimś sposobem oczyszczony z pyłów, kurzu i brudu.

Wokark to lustrzane odbicie Krakowa. Powietrze jest tu krystalicznie czyste, a woda przejrzysta. Mieszkańcy dbają o ekologięNauka o ochronie środowiska naturalnego i relacjach między organizmami a ich otoczeniem., dlatego nie ma tu samochodów. Nazwy ulic czyta się wspak. Krakowska ulica Wiślna to w Wokarku ulica U Ałsiw.

Ważnym miejscem jest mroczny zamek Lewaw. To odwrócony Wawel. Rządzi w nim Nienazwany, a w podziemiach kryją się Pajęczaki. Komnaty są zaniedbane, ale po ucieczce tyrana Allianie postanawiają je odnowić.

Czas akcji w Krakowie to druga połowa XX wieku. Świadczą o tym zanieczyszczenia środowiska i ruch uliczny. Czas w Wokarku jest trudny do określenia. Allianie byli kiedyś potężnym ludem, ale od stuleci żyją w niewoli. Bartek spędza w Wokarku zaledwie kilka dni.

Problematyka utworu

PowieśćDługi utwór literacki pisany prozą, z wieloma wątkami i bohaterami. porusza ważne, życiowe tematy. Głównym wątkiemCiąg zdarzeń w utworze literackim skupiony wokół jednej postaci lub sprawy. jest poszukiwanie rodziny. Bartek to sierotaDziecko, które straciło oboje rodziców lub zostało przez nich opuszczone.. Wychowawcy z domu dziecka ukrywają przed nim, że jest podrzutkiemDziecko porzucone przez rodziców i podrzucone obcym ludziom.. Został znaleziony na ulicy Skałecznej.

Chłopiec ucieka z placówki, bo tęskni za mamą. Brakuje mu miłości i ciepła. W Wokarku odnajduje dom Airam i Kelefa. Kobieta od razu rozpoznaje w nim swojego zaginionego syna, Ketraba.

Bartek początkowo w to nie wierzy. Dopiero Nienazwany potwierdza, że chłopiec urodził się w Wokarku. Bartek odzyskuje rodziców, siostrę Aloj i psa Roza. Dorota Terakowska pokazuje, że rodzina daje poczucie bezpieczeństwa i pomaga przetrwać trudne chwile.

Drugim ważnym problemem jest wolność i zniewolenieStan, w którym człowiek lub całe społeczeństwo traci wolność i musi bezwzględnie słuchać władcy.. Autorka opisuje, jak rodzą się rządy oparte na strachu. Nienazwany odebrał Allianom zdolność do gniewu. Stworzył bierne społeczeństwo. Bartek tłumaczy to mieszkańcom:

Każdy człowiek ma w sobie gniew i łagodność, nienawiść i miłość, zdolność do przemocy i do szlachetności. [...] Człowiek pozbawiony gniewu jest wiecznym niewolnikiem. Nie ma postępu bez buntu ani wolności bez gniewu.

Tyran zastrasza Wokark przy pomocy armii Pajęczaków. Utrzymuje ludzi w ciągłym strachu. Dopiero Bartek, który potrafi wywołać buntOtwarty sprzeciw wobec władzy lub narzuconym zasadom., stawia mu czoła. Pokazuje Allianom, że o wolność trzeba walczyć.

Plan wydarzeń

1. Opowieść Bartka o Allianach i jego życiu w domu dziecka.
2. Kolejna ucieczka chłopca z placówki.
3. Wizyta w Smoczej Jamie na Wawelu.
4. Przypadkowe przejście do równoległego świata.
5. Walka z groźnymi Pajęczakami.
6. Spotkanie z mieszkańcami Wokarku.
7. Atak potworów na Allian.
8. Odkrycie podobieństw między Krakowem a Wokarkiem.
9. Gościna w domu Loraka.
10. Poznanie historii okrutnego Nienazwanego.
11. Nocna wyprawa pod bramy zamku Lewaw z nowo narodzonym dzieckiem.
12. Odnalezienie ulicy U Ałaks.
13. Spotkanie z Airam i Kelefem – prawdziwymi rodzicami chłopca.
14. Rozmowa z Radą Mędrców w ratuszu.
15. Zbudowanie miedzianej siatki pod napięciem.
16. Odkrycie znamienia w kształcie gwiazdy na czole Bartka.
17. Ogrodzenie całego Wokarku ochronną siatką.
18. Wielkie święto Allian po powstrzymaniu Pajęczaków.
19. Samotna wyprawa Bartka na zamek Lewaw.
20. Marsz mieszkańców Wokarku w stronę zamku.
21. Pokonanie zjawDuch, widmo lub nierealny obraz stworzony przez magię. i Pajęczaków przez Bartka.
22. Spotkanie z Nienazwanym w Sali Tronowej.
23. Poznanie prawdy o porwaniu Ketraba.
24. Odrzucenie propozycji wspólnych rządów.
25. Ucieczka czarnoksiężnika pod postacią nietoperza.
26. Pożegnanie Bartka z Krakowem i powrót do Wokarku.

Motyw władzy totalitarnej

Ważnym motywemPowtarzający się element w literaturze, na przykład motyw wędrowca lub walki dobra ze złem. książki jest władza totalitarnaSystem rządów, w którym władca kontroluje wszystkie dziedziny życia obywateli i stosuje terror.. Autorka pokazuje, jak łatwo można zniewolić wolnych ludzi. Kiedyś Allianie rozwijali naukę i technikę. Wszystko zmieniło się, gdy na Lewawie pojawił się tajemniczy starzec.

Mężczyzna zaczął skłócać ze sobą członków Rady Mędrców. Wywołał chaos i sprawił, że mieszkańcy przestali pracować. Ludzie zapragnęli porządku. Poprosili starca, by stanął na ich czele.

Starzec przyjął imię Zdow, czyli Wódz. Szybko pokazał swoje prawdziwe oblicze. Ogłosił, że każde nowo narodzone dziecko musi spędzić noc pod bramami zamku. Noc należała do niego, a nieposłusznych karały Pajęczaki.

Potwory wprowadziły powszechny terrorStosowanie przemocy i okrucieństwa, aby zastraszyć ludzi i zmusić ich do posłuszeństwa.. Buntownicy byli natychmiast zabijani. Nienazwany rządził przez stulecia. Czytał w myślach poddanych i miał wszędzie swoich szpiegów. Allianie uwierzyli, że tyran pragnie ich dobra.

Sytuację zmienia dopiero Bartek. Chłopiec potrafi się sprzeciwić. Udowadnia, że uzurpatorOsoba, która nielegalnie, często siłą, przejmuje władzę. to tylko oszust stosujący tanie sztuczki. Odwaga Bartka budzi Allian z letarguStan głębokiego uśpienia, bierności i braku reakcji na to, co dzieje się dookoła..

Dorota Terakowska ostrzega czytelników. Pokazuje, że dyktatura zawsze rodzi się z chaosu i nienawiści. Bierność i brak własnego zdania prowadzą do utraty wolności. To ważna lekcja historii, która odnosi się także do naszego świata.

Najważniejsze cytaty

O życiu Bartka w domu dziecka:

Ma trzynaście lat i podobno urodził się w Krakowie, w domu przy ulicy Skałecznej. Jest jednak zupełnie, ale to zupełnie sam na świecie. [...] Tkwiła w nim jakaś nieokreślona, ale bardzo głęboka wiara, że jego rodzice się odnajdą.

O wyjściu ze Smoczej Jamy do Wokarku:

Zniknął smok ziejący ogniem! Nie było także pana sprawdzającego bilety! Nie było w ogóle nikogo! Całe otoczenie Wawelu [...] było puste!

O czystym powietrzu w Wokarku:

To było powietrze, a nie mieszanina przemysłowych pyłów, siarki, ołowiu i dwutlenku węgla. Było ostre jak w górach, a zarazem czyste jak kryształ.

Sposób Bartka na strach:

Zobaczysz sam, że gdy się rozgadasz, strach przejdzie ci jak ręką odjął [...]. Gdy jako małe dziecko bałem się ciemnego pokoju, to gadałem sam do siebie, i przechodziło!

Okrutne zasady Nienazwanego:

Allianie! Od dziś jestem waszym panem i dobroczyńcą. [...] Kto mi się sprzeciwi, zginie. Każde nowo narodzone dziecko przyniesiecie w nocy do bram Lewawu na znak, że jest ono moim poddanym.

Słowa Dziesiątki o odwadze:

Nie jest sztuką zostać bohaterem, jeśli ma się odwagę. Sztuką jest pokonać własny strach i niepewność.

Bartek o ludzkiej naturze:

Każdy człowiek ma w sobie gniew i łagodność, nienawiść i miłość, zdolność do przemocy i do szlachetności. [...] Nie ma postępu bez buntu ani wolności bez gniewu.