Opracowanie

Czas, miejsce akcji i geneza powieści

Powieść Williama Goldinga powstała jako mroczna polemika z wiktoriańskimi wyobrażeniami o niewinności dzieci i potędze cywilizacji. Akcja rozgrywa się na bezludnej wyspie w trakcie bliżej nieokreślonego konfliktu nuklearnego, co odcina młodych bohaterów od świata dorosłych. Doświadczenia autora z czasów drugiej wojny światowej ukształtowały pesymistyczną wizję ludzkiej natury ukazaną w utworze.

Autor: Małgorzata Haze Czas czytania: 4 min
Spis treści
  1. Geneza i wojenne doświadczenia
  2. Polemika z Koralową wyspą
  3. Miejsce akcji – bezludna wyspa
  4. Czas akcji – nieokreślona przyszłość nuklearna
  5. Wyspa jako przestrzeń symboliczna

Geneza i wojenne doświadczenia

William Golding wydał Władcę much w 1954 roku. Wcześniej kilkanaście wydawnictw odrzuciło maszynopis, uznając go za zbyt pesymistyczny i niekomercyjny. Pisarz miał wtedy czterdzieści trzy lata. Jego spojrzenie na człowieka ukształtowała służba w Royal NavyKrólewska Marynarka Wojenna Wielkiej Brytanii, najstarsza z brytyjskich sił zbrojnych. podczas drugiej wojny światowej.

Uczestniczył w lądowaniu w NormandiiNajwiększa operacja desantowa w historii, przeprowadzona przez aliantów w czerwcu 1944 roku. i widział zatopienie niemieckiego pancernika Bismarck. Obserwacja masowego zabijania i mechanizmów grupowej przemocy zniszczyła jego przedwojenną wiarę w postęp. Zrozumiał, jak łatwo zwykli ludzie stają się mordercami. Powieść jest bezpośrednią literacką odpowiedzią na to rozczarowanie.

Polemika z Koralową wyspą

Bezpośrednią inspiracją do napisania książki była Koralowa wyspa Roberta Michaela Ballantyne'a z 1857 roku. To klasyczna, optymistyczna opowieść o trójce angielskich chłopców, którzy na bezludnej wyspie tworzą wzorowe mini-społeczeństwo. Pokonują piratów, nawracają tubylców i szczęśliwie wracają do domu.

Golding potraktował tę historię jako naiwny mit. Jego utwór to mroczne odbicie lustrzane tamtej fabuły. Zapożyczył od Ballantyne'a imiona dwóch głównych bohaterów – Ralpha i Jacka. U wiktoriańskiego pisarza rozbitkowie wychodzą z próby wzmocnieni moralnie. U Goldinga szybko degenerują się w dzikie plemię.

Ballantyne sądził, że angielski dżentelmen jest z natury dobry. Ja chciałem pokazać, że angielski dżentelmen jest z natury człowiekiem – a człowiek nosi w sobie ciemność.
Dobrze wiedzieć
W epoce wiktoriańskiej literatura młodzieżowa miała silnie dydaktyczny charakter. Promowała etos młodego Brytyjczyka, który dzięki dyscyplinie, religii i cywilizacji potrafi zapanować nad dziką naturą. Golding brutalnie obalił ten imperialny mit.

Miejsce akcji – bezludna wyspa

Wydarzenia rozgrywają się na nienazwanej, bezludnej wyspie na Oceanie Spokojnym. Brak dokładnych współrzędnych geograficznych tworzy z niej uniwersalne laboratorium. Odcięci od cywilizacyjnych norm chłopcy zostają poddani brutalnemu eksperymentowi psychologicznemu.

Topografia wyspy ma precyzyjne znaczenie fabularne i symboliczne:

  • Plaża przy laguniePłytki zbiornik wodny oddzielony od morza barierą, np. rafą koralową lub atolem. – miejsce demokratycznych zgromadzeń. Tu chłopcy próbują budować porządek i tu początkowo mieszkają.
  • Szczyt góry – przestrzeń, gdzie płonie ogień-sygnał, dający nadzieję na ratunek. Później staje się siedliskiem wyimaginowanego Zwierza.
  • Nieprzebyty las – mroczna strefa, w której Simon przeżywa swoje wizje i gdzie ukryte jest ciało martwego spadochroniarza.
  • Zamek Skały – wysunięty przylądek, który z czasem zamienia się w ufortyfikowaną twierdzę Jacka i miejsce kulminacyjnej przemocy.

Początkowo wyspa przypomina biblijny Eden. Oferuje czystą wodę, owoce i schronienie. Ten rajski krajobraz ostro kontrastuje z piekłem, jakie ostatecznie tworzą w nim dzieci.

Czas akcji – nieokreślona przyszłość nuklearna

Powieść nie osadza wydarzeń w konkretnej dacie. Akcja toczy się w bliżej nieokreślonej przyszłości, podczas globalnego konfliktu nuklearnego. Samolot ewakuujący dzieci ze Zjednoczonego KrólestwaOficjalna nazwa państwa brytyjskiego, obejmującego Anglię, Walię, Szkocję i Irlandię Północną. zostaje zestrzelony. Dorośli giną w katastrofie.

Taki zabieg fabularny potęguje izolację bohaterów. Chłopcy nie mają dokąd wrócić, ponieważ ich dawny świat prawdopodobnie uległ zagładzie. Dla czytelników z lat pięćdziesiątych wizja apokalipsy nuklearnej była bardzo realna. Trwała zimna wojnaStan napięcia politycznego i wyścigu zbrojeń między ZSRR a USA i ich sojusznikami w latach 1947–1991., a lęk przed bombą atomową przenikał codzienność.

Czas przebywania na wyspie jest nieostry. Mija kilka tygodni, może miesięcy. Dzieci gubią rachubę dni. Brak kalendarza wyłącza wyspę z normalnego biegu historii, obnażając fundamentalne, niezmienne instynkty ludzkie.

Wyspa jako przestrzeń symboliczna

Odcięcie od świata dorosłych pozwala autorowi wyeliminować prawo, instytucje i policję. Sprawdza, co zostaje w człowieku pozbawionym zewnętrznego nadzoru.

Wynik tego testu uosabiają główni bohaterowie. Ralph desperacko próbuje utrzymać reguły. Jack pragnie krwi i absolutnej dominacji. Prosiaczek, ze swoimi rozbitymi okularami, symbolizuje racjonalny rozum pozbawiony siły przebicia. Simon pełni rolę nierozumianego proroka, a Roger to uosobienie czystego sadyzmu.

Bezludna wyspa u Goldinga nie jest tłem dla powieści przygodowej. To rygorystyczny eksperyment myślowy. Konkretny czas i lokalizacja tracą znaczenie wobec prawdy o tym, do czego zdolni są ludzie, gdy nikt nie patrzy.

Władca much – William Golding · 13 kroków do poznania lektury